Lan tỏa văn hóa an toàn số đến từng mái trường và gia đình
Vào ngày 19/10, tại ngôi trường THCS Nam Từ Liêm nằm ở Thủ đô Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia đã phối hợp cùng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững MSD United Way Vietnam cùng đơn vị TikTok Việt Nam chính thức phát động chuỗi sự kiện mang tên “Teen Safety School Tour 2026 - An toàn số cho em”.
Sáng kiến này nằm trong khuôn khổ chiến dịch lớn mang tên “Vaccine Số 2026”. Chương trình “Teen Safety School Tour 2026 - An toàn số cho em” nhận được sự bảo trợ chuyên môn từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - A05 trực thuộc Bộ Công an. Bên cạnh đó sự kiện còn có sự đồng hành thiết thực từ Vietinbank cùng VNVC, với mục tiêu phổ cập kiến thức và rèn luyện kỹ năng an toàn số cho đông đảo thanh thiếu niên, đưa các giá trị an toàn lan tỏa sâu rộng vào từng lớp học cũng như mỗi gia đình.
Góc nhìn chuyên gia về việc trang bị kháng thể số cho thế hệ trẻ
Phát biểu tại lễ khởi động, đại tá Hà Văn Bắc, người giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng A05, đã đưa ra những nhận định sâu sắc. Đối với giới trẻ ngày nay, không gian mạng chính là cánh cửa mở ra nguồn tri thức vô hạn, là bệ phóng cho sự sáng tạo, khả năng kết nối và phát triển bản thân. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội luôn là những cạm bẫy và rủi ro tiềm ẩn. Việc biết cách sử dụng các thiết bị công nghệ không đồng nghĩa với việc trẻ đã có đủ kỹ năng để nhận diện hiểm họa và tự bảo vệ chính mình.
Ông Hà Văn Bắc chia sẻ rằng chúng ta không thể nào bảo vệ thế hệ trẻ bằng cấm đoán, ngăn cấm các em tiếp cận môi trường mạng hay tách rời các em ra khỏi dòng chảy số hóa của thời đại. Biện pháp đúng đắn và căn cơ nhất là chủ động trang bị cho các em cái gọi là “kháng thể số”. Kháng thể này bao gồm hệ thống kiến thức pháp luật vững vàng, kỹ năng nhận biết rủi ro nhạy bén cùng bản lĩnh tự chủ trên môi trường mạng. Công tác bảo vệ trẻ em trên không gian số đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội, là nhiệm vụ mang tính liên ngành, dài hạn và mang ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc.
Được xây dựng dựa trên triết lý giáo dục lấy học sinh làm trung tâm, kết hợp hài hòa ba trụ cột chính là “An toàn số – Sức khỏe số – Thiếu niên nói”, dự án “An toàn số cho em 2026” sẽ đi qua 10 điểm trường nằm tại các tỉnh thành gồm Hà Nội, Lào Cai, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Trị và Đà Nẵng. Hoạt động diễn ra liên tục từ giữa tháng 10 cho tới đầu tháng 12, với kỳ vọng tiếp cận khoảng 9.000 học sinh cùng đội ngũ thầy cô giáo.
Cụ thể, tại trụ cột về an toàn số, các em học sinh sẽ được hướng dẫn nhận diện các hình thức nguy hại phổ biến như lừa đảo tài chính, giả mạo danh tính cá nhân, dụ dỗ trực tuyến, bạo lực mạng, xâm phạm quyền riêng tư và các nội dung giả mạo tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo AI. Thông qua những kịch bản sát với thực tế, các em có cơ hội thực hành kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân, cách thức xử lý khủng hoảng và tìm kiếm sự trợ giúp kịp thời.
Đối với trụ cột sức khỏe số, chương trình hỗ trợ học sinh xây dựng nếp sống công nghệ điều độ và lành mạnh hơn. Các em học cách quản lý thời gian sử dụng internet hợp lý, nhận thức rõ những tác động của mạng xã hội tới cảm xúc và tâm lý cá nhân, từ đó vun đắp các mối quan hệ xã hội tích cực ngoài đời thực.
