Hành trình xây dựng không gian mạng an toàn đòi hỏi sự chung tay của toàn cầu khi các hình thức tội phạm công nghệ ngày càng tinh vi. Trong một sự kiện gần đây tại Hà Nội về việc xây dựng mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến, ông Norman Ng, đại diện cấp cao của Google khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đã chia sẻ những câu chuyện thực tế về thách thức bảo vệ người dùng trước các cuộc tấn công xuyên biên giới.
Khởi đầu từ những kỷ niệm tuổi thơ gắn liền với gánh chè hạt sen của gia đình tại Singapore với giá trị lao động rất khiêm tốn, ông nhấn mạnh rằng thành quả mồ hôi nước mắt của người lao động tuyệt đối không được phép bị bóp méo hay đánh cắp bởi tội phạm mạng thông qua các nền tảng số hiện đại. Sự phổ biến của thanh toán trực tuyến qua mã QR bên cạnh tiện ích mang lại cũng mở ra những kẽ hở lớn cho các nhóm tội phạm hoạt động đa quốc gia.
Theo báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới, tỷ lệ tội phạm mạng phải đối mặt với vòng tố tụng pháp lý chỉ chiếm vỏn vẹn 0,05%. Tình trạng phòng thủ đơn lẻ hiện tại được ví như trò chơi "đập chuột" truyền thống, khi mỗi hệ thống chỉ xử lý bề nổi tại chỗ mà hoàn toàn bất lực trong việc tìm ra kẻ chủ mưu đứng sau đường dây.
Mạng lưới tội phạm xuyên biên giới và tác nhân AI tự chủ
Đồng quan điểm trên, bà Emily Taylor, nhà sáng lập Sàn trao đổi Tín hiệu Toàn cầu (GSE), chỉ ra thực trạng các tổ chức lừa đảo thường xây dựng những "hành lang" hoạt động phi pháp bắc qua nhiều vùng tài phán khác nhau nhằm che giấu tung tích. Đơn cử như việc các máy chủ đặt tại Botswana có thể kết nối hạ tầng qua sáu quốc gia nhằm giả mạo các tổ chức tài chính để nhắm tới nạn nhân tại Úc.
Nguy hiểm hơn, tội phạm mạng đang bước sang giai đoạn sử dụng các "tác nhân AI tự chủ" như hệ thống Xinyu, cho phép tự động hóa các kịch bản lừa đảo diện rộng và tự hủy vết tích ngay sau khi hoàn tất hành vi tấn công. Để giải quyết bài toán này thay vì mất nhiều tháng trời đàm phán chia sẻ dữ liệu riêng lẻ, GSE cung cấp một bộ khung pháp lý và kỹ thuật hợp nhất giúp các cơ quan hành động đồng bộ.
Hệ thống GSE từ khi vận hành đã tiếp nhận lượng dữ liệu khổng lồ với 3 triệu tín hiệu mỗi ngày từ hơn 100 nguồn cấp của các ông lớn công nghệ như Google, Microsoft, Meta, Amazon, TikTok cùng nhiều cơ quan hành pháp quốc tế. Cơ chế hoạt động của hệ thống này dựa trên việc chấm điểm rủi ro bằng trí tuệ nhân tạo (GSE Index), từ đó tạo ra áp lực quản lý buộc các nhà cung cấp dịch vụ hạ tầng phải thắt chặt quy trình xác thực danh tính khách hàng (KYC).
Tại Singapore, cơ quan GovTech đã tiên phong áp dụng công nghệ này bằng cách sửa đổi hành lang pháp lý để đưa công cụ AI (RMSE) vào vận hành, tự động rà soát hơn 600.000 trang web mỗi ngày và phát lệnh chặn trực tiếp qua giao diện lập trình ứng dụng (API), giúp rút ngắn thời gian xử lý từ hàng giờ đồng hồ xuống chỉ còn vài phút ngắn ngủi.
Giải pháp công nghệ tiên tiến và chặn đứng 10 triệu tin nhắn rác mỗi phút
Với vai trò đồng sáng lập mạng lưới GSE, Google đã tích hợp trực tiếp 11 sản phẩm cốt lõi của hãng vào hệ sinh thái phòng thủ chung này. Nhờ nguồn dữ liệu thử nghiệm từ Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh, hãng đã triệt phá hàng loạt mạng lưới mạo danh, vô hiệu hóa hơn 40.000 tài khoản sai phạm và phối hợp cùng Microsoft đánh sập nhiều sàn giao dịch tội phạm mạng có quy mô lên tới hàng triệu USD.
Chiến lược phòng thủ toàn diện của Google được triển khai dựa trên ba trụ cột chính nhằm bảo vệ người dùng tối đa:
- An toàn ngay từ khâu thiết kế (Safety by Design): Các thuật toán lọc thông minh ứng dụng trí tuệ nhân tạo hiện đang vô hiệu hóa gần 10 triệu tin nhắn rác và các chiêu trò giả mạo (phishing) diễn ra mỗi phút. Đồng thời, hàng chục nghìn tài khoản gian lận trên các nền tảng mua sắm và vị trí bản đồ ảo cũng được quét sạch.
- Cung cấp công cụ xác thực minh bạch: Người dùng có thể dễ dàng kiểm tra nguồn gốc hình ảnh, siêu dữ liệu thông qua các tính năng tra cứu trên Google Tìm kiếm, Lens, Chrome hay công nghệ đóng dấu vô hình SynthID để nhận diện nội dung do AI tạo ra.
- Hợp tác hệ sinh thái và giáo dục cộng đồng: Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tại Việt Nam và mạng lưới nhà sáng tạo nội dung để triển khai chiến dịch tuyên truyền an toàn số rộng rãi.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn về hạ tầng mạng và viễn thông tại TTC Việt Nam, chúng tôi nhận thấy các mối đe dọa an ninh mạng đang chuyển dịch sang hình thức tự động hóa với tốc độ chóng mặt. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo kết hợp với mô hình chia sẻ tín hiệu thời gian thực như cách mà các tập đoàn lớn và GSE đang làm là hướng đi tất yếu. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, việc chủ động nâng cấp hệ thống tường lửa, siết chặt quản lý định danh người dùng và xây dựng văn hóa bảo mật từ nội bộ chính là lớp áo giáp vững chắc nhất trước các cuộc tấn công xuyên biên giới ngày càng tinh vi này.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp bảo mật mạng toàn diện, phòng chống tấn công mạng và tối ưu hóa hạ tầng viễn thông an toàn cho doanh nghiệp, vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia hàng đầu của TTC Việt Nam tại ttcvn.net để nhận hỗ trợ nhanh chóng nhất.
