Bước tiến mới cho ngành công nghiệp vi mạch Việt Nam
Vừa qua, tại thủ đô Hà Nội, sự kiện công bố thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đã diễn ra với sự góp mặt đông đảo của đại diện các cơ quan ban ngành, những tập đoàn bán dẫn hàng đầu quốc tế, cùng lãnh đạo các viện nghiên cứu và trường đại học lớn. Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu sự ra đời của trung tâm cấp quốc gia đầu tiên tại Việt Nam, đóng vai trò là "cầu nối" chiến lược trong việc hiện thực hóa các ý tưởng thiết kế chip trong nước với quy trình sản xuất bán dẫn chuyên nghiệp trên phạm vi toàn cầu.
Tháo gỡ rào cản về hạ tầng và chi phí cho ngành bán dẫn
Hiện nay, Việt Nam đang chứng kiến làn sóng phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái bán dẫn với quy mô khoảng 60 doanh nghiệp chuyên về thiết kế vi mạch, cùng đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư chất lượng cao. Bên cạnh đó, có đến 166 cơ sở giáo dục đại học đang tích cực triển khai các chương trình đào tạo chuyên môn. Trong năm 2025, doanh thu của ngành dự kiến đạt 21 tỷ USD, đồng thời thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lên tới 14 tỷ USD thông qua hơn 240 dự án. Nhu cầu thực tế hiện rất lớn khi đã có 12 đơn vị đăng ký sản xuất thử khoảng 30.000 chip.
Mặc dù tiềm năng rất lớn, tuy nhiên hạ tầng phục vụ nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm trong nước vẫn còn nhiều thiếu sót. Các đơn vị hiện phải dựa vào đối tác nước ngoài để đặt sản xuất, dẫn đến việc chi phí cho mỗi lần "tape-out" (chuyển bản thiết kế sang sản xuất) rất đắt đỏ, dao động từ 30.000 đến 200.000 USD/thiết kế. Thêm vào đó, thời gian chờ đợi hoàn thiện sản phẩm kéo dài từ 12 đến 24 tháng, gây ra những gián đoạn không nhỏ cho tiến độ nghiên cứu.
Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, thách thức lớn nhất của Việt Nam chính là năng lực chuyển hóa thiết kế trên giấy thành sản phẩm thực tế. Chi phí cao cùng cơ chế hỗ trợ còn phân tán khiến các nhóm khởi nghiệp và viện trường gặp nhiều khó khăn. Để giải quyết, mô hình Trung tâm VNMPW/CC đã ra đời, áp dụng cơ chế Multi-Project Wafer (MPW) – cho phép gộp chung nhiều thiết kế trên một tấm wafer, từ đó tối ưu hóa chi phí và đẩy nhanh tốc độ thương mại hóa. Trung tâm được định vị là đơn vị sự nghiệp công lập, cung cấp hạ tầng đồng bộ cho mọi công đoạn: từ thiết kế, chế tạo, đóng gói, kiểm thử cho đến khi sản phẩm sẵn sàng ra thị trường.
Lộ trình phát triển và tầm nhìn chiến lược
Trung tâm đã vạch ra lộ trình ba giai đoạn để làm chủ công nghệ và hỗ trợ hệ sinh thái:
- Giai đoạn 2026 - 2027: Nhà nước tập trung hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khích lệ các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia, đồng thời thiết lập nền tảng vận hành ổn định cho mô hình MPW.
- Giai đoạn 2028 - 2030: Tiếp tục triển khai hỗ trợ một phần kinh phí, tập trung nâng cấp hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại và bổ sung các công cụ thiết kế chuyên sâu.
- Sau năm 2030: Mục tiêu là làm chủ hoàn toàn các công nghệ tiên tiến, mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế và khẳng định vị thế của một trung tâm sản xuất thử chip uy tín bậc nhất tại khu vực Đông Nam Á.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam
Dưới góc nhìn chuyên môn của đội ngũ kỹ thuật tại TTC Việt Nam, việc thành lập trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip là một bước chuyển mình mang tính sống còn đối với ngành vi mạch nội địa. Việc các nhóm nghiên cứu được tiếp cận hạ tầng tập trung, được sự hỗ trợ về tài chính từ Chính phủ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro kỹ thuật và rút ngắn đáng kể chu kỳ phát triển sản phẩm. Đối với ngành viễn thông và giải pháp mạng, việc làm chủ được các dòng chip AI hoặc vi mạch điều khiển thông minh không chỉ giúp tối ưu hóa phần cứng hệ thống mà còn nâng cao tính bảo mật dữ liệu – yếu tố then chốt trong hạ tầng số tương lai.
Sự kiện cũng ghi nhận việc ký kết ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác lớn như Intel, TSMC, Synopsys, Viettel, FPT... cùng việc thành lập Tổ chuyên gia tư vấn gồm 21 cá nhân giàu kinh nghiệm. Đại diện từ Intel, ông Kenneth Tse đánh giá cao vai trò của trung tâm trong việc kết nối khối học thuật và doanh nghiệp. Định hướng công nghệ được chuyên gia khuyến nghị là tập trung vào chip AI biên, MCU/SoC IoT bảo mật và công nghệ chiplet, thay vì đầu tư dàn trải. Đây được kỳ vọng sẽ là đòn bẩy đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu đến năm 2050.
Để được tư vấn về các giải pháp mạng và viễn thông hạ tầng tối ưu cho doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam tại ttcvn.net để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi.
