Việc gián đoạn dịch vụ của tập đoàn công nghệ Microsoft đã kéo dài sang ngày thứ hai liên tiếp, để lại hậu quả là hàng triệu người dùng toàn cầu không thể truy cập vào hộp thư điện tử cũng như các công cụ cộng tác trọng yếu nằm trong hệ sinh thái Microsoft 365, điển hình là ứng dụng Microsoft Teams và trợ lý ảo Copilot.
Vào ngày 13/11, ban lãnh đạo Microsoft đã chính thức gửi lời xin lỗi công khai thông qua nền tảng mạng xã hội X nhằm xoa dịu dư luận và cộng đồng doanh nghiệp.
"Chúng tôi thành thật xin lỗi vì sự gián đoạn mà sự cố này đã gây ra cho các khách hàng và đối tác. Chúng tôi thấu hiểu sự tin tưởng mà quý vị đặt vào các dịch vụ của chúng tôi và luôn nghiêm túc gánh vác trách nhiệm đó", đại diện hãng chia sẻ trong thông cáo chính thức.
Bên cạnh lời xin lỗi, tập đoàn xác nhận rằng nguyên nhân cốt lõi đã được xử lý triệt để. Họ cũng nhấn mạnh rằng đây hoàn toàn là một sự cố kỹ thuật nội bộ, không có bất kỳ mối liên hệ nào với các cuộc tấn công mạng hay các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo và tác nhân AI.
Lý giải về việc vì sao thời gian khôi phục kéo dài gần trọn một ngày, đại diện kỹ thuật cho biết do nhu cầu kết nối và truy cập quá lớn, hệ thống buộc phải tiến hành khôi phục theo phương thức tuần tự và kiểm tra mức độ ổn định ở từng mốc thời gian. Mặc dù quy trình này tiêu tốn nhiều thời gian hơn, nhưng nó là chìa khóa để đảm bảo sự vận hành vững chắc của toàn hệ thống khi mở cửa trở lại.
Ngoài ra, Microsoft cũng đưa ra cam kết sẽ phát hành một bản báo cáo phân tích chi tiết ngay khi hoàn thành xong quá trình kiểm tra nội bộ, nhằm mục đích ngăn chặn triệt để các sự cố tương tự có thể xảy ra trong tương lai.
Lan rộng ảnh hưởng và quá trình khôi phục hệ thống
Sự cố lần này không chỉ giới hạn trong phạm vi các phần mềm độc quyền của Microsoft mà còn tạo ra hiệu ứng domino sang các nền tảng trí tuệ nhân tạo bên thứ ba. Hai tên tuổi lớn trong lĩnh vực AI là OpenAI và Anthropic đều phải đồng loạt phát hành thông báo trên trang trạng thái hệ thống của họ. Nội dung xác nhận rằng các trình kết nối đóng vai trò là cầu nối giúp AI truy xuất dữ liệu từ những ứng dụng bên ngoài giữa Claude, ChatGPT với bộ ứng dụng Microsoft 365 đều đang đối mặt với tình trạng tê liệt.
Song song với đó, Anthropic cũng ghi nhận các lỗi liên quan đến việc xác thực tài khoản, gây tác động xấu đến công cụ hỗ trợ lập trình Claude Code, mặc dù đơn vị này chưa thể khẳng định liệu trục trặc này có bắt nguồn trực tiếp từ lỗi của hệ thống Microsoft hay không.
Khoảng thời gian ghi nhận sự cố lần đầu tiên là vào giữa trưa ngày thứ Năm (12/11 theo giờ bờ Đông nước Mỹ) qua mạng xã hội X. Ban đầu, thông tin cho thấy người dùng tại khu vực châu Mỹ gặp khó khăn khi truy cập dịch vụ hộp thư Exchange Online. Tuy nhiên, chỉ sau đó ít lâu, tập đoàn đã phải thừa nhận phạm vi ảnh hưởng có thể vươn tới bất kỳ quốc gia nào trên thế giới.
Đến sáng ngày thứ Sáu (13/11), trang web theo dõi trạng thái dịch vụ của Microsoft vẫn tiếp tục duy trì mức cảnh báo suy giảm chất lượng dịch vụ đối với cả hai nhóm đối tượng: khách hàng doanh nghiệp sử dụng Microsoft 365 và người dùng cá nhân phổ thông.
