Xu thế tự động hóa và lời cảnh báo từ người đứng đầu JD.com
Lãnh đạo cấp cao của một trong những tập đoàn thương mại điện tử quy mô nhất tại Trung Quốc vừa đưa ra những nhận định gây chú ý về tương lai của đội ngũ nhân sự logistics. Theo đó, khoảng 700.000 nhân viên giao hàng hiện tại của công ty nhiều khả năng sẽ sớm bị thay thế bởi các hệ thống robot tự động.
Thông điệp này nhấn mạnh mối đe dọa tiềm tàng từ làn sóng tự động hóa với tốc độ chóng mặt, đang gây sức ép lên thị trường việc làm vốn đã đầy rẫy những biến động tại quốc gia tỷ dân.
Ông Richard Liu, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch JD.com, chia sẻ rằng doanh nghiệp của ông đã thực hiện ký kết với khoảng 120 cơ sở giáo dục nhằm tái đào tạo lực lượng tài xế. Mục tiêu là giúp họ chuyển đổi sang các lĩnh vực kỹ thuật mới như bảo trì, sửa chữa và vận hành robot chuyên dụng.
"Trong lộ trình tương lai, khi robot đảm nhận hoàn toàn nhiệm vụ phân phối bưu kiện, chúng ta sẽ dần không cần đến sự hiện diện của nhân viên giao hàng nữa", ông Liu phát biểu tại Diễn đàn Giám đốc Điều hành APEC ở Bắc Kinh. Ông cho rằng robot giao hàng là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, vị chủ tịch cũng bày tỏ sự trăn trở khi không muốn 700.000 nhân viên hiện tại mất đi nguồn thu nhập chính và sinh kế của mình.
Thực trạng triển khai robot giao hàng tại Trung Quốc
Mặc dù ông Richard Liu chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể cho việc phổ biến robot giao hàng, song thực tế tại Trung Quốc cho thấy hàng loạt dự án thí điểm đã và đang được triển khai mạnh mẽ.
- Tại Thâm Quyến, các dòng robot chuyên biệt đã có thể vận chuyển thức ăn tận tay hành khách tại các cửa khởi hành sân bay.
- Một số dòng robot khác được trang bị công nghệ tự di chuyển, cho phép chúng sử dụng tàu điện ngầm để phân phối hàng hóa đến các cửa hàng tiện lợi một cách tự động.
Tác động của tự động hóa đối với cấu trúc lao động
Những tuyên bố của chủ tịch JD.com đã phản ánh đúng nỗi lo lắng của các nhà hoạch định chính sách về vấn đề việc làm. Việc đẩy mạnh áp dụng robot quá nhanh đang đe dọa trực tiếp đến nhóm lao động dễ bị tổn thương nhất trong nền kinh tế.
Theo báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu các Hình thức Việc làm Mới, số lượng lao động tự do (bao gồm công nhân nhà máy, tài xế công nghệ và nhân viên giao hàng) dự kiến đạt 320 triệu người trong năm nay. Con số này đã tăng đáng kể so với mức 200 triệu người cách đây 5 năm, chiếm tới 40% tổng lực lượng lao động tại các đô thị lớn.
Sự gia tăng của robot và trí tuệ nhân tạo (AI) trong khối văn phòng diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên Trung Quốc chạm mức 16,3% vào tháng 4 vừa qua, tạo ra những thách thức kép cho chính phủ.
Góc nhìn chuyên gia từ kỹ thuật viên TTC Việt Nam
Theo đánh giá từ đội ngũ kỹ thuật của TTC Việt Nam, sự chuyển dịch sang tự động hóa là một tất yếu trong kỷ nguyên số hóa hạ tầng mạng. Đối với các đơn vị như JD.com, việc quản lý hàng trăm nghìn nhân sự sẽ dần chuyển sang quản lý hệ thống mạng lưới thiết bị thông minh. Thách thức không nằm ở công nghệ, mà là việc tối ưu hóa hạ tầng kết nối ổn định để hàng nghìn robot có thể vận hành đồng bộ, không gián đoạn. Đây là bài toán về băng thông và độ trễ mà các doanh nghiệp cần ưu tiên hàng đầu khi chuyển đổi số.
Định hướng của Chính phủ và chiến lược phát triển ngành robot
Ông Richard Liu tin rằng nhu cầu về kỹ sư sửa chữa robot sẽ tăng mạnh vì máy móc luôn cần bảo trì. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dùng công nghệ để cải thiện chất lượng cuộc sống thay vì triệt tiêu cơ hội việc làm của con người.
Hiện nay, Bắc Kinh đã đưa Robotics vào danh mục ưu tiên chiến lược trong kế hoạch 5 năm. Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR) nhận định Trung Quốc đang biến ngành robotics thành trọng tâm công nghiệp hiện đại, coi đó là đòn bẩy cho tăng trưởng kinh tế.
Để đối phó với những hệ lụy xã hội, Chính phủ Trung Quốc đang tập trung vào các giải pháp như:
- Mở rộng phạm vi bao phủ bảo hiểm xã hội cho lao động tự do.
- Theo dõi và phát triển các nghề nghiệp mới như chuyên viên đào tạo AI hoặc phi công vận hành drone.
JD.com hiện vẫn giữ vững vị thế là nhà bán lẻ trực tuyến hàng đầu, cạnh tranh gay gắt với các tên tuổi như Alibaba hay Meituan, đồng thời tiếp tục mở rộng tầm ảnh hưởng quốc tế qua nền tảng Joybuy tại nhiều quốc gia châu Âu.
Để được tư vấn về các giải pháp mạng và hạ tầng viễn thông tối ưu cho doanh nghiệp, đảm bảo nền tảng công nghệ vững chắc cho sự chuyển đổi số, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) để được đội ngũ chuyên gia của chúng tôi hỗ trợ chi tiết.
