Sự phản đối từ phụ huynh trước xu hướng đưa AI vào lớp học
Vào tháng 10 năm 2025, một tình huống đã gây ra nhiều tranh cãi khi học sinh lớp 6 tại Brooklyn, New York được yêu cầu sử dụng chatbot để nhận phản hồi cho bài tập thực hành khoa học của mình. Kelly Clancy, một phụ huynh có con đang theo học tại hệ thống trường công lập, đã bày tỏ sự không đồng tình sâu sắc với phương pháp giảng dạy này. Theo bà, việc để học sinh phó mặc quá trình tư duy cho máy móc là một sai lầm, thay vì khuyến khích các em thảo luận và cùng nhau cải tiến thí nghiệm, công nghệ đang dần thay thế vai trò suy nghĩ chủ động của con người.
Từ sự việc này, bà Clancy đã khởi xướng tổ chức Phụ huynh Cẩn trọng với AI trong Giáo dục, với mục tiêu vận động các cơ quan chức năng tại thành phố ban hành lệnh tạm hoãn việc áp dụng AI trong các trường học công lập trong vòng hai năm. Phong trào này không dừng lại ở New York mà đã nhanh chóng lan tỏa khắp nước Mỹ. Tại Bend, bang Oregon, một kiến nghị đã thu thập được chữ ký của hơn 1.100 phụ huynh với yêu cầu loại bỏ hoàn toàn các ứng dụng AI tạo sinh khỏi thiết bị học tập của trẻ. Tương tự, tổ chức Fairplay cũng đã chính thức kêu gọi tạm dừng triển khai các sản phẩm AI cho học sinh từ cấp mầm non đến lớp 12 trong vòng 5 năm tới.
Cuộc đối đầu giữa lợi ích công nghệ và sự phát triển nhận thức
Mặc dù các tập đoàn công nghệ lớn và chính quyền tại Mỹ thường xuyên nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo sẽ tối ưu hóa hiệu quả học tập và trang bị kỹ năng thiết yếu cho tương lai, nhiều chuyên gia vẫn giữ thái độ hoài nghi. Họ cảnh báo rằng việc tiếp xúc quá sớm với công nghệ này có thể gây ra những tổn thương tiềm tàng cho sự phát triển nhận thức của trẻ em.
Vào tháng 3 năm 2026, Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã chủ trì một hội nghị thượng đỉnh quan trọng về công nghệ trong giáo dục, trong đó bà ủng hộ ý tưởng sử dụng robot hình người có tên là 'Plato' để giảng dạy cho học sinh. Cùng giai đoạn đó, sự hỗ trợ tài chính lên đến hàng triệu USD từ các đại gia công nghệ như Microsoft, OpenAI và Anthropic đã được đổ vào Liên đoàn Giáo viên Mỹ nhằm mục đích đào tạo về sử dụng AI. Theo dữ liệu từ khảo sát của NPR/Ipsos, có khoảng 40% giáo viên cấp K-12 xác nhận học sinh đang sử dụng AI ít nhất một lần mỗi tuần.
Góc nhìn từ chuyên gia kỹ thuật TTC Việt Nam về AI giáo dục
Dưới góc độ chuyên môn về hạ tầng mạng và giải pháp công nghệ, đội ngũ kỹ thuật của TTC Việt Nam nhận định rằng việc triển khai AI trong môi trường giáo dục đòi hỏi một lộ trình kiểm soát chặt chẽ. Theo các chuyên gia tại TTC Việt Nam, công nghệ chỉ thực sự mang lại giá trị khi nó được đóng vai trò là công cụ hỗ trợ (assistant) chứ không phải thay thế tư duy. Việc tích hợp các hệ thống tự động hóa vào trường học cần đi kèm với các biện pháp kiểm soát dữ liệu nghiêm ngặt và đánh giá tác động tâm lý. Các nhà trường cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa tính cấp thiết của việc cập nhật công nghệ và mục tiêu rèn luyện tư duy nền tảng, đảm bảo hạ tầng mạng phục vụ mục đích học thuật lành mạnh thay vì các thuật toán tạo sinh gây xao nhãng.
