Ngành công nghệ viễn thông và bảo mật thông tin tại Việt Nam vừa ghi nhận một dấu mốc lịch sử quan trọng khi lần đầu tiên một dòng chip bảo mật chuyên dụng do người Việt tự thiết kế đã ra đời thành công. Đây là thành quả từ sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ từ việc phụ thuộc vào phần mềm sang làm chủ công nghệ lõi ngay trên phần cứng.
Đưa thuật toán mật mã quốc gia vào sâu trong lõi phần cứng
Trải qua hơn 80 năm duy trì và phát triển các thuật toán mật mã trên nền tảng phần mềm nhằm bảo vệ các thông tin mật của nhà nước, ngành Cơ yếu Việt Nam hiện đang bước vào một kỷ nguyên hoàn toàn mới. Yêu cầu cấp thiết đặt ra trong giai đoạn chuyển đổi số toàn diện hiện nay là dữ liệu luân chuyển với tốc độ cực kỳ nhanh chóng. Song hành với đó là những rủi ro tiềm ẩn về mã độc, nguy cơ rò rỉ dữ liệu cùng sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng vi mạch trên toàn cầu.
Thay vì tiếp tục duy trì phương thức triển khai thuật toán trên phần mềm và phụ thuộc hoàn toàn vào các dòng vi xử lý ngoại nhập, việc tự chủ hoàn toàn khâu thực thi mật mã ngay trên phần cứng đóng vai trò chiến lược. Từ định hướng này, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel đã hợp tác nghiên cứu, chế tạo thành công nền tảng bán dẫn bảo mật với phát súng đầu tiên mang tên chip VGC v1.0.
Thông số kỹ thuật và năng lực vượt trội của chip VGC v1.0
Dòng chip bảo mật nội địa VGC v1.0 được định hình với các thông số cấu trúc và công nghệ tiên tiến như sau:
- Kích thước đóng gói: 10 × 10 mm.
- Công nghệ chế tạo: Tiến trình CMOS 28 nm hiện đại.
- Kiến trúc vi xử lý: Sử dụng tập lệnh mở RISC-V, trao quyền hoàn toàn cho các kỹ sư Việt Nam trong việc chủ động thiết kế, kiểm chứng và tùy biến từng thành phần bên trong.
- Khối xử lý chuyên dụng: Tích hợp trực tiếp thuật toán mã khối MKV do Ban Cơ yếu Chính phủ nghiên cứu và phát triển ngay trên bề mặt chip.
- Hiệu năng thực tế: Qua các bài đo kiểm khắt khe, tốc độ mã hóa và giải mã của chip VGC v1.0 đạt mức nhanh hơn gấp khoảng 10 lần so với các giải pháp phần mềm thông thường khi cùng xử lý một tác vụ.
Bên cạnh yếu tố hiệu năng, quy trình chế tạo còn áp dụng các tiêu chuẩn bảo mật nghiêm ngặt nhằm bảo vệ bản thiết kế trước khi đưa đến nhà máy sản xuất, triệt tiêu nguy cơ lộ lọt thông tin hay bị dịch ngược cấu trúc.
Sự phân công hợp tác chiến lược trong dự án bán dẫn
Sự thành công của dự án là minh chứng cho mô hình phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp công nghệ lớn. Cụ thể, Ban Cơ yếu Chính phủ chịu trách nhiệm xác định các tiêu chuẩn bảo mật, nghiên cứu thuật toán cùng bộ tiêu chí đánh giá khắt khe. Trong khi đó, Tập đoàn Viettel thông qua đơn vị trực thuộc là Trung tâm Bán dẫn Viettel (Viettel Semi) đảm nhận toàn bộ khâu thiết kế vi mạch, hiện thực hóa ý tưởng thành bản vẽ sản xuất và chế tạo thành công dòng chip thực tế.
Ngay trong quý I năm 2026, toàn bộ lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các vòng kiểm tra kỹ thuật nghiêm ngặt và chính thức nhận giấy chứng nhận phục vụ cho các hoạt động kinh tế - xã hội theo đúng tiêu chuẩn của Ban Cơ yếu Chính phủ.
Mở ra tương lai rộng mở cho dòng chip bảo mật Make in Vietnam
Việc thế giới tích hợp phần cứng bảo mật không còn xa lạ với các tên tuổi lớn như chip Titan M trên thiết bị Pixel của Google hay Secure Enclave của Apple. Tuy nhiên, sự xuất hiện của VGC v1.0 khẳng định năng lực độc lập của Việt Nam với kiến trúc và chức năng chuyên biệt, tối ưu hóa riêng cho các thuật toán mật mã nội địa.
Ứng dụng đầu tiên của chip VGC v1.0 tại Việt Nam là triển khai trên các dòng USB lưu trữ an toàn dành riêng cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và khối Quốc phòng. Ở các giai đoạn tiếp theo, sản phẩm sẽ được tích hợp vào USB Token chuyên dùng cho chữ ký số cũng như các loại chip định danh phục vụ hệ thống chứng thực quốc gia – thị trường hiện có hơn 2 triệu chứng thư số đang hoạt động.
Về lâu dài, nền tảng thiết kế này sẽ làm tiền đề để mở rộng sang các dòng chip lưỡng dụng, bảo vệ an toàn cho các hạ tầng trọng yếu quốc gia như hệ thống điện, nguồn nước, dầu khí và mạng lưới viễn thông.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam
Nhận định về bước đột phá này, các chuyên gia giải pháp mạng và viễn thông tại TTC Việt Nam đánh giá rằng: "Việc làm chủ công nghệ thiết kế chip bảo mật như VGC v1.0 không chỉ giải quyết bài toán an toàn thông tin ở tầng phần cứng mà còn tạo ra bệ phóng vững chắc cho hạ tầng số quốc gia. Trong bối cảnh các mối đe dọa mạng ngày càng tinh vi, việc tích hợp khả năng mã hóa trực tiếp vào vi mạch sẽ giúp doanh nghiệp và các cơ quan nhà nước vô hiệu hóa hầu hết các lỗ hổng từ phía phần mềm. Đây là nền tảng cốt lõi để xây dựng một hệ sinh thái CNTT độc lập, an toàn và bền vững tại Việt Nam."
Tham vọng làm chủ công nghệ bán dẫn và hướng đi tương lai
Trong chặng đường tiếp theo, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu chuyên sâu để tạo ra các thế hệ sản phẩm tiên tiến hơn. Ban Cơ yếu tập trung phát triển các dòng mật mã hậu lượng tử, mật mã hạng nhẹ phục vụ IoT và mã hóa tốc độ cao. Song song đó, Viettel tập trung phát triển các lõi RISC-V hiệu năng cao, đa lõi để ứng dụng trong trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thông 6G, thiết bị bay không người lái (UAV), robot và camera thông minh.
Sự hội tụ giữa thuật toán mật mã thế hệ mới và kiến trúc vi mạch đa lõi sẽ giúp bảo mật trở thành đặc tính mặc định của thiết bị ngay từ khâu thiết kế ban đầu thay vì là lớp phòng thủ bổ sung. Kết hợp với kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất bán dẫn tại Hòa Lạc, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế vững chắc trong chuỗi giá trị công nghệ bán dẫn toàn cầu.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông tiên tiến cũng như các xu hướng bảo mật hạ tầng số mới nhất, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ tận tâm và chuyên nghiệp nhất.
