Vào ngày 13/8, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) trực thuộc Bộ Tài chính đã phối hợp cùng Tập đoàn Thermo Fisher Scientific để tổ chức Diễn đàn với chủ đề “Đồng hành cùng Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển công nghiệp bán dẫn, AI và đổi mới sáng tạo”. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển công nghệ cao của quốc gia.
Xuyên suốt chương trình diễn ra sự kiện, hai tổ chức đã chính thức tiến hành ký kết cũng như trao Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU). Nội dung trọng tâm của biên bản này là định hướng phát triển một phòng thí nghiệm dùng chung, tập trung vào hai lĩnh vực cốt lõi là công nghệ bán dẫn và y - sinh, được đặt tại cơ sở NIC Hòa Lạc và vận hành theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt.
Tham gia phát biểu khai mạc hội nghị, ông Võ Xuân Hoài, người giữ trọng trách Phó Giám đốc NIC đã chia sẻ góc nhìn chiến lược: "Giá trị lớn nhất của hợp tác giữa NIC và Thermo Fisher không chỉ nằm ở việc đưa một số thiết bị hay công nghệ vào Việt Nam, mà là cùng nhau xây dựng một mô hình hạ tầng nghiên cứu mở, nơi doanh nghiệp, startup, trường đại học và viện nghiên cứu có thể tiếp cận công nghệ, thiết bị và chuyên gia ở tiêu chuẩn quốc tế với chi phí và thời gian hợp lý hơn".
Giải pháp tối ưu tháo gỡ điểm nghẽn thiếu hụt máy móc và hạ tầng kỹ thuật
Nhìn lại bức tranh toàn cảnh, khi Việt Nam đang đẩy mạnh thực thi Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về việc tạo ra các bước đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng tiến trình chuyển đổi số quốc gia, hai lĩnh vực mang tính chiến lược gồm công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) đã được quy hoạch làm động lực tăng trưởng chủ chốt. Dẫu vậy, thách thức lớn nhất đặt ra là việc thiết lập một hệ thống thiết bị đo đạc, phân tích, kiểm thử cùng các công cụ nghiên cứu chuyên sâu đòi hỏi nguồn lực tài chính vô cùng lớn mạnh.
Những rào cản tài chính xuất phát từ chi phí đầu tư ban đầu đắt đỏ, kết hợp với tốc độ lỗi thời nhanh chóng của thiết bị trong kỷ nguyên số, khiến cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các nhóm khởi nghiệp (startup), các viện nghiên cứu hay trường đại học trong nước gặp vô vàn khó khăn trong việc tự trang bị hạ tầng độc lập. Trường hợp mỗi tổ chức tự mua sắm riêng lẻ sẽ dễ dẫn đến sự phân tán nguồn lực, gây lãng phí và làm giảm hiệu suất khai thác thiết bị.
Để khắc phục triệt để điểm nghẽn về hạ tầng dùng chung này, NIC đã chủ động xúc tiến quá trình kết nối với các đối tác hàng đầu thế giới, tiêu biểu là Thermo Fisher Scientific - tập đoàn công nghệ sở hữu tiềm lực tài chính với mức vốn hóa lên đến 220 tỷ USD. Theo kế hoạch đề ra, phòng thí nghiệm dùng chung tại NIC Hòa Lạc sẽ vận hành như một trung tâm hạ tầng nghiên cứu mở.
Thay vì gánh chịu khoản kinh phí khổng lồ để sở hữu độc quyền máy móc, cơ chế sử dụng chung này cho phép tập trung tối đa nguồn lực, tạo điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học, đội ngũ kỹ sư cùng cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp hệ thống máy móc tân tiến kèm theo sự hỗ trợ từ các chuyên gia quốc tế với mức chi phí tối ưu nhất. Nhờ đó, các tổ chức có thể cắt giảm đáng kể chi phí tiếp cận công nghệ, rút ngắn chu kỳ nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời đẩy nhanh tốc độ thương mại hóa sản phẩm.
Sức mạnh liên kết tạo bệ phóng vững chắc cho các công nghệ chiến lược
Đánh giá khách quan về tiềm năng bứt phá của các ngành công nghệ cao tại thị trường Việt Nam, ông Gianluca Pettiti - Chủ tịch kiêm Giám đốc Vận hành của Tập đoàn Thermo Fisher Scientific, bày tỏ sự sẵn sàng cam kết đóng góp năng lực toàn diện bao gồm trang thiết bị, giải pháp công nghệ và bề dày kinh nghiệm từ hệ thống cơ sở nghiên cứu trải rộng tại hơn 50 quốc gia trên toàn cầu.