Ngoài ra, trụ cột thiếu niên nói mở ra một diễn đàn cởi mở để các em học sinh tự do bày tỏ quan điểm, chia sẻ trải nghiệm thực tế cũng như đóng góp các sáng kiến nhằm giải quyết các vấn đề nổi cộm trên môi trường mạng. Nhờ vậy, trẻ em không đơn thuần là nhóm đối tượng cần được bảo vệ mà còn được trao quyền để trở thành những nhân tố tích cực góp phần xây dựng không gian mạng lành mạnh.
Ba nguyên tắc vàng giúp trẻ em lướt web an toàn
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng chính là bảo vệ tương lai phát triển của đất nước, đại tá Hà Văn Bắc đã chỉ ra ba yếu tố then chốt để chương trình đạt hiệu quả tối ưu và có sức lan tỏa rộng khắp. Đó là sự dịch chuyển trọng tâm từ công tác truyền thông cảnh báo sang rèn luyện kỹ năng thực hành sát với từng độ tuổi; việc kiến tạo một hệ sinh thái trách nhiệm đồng bộ giữa gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp công nghệ; cuối cùng là việc lan tỏa các mô hình thực chất.
Đặc biệt, Phó Cục trưởng Cục A05 Hà Văn Bắc đã đúc kết và gửi gắm ba nguyên tắc sống còn mà mọi trẻ em và thanh thiếu niên cần ghi nhớ mỗi khi bước chân vào thế giới internet:
- Thứ nhất, kiểm chứng thông tin trước khi tin tưởng. Tuyệt đối không vội vàng tin ngay vào các bài viết giật gân, những hình ảnh hoặc tệp âm thanh có dấu hiệu bị cắt ghép, tinh chỉnh bằng công nghệ giả mạo.
- Thứ hai, giữ sự tỉnh táo khi chia sẻ dữ liệu. Cần có ý thức bảo vệ danh dự, thông tin cá nhân của bản thân và đồng thời thể hiện sự tôn trọng đối với người khác khi tham gia giao tiếp trực tuyến.
- Thứ ba, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống bất an. Trẻ em cần ghi nhớ rằng cha mẹ, thầy cô giáo và lực lượng công an luôn sẵn sàng lắng nghe và bảo vệ các em mọi lúc mọi nơi.
Đồng quan điểm trên, bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Trẻ em thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Y tế trong ngữ cảnh phối hợp) cũng chia sẻ rằng các cơ quan ban ngành và tổ chức xã hội đã triển khai vô số hoạt động thiết thực nhằm tạo lập môi trường mạng an toàn cho trẻ em Việt Nam phát triển toàn diện.
Bà Nguyễn Thị Nga nhắn nhủ rằng khi đối mặt với rủi ro hoặc cảm thấy không an toàn, các em tuyệt đối không nên giữ im lặng mà hãy dũng cảm lên tiếng tìm kiếm sự giúp đỡ từ gia đình, thầy cô. Bên cạnh đó, Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em số 111 luôn là kênh thông tin tin cậy, đường dây nóng sẵn sàng tiếp nhận và xử lý mọi phản ánh từ các em.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam
Dưới góc độ của một đơn vị chuyên cung cấp giải pháp hạ tầng mạng và an ninh thông tin hàng đầu, các chuyên gia kỹ thuật tại TTC Việt Nam đánh giá rằng việc giáo dục ý thức từ sớm cho thế hệ trẻ là bức tường lửa đầu tiên và vững chắc nhất trước các hiểm họa không gian mạng. Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật như tường lửa, hệ thống lọc nội dung hay phần mềm giám sát mạng do doanh nghiệp triển khai, yếu tố con người - đặc biệt là nhận thức của trẻ em và sự đồng hành của phụ huynh - vẫn đóng vai trò quyết định. Một hệ sinh thái mạng an toàn chỉ thực sự hình thành khi kết hợp hoàn hảo giữa giải pháp công nghệ gốc rễ và kỹ năng số thực chiến của người sử dụng.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp bảo mật mạng toàn diện, xây dựng hạ tầng CNTT an toàn và tối ưu hóa hệ thống viễn thông cho doanh nghiệp cũng như gia đình, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam thông qua website ttcvn.net để nhận được sự hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất.
