Sự bùng nổ và tiến bộ vượt bậc của các nền tảng lập trình trí tuệ nhân tạo tiên tiến như Claude Code do Anthropic phát triển hay công cụ GitHub Copilot từng khiến nhiều người lo ngại về viễn cảnh nghề nghiệp của các kỹ sư phần mềm sẽ sớm lụi tàn.
Thống kê từ kho lưu trữ mã nguồn mở GitHub cho thấy cứ ba yêu cầu gộp mã, hay còn gọi là pull request – quy trình mà lập trình viên đề xuất những thay đổi cho dự án mã nguồn, hiện tại đã có một yêu cầu được thực hiện bởi các tác nhân AI. Con số này đã ghi nhận mức tăng gấp hơn ba lần so với tỷ lệ chưa đến 10% được ghi nhận vào năm trước đó.
Thậm chí, nền tảng này còn đưa ra dự báo rằng trong khoảng hai năm tới, phần lớn các dòng mã nguồn được đẩy lên hệ thống GitHub sẽ do trí tuệ nhân tạo soạn thảo, và có khả năng một lượng lớn mã này sẽ không bao giờ được kiểm tra trực tiếp bởi con người.
Mặc dù vậy, các số liệu thống kê từ thị trường lao động thực tế lại đang minh chứng cho một xu hướng hoàn toàn trái ngược. Theo những dữ liệu được công bố bởi Viện Nghiên cứu Việc làm Indeed Hiring Lab, số lượng các tin tuyển dụng liên quan đến lĩnh vực phát triển phần mềm tại thị trường Mỹ đã ghi nhận mức tăng trưởng gần 15% tính từ thời điểm cuối tháng 2 năm 2025. Con số này đi ngược lại hoàn toàn với xu hướng sụt giảm 7% của toàn bộ bức tranh thị trường lao động chung.
Bản chất công việc lập trình thay đổi thay vì bị thay thế
Nhiều chuyên gia kinh tế đã đưa ra nhận định rằng ngành công nghiệp phần mềm đang trong quá trình chuyển hóa sâu sắc về mặt bản chất thay vì đối mặt với nguy cơ bị xóa sổ hoàn toàn. Khi tham gia phỏng vấn cùng kênh CNBC, ông Eric Kutcher, giữ chức vụ Chủ tịch khu vực Bắc Mỹ tại tập đoàn McKinsey, đã đưa ra quan điểm: "Chỉ cách đây không lâu, chúng ta vẫn thường đọc được các tiêu đề báo chí cho rằng xã hội tương lai sẽ không còn cần đến sự hiện diện của các lập trình viên. Tuy nhiên, trên thực tế, khi các doanh nghiệp tạo ra khối lượng mã nguồn lớn hơn bao giờ hết, những kỹ sư biết cách phối hợp nhịp nhàng cùng AI lại trở thành tâm điểm săn đón trên thị trường. Sự tăng trưởng về mặt việc làm đang diễn ra vô cùng mạnh mẽ tại chính những phân khúc từng được dự báo sẽ gánh chịu làn sóng đào thải khốc liệt nhất".
Dựa trên các báo cáo nghiên cứu từ McKinsey Global Institute, đợt suy giảm tuyển dụng diễn ra trước đây không hoàn toàn do sự can thiệp của AI, mà phần lớn bắt nguồn từ việc các tập đoàn công nghệ lớn tiến hành cắt giảm quy mô nhân sự sau giai đoạn tuyển dụng ồ ạt trong thời kỳ đại dịch Covid-19 vào năm 2022. Cho dù đã phục hồi được 15%, lượng tin tuyển dụng hiện tại vẫn thấp hơn khoảng 27,5% nếu so sánh với giai đoạn trước khi đại dịch bùng nổ.
Bà Sneha Puri, một chuyên gia kinh tế làm việc tại Indeed Hiring Lab, đã tiến hành phân tích chi tiết: các công cụ hỗ trợ bởi AI đóng vai trò đắc lực trong việc rút ngắn thời gian tạo ra mã nguồn, thế nhưng các doanh nghiệp nhanh chóng nhận ra rằng họ vẫn phải phụ thuộc vào đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm thực tế để tiến hành giám sát, hoàn thiện sản phẩm cũng như tích hợp công nghệ mới vào toàn bộ hệ thống vận hành doanh nghiệp.
Việc tự tay xây dựng một công cụ AI là một khía cạnh, nhưng để biến công nghệ đó thành một giải pháp vận hành an toàn, đảm bảo tính bảo mật và có độ tương thích cao với hệ thống hạ tầng mạng sẵn có lại đòi hỏi năng lực chuyên môn sâu rộng từ con người.