Chia sẻ cụ thể về tầm nhìn này, ông Gianluca Pettiti nhấn mạnh: "Việt Nam đã có một tầm nhìn rất tham vọng để tạo ra một hệ sinh thái cạnh tranh về đổi mới sáng tạo toàn cầu với những ngành cơ bản như là công nghệ sinh học, hay y tế, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo... Để đạt được tham vọng này, không chỉ cần đến công nghệ mà còn cần một nền tảng rất quan trọng - năng lực nghiên cứu cũng như khả năng của lực lượng lao động và sự hợp tác đa bên".
Bên cạnh việc đón nhận nguồn lực từ các tập đoàn đa quốc gia, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ nội địa cũng thể hiện vai trò tiên phong trong việc kiến tạo hệ sinh thái. Cụ thể, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực tự chủ công nghệ cho các doanh nghiệp Việt. Đồng thời, ông cũng khẳng định FPT luôn sẵn sàng đồng hành cùng NIC và Thermo Fisher trong những lĩnh vực mũi nhọn như AI, phân tích dữ liệu, hệ thống tự động hóa và chuyển đổi số, nhằm bổ sung các phần mềm và giải pháp công nghệ số thiết yếu cho hạ tầng nghiên cứu dùng chung.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam về hạ tầng viễn thông và mạng cho phòng thí nghiệm tương lai
Nhận định từ các kỹ sư trưởng tại TTC Việt Nam (ttcvn.net), việc xây dựng các phòng thí nghiệm công nghệ cao tích hợp bán dẫn và y - sinh không chỉ đòi hỏi thiết bị đo lường đắt tiền mà còn phụ thuộc tuyệt đối vào nền tảng hạ tầng mạng và viễn thông hậu thuẫn phía sau. Một trung tâm nghiên cứu mở quy mô lớn tại NIC Hòa Lạc sẽ sinh ra khối lượng dữ liệu (Big Data) khổng lồ theo thời gian thực. Do đó, việc thiết kế hệ thống cáp quang tốc độ cao, giải pháp mạng nội bộ bảo mật tuyệt đối, cùng hệ thống điện nhẹ (ELV) và trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế là điều kiện cần để đảm bảo vận hành ổn định. Sự kết hợp giữa thiết bị phân tích của Thermo Fisher và hạ tầng kết nối viễn thông vững chắc sẽ là chìa khóa giúp các kỹ sư Việt Nam xử lý dữ liệu nghiên cứu bán dẫn và AI một cách mượt mà, không có độ trễ.
Sự đan xen giữa vai trò kiến tạo chính sách của cơ quan nhà nước, năng lực công nghệ phần cứng chuyên sâu từ tập đoàn quốc gia cùng các giải pháp phần mềm linh hoạt từ doanh nghiệp nội địa đã hình thành nên một mô hình hợp tác công - tư kiểu mẫu. Mô hình này giúp chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực quốc tế thành năng lực nghiên cứu khoa học thực chất ngay trên lãnh thổ Việt Nam.
Định hướng dài hạn cho phòng thí nghiệm dùng chung tại NIC Hòa Lạc là trở thành một hạt nhân hạ tầng nền tảng, đủ sức gánh vác toàn bộ chuỗi giá trị từ nghiên cứu cơ bản, kiểm thử sản phẩm cho đến công tác đào tạo nguồn nhân lực đạt chuẩn chất lượng cao. Sự ra đời của trung tâm này không chỉ giải quyết triệt để bài toán trước mắt về thiết bị cho các startup và trường học mà còn tạo tiền đề vững chắc để nhân rộng mô hình sang các ngành công nghệ chiến lược khác trong tương lai.
Tổng kết lại mục tiêu chiến lược theo chia sẻ từ lãnh đạo NIC, việc triển khai dự án hướng tới việc hình thành các năng lực công nghệ cốt lõi tại Việt Nam. Tại đây, cộng đồng doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến, giới khoa học được cung cấp đầy đủ hạ tầng để nghiên cứu, các công ty khởi nghiệp có môi trường lý tưởng để hoàn thiện sản phẩm, và các tập đoàn toàn cầu nhìn nhận Việt Nam là một điểm đến đủ tầm vóc để đầu tư, hợp tác và phát triển bền vững.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, thiết bị viễn thông và hệ thống kết nối chuyên dụng cho doanh nghiệp, trung tâm nghiên cứu, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất.
