Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và hạ tầng viễn thông đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuyển đổi số toàn diện các lĩnh vực trọng điểm của quốc gia, đặc biệt là quản lý tài nguyên đất đai. Việc chuẩn hóa và số hóa thông tin địa lý không chỉ giúp tối ưu hóa công tác quản lý nhà nước mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho sự bứt phá của nền kinh tế số.
Dữ liệu địa điểm là nền tảng cốt lõi của nền kinh tế số
Trong khuôn khổ Hội thảo “Quản lý dữ liệu địa điểm - Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam” do Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia (NDA) phối hợp cùng Mạng lưới Chuyên gia Dữ liệu Toàn cầu (VDEN) tổ chức ngày 10/8, các chuyên gia đã tập trung thảo luận về vai trò chiến lược của thông tin không gian. Dưới góc độ địa lý, một địa điểm giúp xác định chính xác một tọa độ hoặc khu vực trên bề mặt Trái Đất. Tuy nhiên, khi tiếp cận dưới lăng kính công nghệ dữ liệu, đằng sau mỗi vị trí đó có thể gắn liền với một cá nhân, một doanh nghiệp, một công trình kiến trúc hoặc một thửa đất cụ thể.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Hồng Sơn - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia nhận định rằng khi các địa điểm được định danh, chuẩn hóa và kết nối thông suốt, chúng sẽ đóng vai trò là điểm chạm quan trọng trong mọi hoạt động của nền kinh tế số. Hạ tầng dữ liệu này giúp ngành logistics tối ưu hóa chuỗi cung ứng, hỗ trợ các cơ quan chức năng liên thông thông tin dân cư, nhà ở, đất đai và dịch vụ công. Đồng thời, đây cũng là nguồn dữ liệu tin cậy để các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có thể nhận thức và tương tác chính xác với thế giới thực.
Mặc dù Việt Nam đang sở hữu nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia cùng hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, ông Sơn vẫn lưu ý rằng việc có nhiều dữ liệu chưa đồng nghĩa với việc đã hình thành một nền kinh tế dữ liệu thực thụ. Giá trị thực sự chỉ được khai phóng khi các tập dữ liệu này được làm sạch, đồng bộ, kết nối liên thông để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế mới. Do đó, việc xây dựng các lớp dữ liệu nền tảng dùng chung, trong đó dữ liệu địa điểm đóng vai trò chủ đạo, là nhiệm vụ vô cùng cấp thiết.
Đóng góp ý kiến từ kinh nghiệm quốc tế, Tiến sỹ Lưu Vĩnh Toàn - kỹ sư tại UBS Group đã chia sẻ mô hình quản lý của Thụy Sỹ. Tại quốc gia này, dữ liệu địa chỉ bao gồm bốn thành phần chính: tên đường, số nhà, mã bưu chính và địa danh thành phố. Mọi sự thay đổi của người dân hay doanh nghiệp đều phải được cập nhật minh bạch. Thụy Sỹ xem dữ liệu địa chỉ là hạ tầng cốt lõi của quốc gia số, nơi thông tin do cấp địa phương cập nhật nhưng được chuẩn hóa đồng bộ ở tầm quốc gia. Cách tiếp cận này giúp quốc gia châu Âu chủ động hoàn toàn, không bị phụ thuộc vào các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) như Google.
Việt Nam tiến tới quản lý đất đai bằng mã định danh thửa đất trên VNeID
Chuyển dịch trọng tâm sang câu chuyện quản lý tài nguyên đất đai tại Việt Nam, ông Đinh Hồng Phong đại diện Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Môi trường) chỉ ra những bất cập của phương pháp xác định truyền thống thông qua sổ đỏ giấy. Phương pháp cũ này thường gặp nhiều khó khăn khi phải điều chỉnh dữ liệu thửa đất mỗi khi thay đổi mô hình quản lý hành chính hai cấp.
Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, các cơ quan quản lý đang khẩn trương xây dựng phương án triển khai mã định danh thửa đất, hoạt động theo cơ chế tương tự mã số định danh công dân trên ứng dụng VNeID. Điểm ưu việt của hệ thống mã định danh mới là không bị giới hạn bởi địa giới hành chính, được mã hóa dựa trên thuật toán vị trí thửa đất tích hợp trên các nền tảng bản đồ số từ năm 2025. Về định hướng tương lai, mã định danh thửa đất sẽ được ứng dụng sâu rộng vào hồ sơ địa chỉ số, hồ sơ địa chính và sổ đỏ điện tử.
Ông Phong nhấn mạnh rằng phương thức cấp sổ đỏ truyền thống sẽ dần được thay thế bằng hình thức quản lý tập trung dựa trên cơ sở dữ liệu số. Sự thay đổi này sẽ ngăn chặn hiệu quả tình trạng làm giả giấy tờ sở hữu hoặc mang tài sản đi cầm cố, thế镯 nhiều lần. Mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027, toàn bộ hệ thống dữ liệu đất đai sẽ được hoàn thiện và tích hợp đồng bộ lên ứng dụng VNeID. Nhờ đó, người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin thửa đất một cách nhanh chóng, công khai và minh bạch.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam về hạ tầng dữ liệu và viễn thông
Dưới góc độ chuyên môn kỹ thuật từ TTC Việt Nam, việc chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang định danh số toàn diện đối với tài nguyên đất đai đòi hỏi một nền tảng hạ tầng mạng và viễn thông cực kỳ vững chắc, bảo mật tuyệt đối. Khi hàng chục triệu dữ liệu địa chính được đồng bộ hóa và liên thông trực tiếp với hệ thống định danh quốc gia VNeID, lưu lượng truy cập cũng như yêu cầu xử lý thời gian thực (real-time) sẽ tăng lên theo cấp số nhân. Các trung tâm dữ liệu (Data Center) và hệ thống đường truyền cáp quang tốc độ cao đóng vai trò là mạch máu giữ cho luồng thông tin luôn "đúng, đủ, sạch, sống". Do đó, việc đầu tư bài bản vào hạ tầng kết nối mạng và giải pháp an toàn thông tin là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự thành công của chiến lược chuyển đổi số quốc gia.
Bổ sung thêm về tầm nhìn phát triển, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương - Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an), Phó Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia khẳng định dữ liệu chính là nguồn lực chiến lược cho sự phát triển của đất nước. Dữ liệu đất đai cần được kết nối liên thông chặt chẽ với dữ liệu xây dựng, qua đó cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân đồng thời tạo đà phát triển cho ngành logistics và kinh tế số. Cùng quan điểm này, trung tá Đào Đức Triệu - Tổng Thư ký Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia cho rằng nhu cầu khai thác dữ liệu đất đai của xã hội hiện đang rất lớn, đòi hỏi hệ thống dữ liệu phải luôn đảm bảo các tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống" và có khả năng ứng dụng rộng rãi.
Đánh giá về thách thức thực tiễn, ông Nguyễn Ngọc Quế - Giám đốc công nghệ Công ty Admicro nhìn nhận rằng Việt Nam không thiếu nguồn dữ liệu phong phú cũng như các công cụ trực tuyến. Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất nằm ở việc các cơ sở dữ liệu chưa được liên thông, đồng bộ và sai số trên bản đồ số vẫn còn khá lớn. Đơn cử như việc định giá đất cần dựa trên thông tin thửa đất chuẩn xác, nhưng thực tế giá thị trường vẫn có độ chênh lệch nhất định. Do đó, việc xác thực thông tin tại từng địa điểm cụ thể, định danh rõ chủ sở hữu và chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu là bước đi không thể bỏ qua.
Khép lại các nội dung thảo luận, ông Nguyễn Hồng Sơn một lần nữa đúc kết: “Muốn dữ liệu trở thành một nguồn lực phát triển mới, trước hết chúng ta phải làm cho dữ liệu có khả năng tìm thấy nhau, hiểu được nhau và kết nối được với nhau. Và dữ liệu địa điểm là một trong những điểm bắt đầu quan trọng của hành trình đó”.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, trung tâm dữ liệu và dịch vụ viễn thông tiên tiến phục vụ quá trình chuyển đổi số doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam hôm nay.