Khi khối lượng mã lệnh do máy móc sản sinh ra tăng lên theo cấp số nhân, mức độ rủi ro tiềm ẩn về các lỗ hổng bảo mật cũng theo đó mà leo thang. Báo cáo từ GitHub đã nhấn mạnh rằng con người bắt buộc phải giữ vai trò mở rộng quy mô giám sát nhằm kịp thời rà soát mọi rủi ro an ninh, nếu không khối lượng lỗ hổng này sẽ vượt quá tầm kiểm soát của hệ thống.
Sự phân hóa thị trường: Cơ hội cho nhân sự kỳ cuộc và thách thức lớn với người mới
Mặc dù thị trường lao động công nghệ đang phát đi những tín hiệu phục hồi rõ rệt, dòng chảy tuyển dụng lại có sự phân bổ không đồng đều giữa các nhóm nhân sự:
- Nền tảng Indeed ghi nhận rằng có đến 71% mức tăng trưởng trong các tin tuyển dụng phần mềm từ tháng 5 năm 2025 đến tháng 5 năm 2026 tập trung vào các vị trí kỹ sư cấp cao.
- Bên cạnh đó, những chức danh công việc có đề cập trực tiếp đến các kỹ năng liên quan đến trí tuệ nhân tạo đóng góp tới 37% vào mức tăng trưởng chung.
Trái ngược lại với xu hướng trên, Báo cáo Chỉ số AI năm 2026 do Đại học Stanford công bố lại chỉ ra rằng tỷ lệ việc làm trong các ngành nghề tiếp xúc nhiều với AI dành cho nhóm lao động trẻ từ 22 đến 25 tuổi đã sụt giảm 16% kể từ khi công nghệ AI tạo sinh xuất hiện và bùng nổ. Riêng đối với phân khúc lập trình viên trẻ tuổi mới bước chân vào nghề, mức độ suy giảm việc làm thậm chí còn lên tới gần 20%.
Tình trạng sụt giảm này đã tạo ra một điểm nghẽn vô cùng lớn đối với các cử nhân vừa tốt nghiệp chuyên ngành khoa học máy tính. Những tác vụ mang tính chất đơn giản ban đầu như viết các hàm cơ bản, rà soát lỗi cú pháp hay soạn thảo tài liệu kỹ thuật vốn là môi trường để thực tập sinh và nhân sự mới bắt đầu học hỏi kinh nghiệm, nay đều đã bị các hệ thống AI thay thế hoàn toàn.
Bà Sneha Puri đưa ra lời cảnh báo rằng việc các doanh nghiệp liên tục cắt giảm quy mô tuyển dụng nhân sự đầu vào có thể dẫn đến nguy cơ tạo ra một khoảng trống nhân tài nghiêm trọng trong tương lai: "Những tài năng trẻ mới gia nhập thị trường ngày hôm nay chính là đội ngũ chuyên gia nòng cốt của ngày mai. Trong trường hợp các công ty không chủ động duy trì nguồn bổ sung nhân lực ngay từ bây giờ, họ chắc chắn sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân sự cấp cao sau một thập kỷ nữa".
Xét trên khía cạnh triển vọng lâu dài, Cục Thống kê Lao động Mỹ đưa ra dự báo rằng lĩnh vực việc làm ngành phát triển phần mềm vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, với kỳ vọng tăng khoảng 10% trong giai đoạn từ 2025 đến 2035, qua đó nâng quy mô tổng thể từ 1,72 triệu lên 1,89 triệu việc làm và bổ sung thêm khoảng 174.700 vị trí mới vào thị trường.
(Theo CNBC)
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam về hạ tầng và nhân lực công nghệ
Dưới góc độ của một đơn vị hàng đầu cung cấp giải pháp mạng và viễn thông như TTC Việt Nam, sự phát triển vũ bão của AI trong ngành lập trình không làm giảm đi giá trị của con người mà thay vào đó, đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe hơn đối với hạ tầng công nghệ thông tin và năng lực bảo mật của doanh nghiệp. Khi AI sinh ra hàng loạt mã nguồn tự động, các kỹ sư hệ thống và chuyên gia mạng của TTC Việt Nam nhận thấy rằng bài toán cốt lõi nằm ở khả năng kiểm soát băng thông, tối ưu hóa đường truyền dữ liệu và bảo vệ hệ thống trước các nguy cơ tấn công mạng gia tăng. Đầu tư vào con người có chuyên môn cao kết hợp với hạ tầng mạng viễn thông vững chắc chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông và bảo mật toàn diện cho doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm.
