Tập đoàn phòng thủ danh tiếng Lockheed Martin vừa chính thức đưa ra thông báo về kế hoạch chế tạo thêm 4 nguyên mẫu máy bay không người lái tàng hình Vectis. Dự án này do đơn vị Skunk Works đảm nhận, qua đó nâng tổng số lượng nguyên mẫu lên con số 5 chiếc nhằm mục đích đẩy nhanh tốc độ thử nghiệm cũng như hoàn thiện quy trình vận hành dây chuyền chế tạo.
Với mục tiêu đặt ra là thực hiện chuyến bay đầu tiên trước mốc thời điểm cuối năm 2027, UAV Vectis không chỉ đóng vai trò là một thiết bị bay không người lái thông thường. Hơn thế nữa, đây còn được xem là một cam kết mạnh mẽ về năng lực cạnh tranh trong khuôn khổ chương trình Collaborative Combat Aircraft (CCA). Chương trình này hướng đến việc tích hợp các dòng UAV bay song hành cùng tiêm kích thế hệ thứ 5 và thứ 6 để tối ưu hóa sức mạnh tổng lực trên chiến trường.
Bước tiến chiến lược từ chương trình phát triển UAV Vectis
Thông tin này được công bố chính thức tại hội nghị thường niên Air, Space & Cyber do Hiệp hội Không quân và Không gian Mỹ tổ chức. Tại sự kiện này, Lockheed Martin lần đầu tiên giới thiệu trước công chúng mô hình có kích thước thật của dòng UAV Vectis. Đại diện công ty nhấn mạnh rằng đây là một khoản vốn đầu tư mang tính chất chiến lược nội bộ, xuất phát từ nhu cầu thực tế vô cùng cấp thiết của thị trường quân sự nội địa Mỹ cũng như các đối tác quốc tế. Các lực lượng vũ trang đang đòi hỏi một hệ thống nền tảng mang tính tự chủ cao, khả năng sống sót vượt trội và thực hiện linh hoạt nhiều loại nhiệm vụ trong môi trường chiến sự biến động phức tạp.
Hiện tại, nguyên mẫu đầu tiên đang nằm trong giai đoạn láp ráp và chế tạo tích cực. Những hình ảnh về phần thân cùng cấu trúc cánh đã được hé lộ, minh chứng cho tiến độ triển khai thần tốc: chỉ mất vỏn vẹn khoảng hai tháng tính từ thời điểm phác thảo trên bản vẽ kỹ thuật cho tới lúc đưa vào buồng thử nghiệm khí động học.
Đặc điểm kỹ thuật và công nghệ tàng hình đỉnh cao
Xét về các thông số kỹ thuật cốt lõi, UAV Vectis thuộc về nhóm Group 5, phân khúc dòng máy bay không người lái có kích thước lớn nhất theo tiêu chuẩn phân loại của Không quân Mỹ. Thiết bị này sở hữu tổng trọng lượng vượt ngưỡng 600 kg cùng trần hoạt động ổn định ở độ cao trên 5,5 km. Với chiều dài xấp xỉ 10,4 mét kết hợp cùng sải cánh đạt khoảng 11,6 mét, Vectis có kích thước tương đương với dòng UAV trinh sát quen thuộc MQ-9 Reaper về chiều dài, trong khi sải cánh lại có phần tương đồng với dòng tiêm kích tối tân F-35.
Thiết kế dạng không đuôi (tailless) kết hợp cùng kiểu cánh hình chữ lambda tạo nên một bộ khung khí động học tối ưu, giúp giảm thiểu đáng kể lực cản không khí và mở rộng tầm hoạt động. Một trong những điểm nhấn công nghệ đáng chú ý nhất chính là hệ thống cửa hút gió chìm sâu trên lưng máy bay (dorsal inlet hoặc submerged inlet). Giải pháp này không chỉ làm giảm thiểu tối đa diện tích phản xạ radar từ phía trước mà còn hạn chế rủi ro hút phải các dị vật khi vận hành trên những đường băng dã chiến thô sơ. Đồng thời, cấu trúc này còn góp phần nâng cao hiệu suất vận hành cho động cơ và gia tăng tầm bay hiệu quả.
Toàn bộ kiến trúc thiết kế này là thành quả kế thừa từ bề dày kinh nghiệm nhiều thập kỷ của bộ phận Skunk Works, qua đó đặt trọng tâm ưu tiên vào chỉ số sống sót ở mức tối ưu trong toàn phân khúc CCA.
