Trong khuôn khổ buổi lễ khai mạc chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghệ bán dẫn dành cho 25 cán bộ đến từ Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương diễn ra vào sáng 19/10, ông Romain Busuttil - Phó Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa thuộc Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam đã đưa ra những đánh giá quan trọng. Ông chỉ ra rằng sự phát triển vũ bão của khoa học công nghệ đang tạo ra sức ép cực lớn đối với việc duy trì sự an toàn của các chuỗi cung ứng trên toàn cầu. Giữa cuộc đua khốc liệt của nhiều quốc gia nhằm làm chủ các công nghệ cốt lõi, Việt Nam đang sở hữu những tiền đề vô cùng thuận lợi để tạo ra bước bứt phá ngoạn mục.
"Việt Nam có những ưu thế cụ thể, đó là trình độ rất cao của đội ngũ nhân lực, sự phát triển năng động về kinh tế, chính sách cởi mở cùng ý chí chính trị rất mạnh mẽ để phát triển lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng mới, giúp Việt Nam nâng cao vị thế của mình trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu", ông Romain Busuttil nhấn mạnh.
Nhắc lại dấu mốc quan trọng là mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện được thiết lập giữa Việt Nam và Pháp từ tháng 10/2024, vị Phó Tham tán khẳng định phía Pháp luôn sẵn sàng đồng hành, chia sẻ những bài học kinh nghiệm quý giá trong việc xây dựng mô hình liên kết chặt chẽ theo cơ chế "ba nhà" gồm Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp. Đồng thời, Pháp sẽ hỗ trợ kết nối Việt Nam với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Thales hay STMicroelectronics.
Chia sẻ cùng quan điểm này, ông Nguyễn Công Thành - Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia thuộc Văn phòng Chính phủ, đã nhấn mạnh rằng ngành công nghiệp bán dẫn giữ vai trò chiến lược đặc biệt, gắn liền trực tiếp với nhiệm vụ tự chủ công nghệ, đảm bảo an ninh kinh tế, quốc phòng và thúc đẩy phát triển đất nước theo hướng bền vững.
"Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi quốc gia. Trong đó, công nghệ bán dẫn giữ vai trò đặc biệt: nếu dữ liệu là tài nguyên của nền kinh tế số, chip bán dẫn là nền tảng vật chất để chuyển hóa tài nguyên ấy thành giá trị".
Bên cạnh đó, ông cũng chỉ rõ thực tế rằng việc thu hút các dự án đầu tư công nghệ cao đòi hỏi bắt buộc phải có sẵn nguồn nhân lực chất lượng cao tương ứng. Để các chủ trương chính sách thực sự đi vào đời sống, đội ngũ làm công tác tham mưu chính sách cần phải có sự thấu hiểu sâu sắc, cập nhật liên tục về xu hướng công nghệ, biến động thị trường cũng như thực tiễn vận hành của ngành.
Đào tạo gắn liền với thực tiễn và đáp ứng "đơn đặt hàng" từ doanh nghiệp
Để hiện thực hóa thành công chiến lược quốc gia về việc đào tạo khoảng 50.000 kỹ sư chuyên ngành bán dẫn cho đến năm 2030 theo tinh thần Quyết định 1017 của Thủ tướng Chính phủ, một yêu cầu cấp bách đặt ra cho hệ thống giáo dục là phải tuyệt đối tránh rơi vào vũng lụt đào tạo nặng về lý thuyết suông.
Phát biểu tại sự kiện, GS.TS Đinh Thị Mai Thanh - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), cho rằng quá trình đào tạo công nghệ bán dẫn bắt buộc phải đi đôi với thực hành và bám sát nhu cầu tuyển dụng thực tế của thị trường. Bà đã dẫn chứng từ mô hình thành công của nhà trường trong lĩnh vực kỹ thuật hàng không - nơi chương trình đào tạo được xây dựng xuất phát từ chính "đầu bài" và cam kết nhận nhân sự làm việc từ phía Vietnam Airlines cùng Airbus.
"Việc đào tạo ngành bán dẫn cũng phải được đặt hàng bởi các doanh nghiệp và đáp ứng chính xác nhu cầu của doanh nghiệp trong tương lai mới có thể đến đúng địa chỉ, sinh viên ra trường mới không bỡ ngỡ", bà Mai Thanh chia sẻ thêm.
Không chỉ dừng lại ở việc đào tạo sinh viên, công tác nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ hoạch định chính sách cũng giữ vị thế vô cùng quan trọng. Khóa tập huấn do USTH phối hợp tổ chức cùng Đại sứ quán Pháp nằm trong khuôn khổ chương trình hợp tác chuyển đổi số giữa Văn phòng Chính phủ và phía Pháp. Các học viên tham gia bao gồm cán bộ Văn phòng Chính phủ cùng đại diện các Bộ như Khoa học và Công nghệ, Tài chính, Giáo dục và Đào tạo, Công Thương - đây đều là các cơ quan đầu mối trực tiếp tham mưu và tổ chức triển khai chính sách phát triển công nghiệp bán dẫn.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam
Dưới lăng kính của các chuyên gia công nghệ tại TTC Việt Nam, sự bùng nổ của ngành vi mạch bán dẫn không chỉ mở ra vận hội lớn cho hạ tầng viễn thông mà còn đặt ra bài toán cốt lõi về việc nâng cấp năng lực truyền dẫn dữ liệu tốc độ cao và bảo mật hạ tầng mạng. Để các nhà máy sản xuất chip, trung tâm kiểm thử hoạt động ổn định, hệ thống mạng trục viễn thông và giải pháp trung tâm dữ liệu (Data Center) phải đạt chuẩn quốc tế. Việc Chính phủ chú trọng đào tạo từ gốc - bắt đầu từ tư duy chính sách của đội ngũ cán bộ quản lý đến chất lượng kỹ sư thực chiến - chính là bước đi vững chắc nhất để tạo dựng niềm tin vững chãi cho các tập đoàn công nghệ khổng lồ trên thế giới khi rót vốn đầu tư vào Việt Nam.
Nhận định về vấn đề này, ông Nguyễn Công Thành cho biết mục tiêu cốt lõi của khóa học không phải là đào tạo ra các chuyên gia có thể trực tiếp sản xuất vi mạch ngay sau vài ngày, mà là giúp đội ngũ cán bộ tham mưu nắm bắt tường tận bản chất của toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn, từ khâu thiết kế, chế tạo cho đến công đoạn đóng gói và kiểm thử. Qua đó, họ có thể nhận diện chính xác các điểm nghẽn, đánh giá tính khả thi của những đề án đầu tư và làm tròn vai trò kiến tạo chính sách của Nhà nước trong kỷ nguyên số.
