Vào tối ngày 29/9 theo giờ Việt Nam, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã chính thức công bố Báo cáo GII 2026 tại Geneva, Thụy Sĩ. Thành tích này giúp Việt Nam hoàn thành trọn vẹn những mục tiêu quan trọng đã được Chính phủ đề ra trong Nghị quyết 02/NQ-CP năm 2026.
Hành trình thập kỷ cải thiện thứ hạng đổi mới sáng tạo
Nhìn lại chặng đường 10 năm qua, vị thế của Việt Nam trên bản đồ đổi mới sáng tạo quốc tế đã có những bước tiến vô cùng mạnh mẽ với mức cải thiện lên tới 16 bậc so với mốc 59 vào năm 2016. Dù vậy, tiến trình này không phải lúc nào cũng tăng trưởng theo đường thẳng khi từng ghi nhận sự sụt giảm từ vị trí 42 trong năm 2020 xuống vị trí 48 vào năm 2022, trước khi phục hồi và bứt phá trở lại trong những năm gần đây.
Sự bứt phá từ nhóm đầu ra và những điểm sáng công nghệ
Động lực cốt lõi giúp nâng cao thứ hạng của quốc gia trong năm nay xuất phát từ nhóm Đầu ra đổi mới sáng tạo khi tăng thêm hai bậc để vươn lên vị trí 35. Nhóm này đóng vai trò phản ánh năng lực thực tế trong việc chuyển hóa các nguồn lực sẵn có thành sản phẩm tri thức, công nghệ tiên tiến và hàng hóa sáng tạo. Trái lại, nhóm Đầu vào đổi mới sáng tạo lại chứng kiến sự sụt giảm từ vị trí 50 xuống 54, qua đó cho thấy vẫn còn những điểm nghẽn cần được tháo gỡ.
Theo đánh giá từ WIPO, Việt Nam tiếp tục duy trì thành viên trong nhóm các quốc gia đạt kết quả đổi mới sáng tạo vượt mức kỳ vọng so với trình độ phát triển kinh tế thực tế. Đáng chú ý, Việt Nam cùng với Ấn Độ là hai đại diện hiếm hoi duy trì được thành tích ấn tượng này trong suốt 16 năm liên tiếp. Đồng thời, quốc gia cũng nằm trong top 7 nền kinh tế ghi nhận tốc độ cải thiện chỉ số GII nhanh nhất thuộc nhóm thu nhập trung bình kể từ năm 2013, đứng ở vị trí cao trong khu vực ASEAN chỉ sau Singapore và Malaysia, xếp trên Thái Lan.
Xét về các chỉ số thành phần, nhiều lĩnh vực của Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu thế giới như tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo. Bên cạnh đó, quốc gia còn lọt top 10 toàn cầu về các tiêu chí tỷ trọng nhập khẩu công nghệ cao đứng thứ 3, số lượng lượt tải ứng dụng di động đứng thứ 5 và tốc độ tăng trưởng năng suất lao động đứng thứ 6.
Thách thức và định hướng chiến lược trong giai đoạn mới
Bên cạnh những thành tựu nổi bật ở đầu ra, WIPO cũng chỉ ra một số hạn chế tại nhóm đầu vào của Việt Nam. Cụ thể, các chỉ tiêu về chi tiêu cho giáo dục và đào tạo mới chỉ đứng thứ 112 trên tổng số 139 quốc gia được khảo sát, trong khi tỷ lệ học sinh trên mỗi giáo viên bậc trung học duy trì ở vị trí 106. Nguồn nhân lực sở hữu trình độ chuyên môn cao vẫn còn khiêm tốn, đi kèm với đó là bài toán thu hút vốn đầu tư mạo hiểm phục vụ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo vẫn đối diện nhiều rào cản.
Đây chính là những bài toán cốt lõi cần giải quyết khi Việt Nam hướng tới mục tiêu gia nhập nhóm 40 quốc gia dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo vào năm 2030 và vươn lên top 30 vào mốc năm 2045. Dựa trên định hướng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới sẽ tập trung vào hoàn thiện hành lang pháp lý, gia tăng nguồn vốn đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển R&D, nâng cao chất lượng nhân lực, năng lực nghiên cứu, thu hút tài chính cho startup sáng tạo và hình thành các hệ sinh thái, cụm liên kết đổi mới sáng tạo đồng bộ.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc nhìn của các kỹ sư và chuyên gia công nghệ tại TTC Việt Nam, sự bứt phá của Việt Nam trên bảng xếp hạng GII 2026 phản ánh rõ nét hiệu quả từ chiến lược chuyển đổi số quốc gia và sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng mạng, viễn thông. Việc duy trì các vị trí dẫn đầu toàn cầu về xuất khẩu công nghệ cao và nhập khẩu thiết bị công nghệ cho thấy năng lực hấp thụ công nghệ của nền kinh tế đang diễn ra rất nhanh chóng. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng này một cách bền vững, các doanh nghiệp công nghệ và viễn thông như TTC Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp hạ tầng mạng an toàn, giải pháp số thông minh, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển toàn diện hơn trong tương lai.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng công nghệ tiên tiến phục vụ cho sự phát triển doanh nghiệp trong kỷ nguyên số, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam tại ttcvn.net để nhận hỗ trợ tận tâm nhất.
