Lực lượng Hàng không Vũ trụ trực thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từ trước đến nay vốn nổi tiếng nhờ hệ thống bệ phóng mang tính cơ động cao cùng các căn cứ tên lửa ngầm kiên cố dưới lòng đất.
Nhằm duy trì năng lực phản công mang tính chiến lược trước những đợt oanh tạc đường không ứng dụng công nghệ hiện đại, IRGC bắt buộc phải trang bị một hệ thống phòng thủ điểm thực sự vững chắc.
Vai trò chiến lược của hệ thống tên lửa phòng không 9-Dey
Chính yêu cầu đó đã thúc đẩy sự ra đời của hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn 9-Dey, đảm nhận sứ mệnh như một chốt chặn cuối cùng nhằm tiêu diệt các mối đe dọa tầm thấp bao gồm thiết bị bay không người lái (UAV), tên lửa hành trình cho tới bom thông minh có điều khiển chính xác.
Sự xuất hiện của 9-Dey đánh dấu bước tiến mang tính bước ngoặt đối với chiến lược phòng thủ điểm của Iran. Trái ngược với các tổ hợp tầm xa Bavar-373 hoặc tầm trung Sevom Khordad vốn chịu trách nhiệm vô hiệu hóa máy bay đối phương từ xa, 9-Dey được thiết kế chuyên biệt cho lớp phòng thủ giáp lá cà cuối cùng.
Theo học thuyết quân sự của IRGC, các trận địa tên lửa đạn đạo và xe phóng cơ động luôn là mục tiêu hàng đầu bị nhắm tới bởi vũ khí tấn công chính xác.
Nếu những vũ khí này bị tiếp cận bởi tên lửa hành trình bám địa hình hoặc UAV tự sát, toàn bộ năng lực răn đe quốc gia có nguy cơ bị triệt tiêu hoàn toàn ngay tại trận địa.
Do đó, hệ thống tên lửa phòng không 9-Dey được phát triển nhằm vô hiệu hóa những nguy cơ tiềm ẩn này ngay tại khoảng cách rất gần.
Cải tiến vượt bậc về thiết kế và công nghệ bệ phóng
Xét về khía cạnh công nghệ chế tạo, bước đột phá lớn nhất ở tổ hợp 9-Dey nằm ở việc tận dụng hiệu quả và cải tiến khung gầm xe TELAR thuộc hệ thống Sevom Khordad nổi tiếng.
Tuy nhiên, thay vì chỉ vận hành ba quả đạn tên lửa cồng kềnh Taer-2 có tầm bắn xa, các kỹ sư quân sự nước này đã thiết kế lại toàn bộ cụm bệ phóng nhằm đủ chỗ cho tám quả tên lửa 9-Dey với kích thước gọn gàng hơn hẳn.
Các đợt đạn tên lửa này được bố trí bên trong hai khối container kín khít, mỗi khối gồm bốn ống phóng, giúp bảo vệ vũ khí trước các điều kiện thời tiết khắc nghiệt và rút ngắn tối đa khoảng thời gian chuyển đổi trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Việc gia tăng gấp đôi số lượng đạn trên mỗi phương tiện phóng giúp 9-Dey đủ sức đối phó với những tình huống bị đối thủ dồn dập tấn công bằng số lượng lớn mục tiêu cùng lúc.
Thông số kỹ thuật và năng lực tác chiến vượt trội
Về các chỉ số kỹ thuật chiến đấu, tên lửa 9-Dey sở hữu khả năng cơ động vô cùng linh hoạt nhằm tiêu diệt trọn gói những mục tiêu có kích thước nhỏ và diện tích phản xạ radar thấp.
Dòng tên lửa này sở hữu tầm bắn hiệu quả dao động từ 5 đến 30 km đi kèm trần bay chạm mức 20 km. Đạn tên lửa vận hành bằng nhiên liệu rắn thế hệ mới, tạo ra lực gia tốc cực lớn ngay khoảnh khắc rời ống phóng nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận mục tiêu.
Một điểm đáng chú ý là 9-Dey tích hợp cơ chế dẫn đường kết hợp giữa hệ thống quán tính ở giai đoạn đầu kết hợp cùng radar chủ động hoặc quang - điện tử tại giai đoạn cuối.