Tranh cãi về khả năng hỗ trợ học tập của AI
Nền tảng MagicSchool hiện đã mở rộng phạm vi hợp tác với nhiều học khu lớn, tiêu biểu như New York, Atlanta và Seattle. Bà Amanda Bickerstaff, CEO của tổ chức AI for Education, tin rằng AI có khả năng biến những kiến thức lịch sử khô khan trở nên gần gũi thông qua các liên hệ thực tiễn với đời sống hiện đại. Tuy nhiên, các nhà thần kinh học lại phản bác quan điểm này, họ cho rằng lạm dụng AI sẽ dẫn đến tình trạng suy giảm nhận thức, nơi học sinh dựa dẫm vào công cụ để né tránh các thách thức tư duy khó khăn.
Các báo cáo nghiên cứu về vấn đề này bao gồm:
- Nghiên cứu trên tạp chí Societies (2025): Cho thấy nhóm tuổi từ 17-25 có tỷ lệ phụ thuộc vào AI cao, đi kèm với đó là khả năng tư duy phản biện thấp hơn rõ rệt.
- Quan điểm của chuyên gia thần kinh Jared Cooney Horvath: AI vốn không được thiết kế để phục vụ việc học tập thuần túy. Ông nhấn mạnh rằng một công cụ hỗ trợ cho người chuyên nghiệp khác hoàn toàn với công cụ dành cho người mới bắt đầu. Nếu người mới học sử dụng AI để giải quyết công việc, họ sẽ mất đi cơ hội tự kiến tạo tri thức cho bản thân.
Đối với các lập luận về việc AI hỗ trợ học sinh khuyết tật, ông Horvath cho rằng các công nghệ chuyển đổi văn bản sang giọng nói đã tồn tại từ lâu và hoạt động hiệu quả mà không cần đến sự trợ giúp của AI tạo sinh phức tạp. Câu hỏi đặt ra hiện nay là liệu AI có thực sự mang lại bước tiến đột phá nào so với các phương pháp truyền thống hay không, và câu trả lời mà nhiều chuyên gia đưa ra là chưa đủ thuyết phục.
Động thái cứng rắn từ các địa phương tại Mỹ
Tại bang Oregon, trước phản đối mạnh mẽ từ các phụ huynh về việc chatbot Raina của MagicSchool tạo ra các kết nối cảm xúc giả tạo với học sinh lớp 3, công ty này đã buộc phải lược bỏ tính năng nhân hóa. Hội đồng trường học địa phương cũng đã ban hành nghị quyết nghiêm cấm các ứng dụng thiếu cơ sở khoa học, đồng thời thiết lập danh sách các công nghệ giáo dục được phê duyệt cho từng cấp học.
Tại New York, áp lực dư luận lớn đến mức hơn một nửa thành viên Hội đồng Thành phố đã yêu cầu tạm dừng sử dụng AI trong hệ thống trường học trong thời gian hai năm. Kế hoạch thành lập trường trung học chuyên đào tạo AI cũng đã bị hủy bỏ. Dù vậy, vẫn có những luồng ý kiến khác như bà Bickerstaff, người cho rằng việc cấm hoàn toàn AI là một bước lùi, vì thị trường lao động tương lai chắc chắn sẽ đòi hỏi các kỹ năng về công nghệ này. Trong khi đó, nhiều phụ huynh vẫn giữ vững quan điểm rằng trường học nên tập trung vào việc xây dựng nền tảng tư duy thay vì chỉ dạy cách sử dụng công cụ có sẵn.
Để được tư vấn về các giải pháp mạng, viễn thông an toàn và bảo mật cho môi trường học đường hoặc doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi.