Đào sâu về nguyên nhân kỹ thuật, Microsoft lý giải rằng một số hạ tầng máy chủ phân bổ tại nhiều khu vực đã rơi vào trạng thái quá tải vô cùng nghiêm trọng. Đáng chú ý, tình trạng này không bắt nguồn từ việc lượng người dùng truy cập đột ngột tăng cao, mà do một số lượng lớn máy chủ bất ngờ ngưng hoạt động sau khi trượt các bài kiểm tra tình trạng tự động, vô hình trung dồn toàn bộ gánh nặng xử lý lên vai các máy chủ còn lại trong hệ thống.
Tập đoàn khẳng định chắc chắn rằng không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy đây là một vụ tấn công mạng có chủ đích từ bên ngoài.
Ngay sau khi phát hiện, đội ngũ kỹ thuật đã nhanh chóng triển khai các phương án ứng phó bao gồm khởi động lại máy chủ và thực hiện điều hướng lưu lượng truy cập mạng. Dù vậy, tiến trình phục hồi liên tục vấp phải rào cản khi một số máy chủ vừa khôi phục trạng thái hoạt động đã ngay lập tức bị sập và mất phản hồi một lần nữa ngay khi phải hứng chịu lượng truy cập thực tế từ người dùng.
Theo bản cập nhật phát đi lúc 6h11 sáng ngày 13/11, Microsoft thông báo đã đạt được những bước tiến đáng kể trong công tác khôi phục, giúp cải thiện khả năng truy cập hộp thư và giải quyết lượng email bị tồn đọng, tuy nhiên vẫn chưa thể đưa ra một mốc thời gian cụ thể cho việc hoàn tất 100%.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc nhìn của các chuyên gia hạ tầng mạng tại TTC Việt Nam, sự cố gián đoạn kéo dài của Microsoft 365 là bài học đắt giá về tính dự phòng và khả năng chịu tải của các hệ thống đám mây quy mô lớn. Khi các tổ chức và doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc sâu rộng vào các nền tảng SaaS (Phần mềm như một dịch vụ), việc thiết lập một chiến lược sao lưu dữ liệu độc lập và các kênh liên lạc dự phòng là điều kiện sống còn để đảm bảo tính liên tục trong vận hành, tránh bị động trước những sự cố nằm ngoài tầm kiểm soát từ nhà cung cấp dịch vụ quốc tế.
Tác động dây chuyền trên phạm vi toàn cầu
Việc hệ thống sập diện rộng trong thời gian dài đã gây ra sự xáo trộn nghiêm trọng đối với hoạt động quản lý và vận hành của vô số tổ chức, doanh nghiệp trên khắp thế giới. Thống kê từ chuyên trang theo dõi sự cố mạng Downdetector đã ghi nhận hơn 130.000 báo cáo lỗi chỉ tính riêng đối với dịch vụ Outlook tại thị trường Mỹ vào thời điểm đỉnh điểm ngày 12/11. Ngoài Outlook, danh sách các dịch vụ bị tê liệt do cùng chung hạ tầng Exchange Online còn kéo theo sự góp mặt của Microsoft Teams, SharePoint, Copilot, Microsoft Defender, Intune và Power BI.
Tại Mỹ, Hạ viện nước này cũng chính thức xác nhận hệ thống làm việc nội bộ của đội ngũ nhân sự đã bị ảnh hưởng nặng nề. Cùng thời điểm, hãng sản xuất xe tải điện Workhorse Group không còn cách nào khác ngoài việc phải hoãn lại cuộc họp quan trọng công bố kết quả kinh doanh định kỳ quý do trục trặc công nghệ.
Chuyển hướng sang khu vực châu Á, hai hãng hàng không lớn của Ấn Độ là Air India và IndiGo đã phải đưa ra thông báo chuyển hướng hoặc tạm thời gián đoạn các kênh chăm sóc, hỗ trợ khách hàng qua hệ thống email, dẫu may mắn là các chuyến bay vẫn được khai thác bình thường. Hàng loạt cơ quan chính phủ tại các quốc gia như Singapore, Philippines và Nhật Bản cũng đồng loạt phát đi báo cáo xác nhận chịu ảnh hưởng dây chuyền từ sự cố này.
Tờ Japan Times ghi nhận rằng tại Nhật Bản, nhiều công ty và văn phòng do không thể gửi đi các tệp tin email công việc đã phải quay trở lại sử dụng những phương thức liên lạc truyền thống từ thế kỷ trước là điện thoại bàn và máy fax.
Để được tư vấn và xây dựng giải pháp mạng, hạ tầng công nghệ thông tin vững chắc, dự phòng sự cố tối ưu cho doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) hôm nay.