Cơ chế này giúp tên lửa bảo toàn độ chính xác tuyệt đối dù cho mục tiêu liên tục thực hiện những đường bay chuyển động phức tạp hoặc tung ra các biện pháp tác chiến điện tử mạnh mẽ.
Yếu tố cốt lõi tiếp theo tạo nên sức mạnh cho 9-Dey chính là việc tích hợp trọn vẹn hệ thống radar điều khiển hỏa lực ngay trên từng phương tiện mang phóng cơ động.
Công nghệ radar mảng pha định hình chùm tia điện tử trao cho xe phóng khả năng tự động phát hiện, khóa mục tiêu và dẫn đường cho tên lửa tiêu diệt kẻ thù hoàn toàn độc lập mà không cần dựa vào đài radar trung tâm.
Nhờ đặc tính hoạt động độc lập này, ngay cả khi mạng lưới radar cảnh báo cấp chiến dịch bị phá hủy hoặc gây nhiễu hoàn toàn, các xe phóng 9-Dey vẫn giữ vững khả năng tự vệ tại chỗ.
Tốc độ phản ứng của toàn hệ thống tính từ thời điểm nhận diện mối nguy hiểm cho đến lúc khai hỏa chỉ mất vài giây, một thông số sống còn khi phải đối phó với vũ khí siêu hành trình hoặc UAV bổ nhào cự ly ngắn.
Khả năng tích hợp hệ sinh thái quân sự và phòng thủ đa tầng
Tổng thể cấu trúc phòng thủ của IRGC phản ánh rõ nét tư duy chiến tranh phi đối xứng thông qua việc lồng ghép 9-Dey vào hệ sinh thái quân sự sẵn có.
Tổ hợp 9-Dey không hoạt động đơn lẻ mà phối hợp tạo thành lớp khiên bảo vệ đa tầng vô cùng kín kẽ xung quanh những bệ phóng tên lửa đạn đạo chiến lược.
Khi lực lượng đối địch phóng tên lửa hành trình hoặc triển khai UAV tự sát nhằm đánh sập các xe phóng đạn đạo, 9-Dey sẽ đóng vai trò như một tay súng bắn tỉa tầm ngắn, tiêu diệt gọn gàng từng mục tiêu xâm nhập.
Ưu thế cơ động linh hoạt trên nền tảng khung gầm bánh lốp cũng tạo điều kiện để 9-Dey dễ dàng ngụy trang trong các hệ thống hang động, đường hầm kiên cố và nhanh chóng di chuyển ra vị trí chiến đấu cùng đội hình xe phóng.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam: Trong bối cảnh hạ tầng mạng và hệ thống viễn thông, CNTT đóng vai trò xương sống cho mọi hoạt động điều hành, việc bảo vệ các trung tâm dữ liệu tối quan trọng cũng tương tự như cách quân đội bảo vệ các tài sản chiến lược trước các cuộc tấn công mạng hay UAV hiện đại. Sự kết hợp giữa tính tự chủ phần cứng, khả năng xử lý thời gian thực và kiến trúc phân tán như cách hệ thống 9-Dey vận hành chính là bài học lớn về khả năng phục hồi hệ thống trước các thảm họa công nghệ cao.
Sự ra đời và hoàn thiện của hệ thống phòng không tầm ngắn 9-Dey đã khỏa lấp khoảng trống phòng thủ điểm vốn là điểm yếu cố hữu của nhiều lực lượng vũ trang trước các dòng vũ khí tối tân.
Thông qua việc làm chủ công nghệ đóng gói tên lửa mật độ cao, tích hợp radar mảng pha trên nền tảng cơ động cùng việc tối ưu hóa thuật toán điều khiển hỏa lực, Iran đã tự xây dựng cho mình một lớp khiên bảo vệ vừa có hiệu suất cao vừa tối ưu hóa chi phí chế tạo.
Giữa lòng các cuộc xung đột hiện đại nơi thiết bị bay không người lái và vũ khí dẫn đường chiếm lĩnh không gian tác chiến, 9-Dey chính là bảo chứng vững chắc giúp bảo vệ các tài sản chiến lược quan trọng nhất của IRGC luôn an toàn trước mọi tình huống tập kích bất ngờ.
(Theo janes.com, english.almayadeen.net)
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng CNTT tiên tiến, doanh nghiệp vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) hôm nay để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ sư hàng đầu.