Khả năng đa nhiệm và hệ thống tự chủ thông minh
UAV Vectis được định hình là một nền tảng đa nhiệm vụ với sự linh hoạt tối đa, bao gồm khả năng tham gia không chiến, tập kích mục tiêu mặt đất, thực hiện tác chiến điện tử cũng như làm nhiệm vụ trinh sát và giám sát chiến trường. Khoang vũ khí được thiết kế bố trí hoàn toàn bên trong thân máy bay, cho phép mang theo các chủng loại đạn dược hiện đại như tên lửa không đối không AIM-120 hay bom đường kính nhỏ GBU-53/B Small Diameter Bomb II, nhờ đó bảo toàn trọn vẹn đặc tính tàng hình ngay cả khi đang mang theo tải trọng chiến đấu.
Hệ thống điều khiển tự chủ của phương tiện được phát triển dựa trên nền tảng MDCX tiên tiến do Lockheed Martin nghiên cứu. Đây cũng chính là công nghệ đã từng điều khiển thành công dòng UAV tiếp nhiên liệu MQ-25 Stingray của Hải quân Mỹ. Nhờ vậy, UAV Vectis có khả năng vận hành hoàn toàn độc lập hoặc phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ cùng các dòng chiến đấu cơ có người lái như F-22, F-35 cũng như các thế hệ tiêm kích tương lai trong thế kỷ 21. Sự linh hoạt trong việc tùy biến tải trọng vũ khí và cấu hình nhiệm vụ theo yêu cầu thực tế đã biến dòng UAV này thành một cánh tay nối dài đắc lực cho các phi công chiến đấu.
Năng lực sản xuất hàng loạt và tối ưu hóa chi phí
Trong chiến lược sản xuất thương mại, nhà sản xuất đặt ra tiêu chuẩn áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật hiện đại cùng hệ thống kiểm định chất lượng nghiêm ngặt ngay từ giai đoạn chế tạo nguyên mẫu đầu tiên. Mục tiêu cốt lõi là duy trì mức giá thành cạnh tranh tương đương với các dòng máy bay CCA khác đang có mặt trên thị trường, trong khi một số đối thủ cạnh tranh đã niêm yết mức chi phí lên tới khoảng 20 triệu USD cho mỗi phương tiện.
Việc tiếp tục đầu tư chế tạo thêm 4 nguyên mẫu tiếp theo không chỉ phục vụ cho các bài kiểm tra bay khắt khe mà còn nhằm xác thực quy trình công nghệ chế tạo, qua đó rút ngắn tối đa khoảng thời gian chuyển giao từ khâu thiết kế trên bản vẽ đến khi triển khai thực chiến. Động cơ cung cấp năng lượng ban đầu cho phương tiện dự kiến sẽ sử dụng dòng Williams FJ44, đi kèm lộ trình nâng cấp lực đẩy mạnh mẽ hơn trong tương lai gần nhằm đáp ứng yêu cầu bay ở dải tốc độ cận âm và bắt kịp tốc độ của các máy bay chiến đấu hiện đại.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam, sự xuất hiện của dòng UAV thế hệ mới này đánh dấu một bước chuyển dịch lớn trong tư duy chiến lược quân sự toàn cầu: thay vì ưu tiên số lượng lớn với giá thành rẻ, ngành công nghiệp quốc phòng hiện đại đang dồn lực cho các công nghệ tàng hình đỉnh cao, khả năng tự trị thông minh và tính tích hợp sâu rộng vào hạ tầng mạng lưới chiến đấu trung tâm.
Việc kết hợp cấu trúc cửa hút gió ẩn, thiết kế thân không đuôi và khoang vũ khí nội bộ đòi hỏi sự cân bằng tuyệt đối giữa khí động học, chỉ số radar và hiệu năng thực thi nhiệm vụ. Tốc độ hoàn thiện từ giai đoạn ý tưởng đến thử nghiệm khí động học trong thời gian ngắn đã chứng minh năng lực vượt trội của công nghệ thiết kế kỹ thuật số.
Với những bước tiến vững chắc về mặt công nghệ và quy trình sản xuất, dòng UAV Vectis đang khẳng định vị thế là một trong những ứng cử viên sáng giá nhất cho các giai đoạn tiếp theo của chương trình phát triển máy bay chiến đấu hợp tác CCA.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và các hệ thống công nghệ tiên tiến, quý khách vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ tận tình nhất.
