Dữ liệu sơ bộ mới công bố từ hãng nghiên cứu IDC cho thấy ngành công nghiệp điện thoại thông minh trên toàn cầu vừa trải qua một đợt suy giảm theo quý trầm trọng chưa từng có trong lịch sử. Cụ thể, khối lượng máy xuất xưởng trong quý 3/2026 đã lao dốc đến 22% nếu so sánh với cùng kỳ năm ngoái.
Thông tin này hoàn toàn trùng khớp với kết quả khảo sát từ Counterpoint Research. Đơn vị này cũng ghi nhận mức sụt giảm 20%, đánh dấu mốc thấp nhất đối với quý 3 tính từ năm 2012 trở về đây.
Nguyên nhân sâu xa từ cơn bão hạ tầng trí tuệ nhân tạo
Gốc rễ của cuộc khủng hoảng mang tên "RAMageddon" này xuất phát từ sự bùng nổ mạnh mẽ của các hệ thống hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Theo thống kê từ Gartner, tổng mức đầu tư của các doanh nghiệp dành cho cơ sở hạ tầng AI trong năm nay dự kiến chạm ngưỡng 1.400 tỷ USD. Song song với đó, số liệu của TrendForce ước tính rằng hơn 70% tổng sản lượng chip nhớ trên thị trường đang bị hút trực tiếp vào các trung tâm dữ liệu phục vụ AI.
Sự thiếu hụt nguồn cung trầm trọng đã đẩy giá thành của hai linh kiện bộ nhớ cốt lõi là DRAM và NAND bật tăng phi mã, ghi nhận mức tăng khoảng 350% so với giai đoạn năm ngoái.
Tác động nặng nề lên cấu trúc giá và biên lợi nhuận ngành di động
Sức ép từ việc chi phí linh kiện tăng cao đã làm xói mòn biên lợi nhuận của toàn bộ ngành công nghiệp di động. Tình trạng này buộc các nhà sản xuất phải đồng loạt điều chỉnh tăng giá bán trung bình khoảng 20% cho mỗi thiết bị trong năm nay, đồng thời phải cắt giảm thông số cấu hình hoặc thậm chí khai tử hoàn toàn các dòng sản phẩm giá rẻ.
Trong đó, các nhà sản xuất dòng thiết bị Android vốn đặt trọng tâm phát triển vào phân khúc tầm trung và bình dân như Xiaomi hay Oppo đã phải gánh chịu những tổn thất nặng nề nhất.
Sự chống chịu ấn tượng của hai ông lớn Apple và Samsung
Trái ngược với bức tranh ảm đạm chung, hai tập đoàn công nghệ lớn là Apple và Samsung vẫn vững vàng vượt qua sóng gió nhờ vào danh mục sản phẩm cao cấp có quy mô lớn của mình.
Tính trong quý vừa qua, Samsung vươn lên dẫn đầu toàn thị trường với việc nắm giữ 23% thị phần (tăng trưởng so với mốc 19% của năm 2025), chủ yếu nhờ vào sức hút ban đầu từ các dòng sản phẩm mới như Galaxy Z Fold 8 và Galaxy Z Flip 8. Mặc dù vậy, hãng cũng không thể đứng ngoài xu hướng khi buộc phải nâng giá bán dòng Galaxy S26 thêm 100 USD.
Ở phía đối diện, Apple đạt được 22% thị phần, đánh dấu lần đầu tiên vượt qua cột mốc 20% trong giai đoạn quý III. Dù vậy, các dòng máy iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max cũng ghi nhận mức tăng giá 100 USD, trong khi mẫu điện thoại màn hình gập iPhone Duo đã chạm ngưỡng giá bán lên đến 1.999 USD.
Góc nhìn chuyên gia từ kỹ sư hạ tầng mạng TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn về hạ tầng viễn thông và thiết bị phần cứng, các kỹ sư công nghệ của TTC Việt Nam nhận định rằng sự dịch chuyển chuỗi cung ứng linh kiện toàn cầu sang các trung tâm dữ liệu AI là xu thế tất yếu. Tuy nhiên, việc áp lực chi phí phần cứng đè nặng lên thiết bị đầu cuối sẽ khiến các doanh nghiệp viễn thông phải sớm thay đổi chiến lược kinh doanh. Thay vì tập trung hoàn toàn vào việc bán thiết bị mới, các giải pháp tối ưu hóa mạng lưới, dịch vụ hỗ trợ tài chính dài hạn và hệ sinh thái thiết bị tân trang sẽ là chìa khóa then chốt để duy trì trải nghiệm người dùng trong giai đoạn khủng hoảng linh kiện này.
Triển vọng tương lai và hành vi người tiêu dùng
Bà Nabila Popal, Giám đốc Nghiên cứu Cấp cao tại IDC, đưa ra cảnh báo rằng chi phí bộ nhớ vẫn duy trì đà tăng, tiếp tục tạo ra áp lực cực lớn đối với biên lợi nhuận cũng như sản lượng máy xuất xưởng của các hãng. Theo vị chuyên gia này, giai đoạn thử thách nhất vẫn còn nằm ở phía trước và IDC dự báo thị trường di động phải đến năm 2028 mới có khả năng phục hồi trở lại.
Ngoài ra, khảo sát do Counterpoint Research thực hiện tại các thị trường trọng điểm bao gồm Mỹ, Anh, Ấn Độ, Trung Quốc và Đức cho thấy có đến 50% người tiêu dùng chung (và tỷ lệ này lên tới 56% ở nhóm khách hàng Gen Z) có xu hướng hoãn việc nâng cấp điện thoại cho đến khi xuất hiện các chương trình giảm giá sâu vào dịp cuối năm.
Chuyên gia phân tích Paolo Pescatore cũng đưa ra quan điểm rằng những thiết kế đột phá như màn hình gập có thể mang lại sự tò mò nhất định, nhưng mức giá quá đắt đỏ sẽ tạo rào cản lớn trong việc thuyết phục số đông người dùng, đặc biệt khi chiếc điện thoại họ đang sử dụng vẫn vận hành ổn định các tác vụ thường ngày.
Nhằm thúc đẩy nhu cầu mua sắm trong bối cảnh giá bán khó có khả năng hạ nhiệt trong ngắn hạn, các nhà mạng viễn thông cùng các hãng sản xuất di động đang đẩy mạnh những giải pháp thay thế như phân phối máy tân trang, triển khai chương trình thu cũ đổi mới và cung cấp các gói tín dụng trả góp với thời gian kéo dài.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, thiết bị viễn thông doanh nghiệp và các xu hướng công nghệ mới nhất, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đơn vị TTC Việt Nam qua website ttcvn.net hoặc các kênh hỗ trợ chính thức để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm.
