Cuộc đối đầu pháp lý giữa hai "gã khổng lồ" công nghệ Apple và OpenAI vừa có bước ngoặt lớn với đơn kiện dài 41 trang được phía Apple đệ trình. Nội dung vụ kiện xoay quanh cáo buộc của Apple nhắm vào hai cựu nhân viên của họ là Tang Yew Tan và Chang Liu, cáo buộc bộ đôi này có hành vi "trộm cắp hệ thống" nhắm vào các tài sản trí tuệ quan trọng nhất của hãng. Apple hiện đang thực hiện các thủ tục pháp lý với hai tội danh chính gồm: "Vi phạm thỏa thuận sở hữu trí tuệ" và "Chiếm đoạt bí mật thương mại".
Đáng chú ý, Jony Ive - cựu giám đốc thiết kế lừng danh của Apple - tuy không trực tiếp bị nêu tên là bị cáo, nhưng lại xuất hiện trong hồ sơ thông qua vai trò đồng sáng lập tại io. Đây là một startup chuyên về phần cứng AI, đơn vị đã được OpenAI mua lại vào năm 2025 và cũng nằm trong danh sách các thực thể bị kiện.
Phản hồi về những cáo buộc này, đại diện phía OpenAI đưa ra tuyên bố rằng công ty không có mục đích hay sự quan tâm đến việc nắm giữ bí mật thương mại từ các đơn vị khác, đồng thời cho biết đội ngũ pháp lý của họ đang tiến hành rà soát kỹ lưỡng đơn kiện.
Hiện tại, OpenAI đang tập trung nguồn lực phát triển một thiết bị phần cứng tích hợp trí tuệ nhân tạo. Mặc dù thông số chi tiết vẫn chưa được tiết lộ công khai, nhưng nhiều dự đoán cho rằng thiết bị này sẽ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với các dòng điện thoại thông minh hiện nay, có thể hoạt động dưới hình thức kính thông minh hoặc thiết bị đeo ghim cài áo AI.
Diễn biến quan hệ giữa Apple và OpenAI
Vào đầu năm 2024, Apple và OpenAI từng đạt được thỏa thuận hợp tác nhằm tích hợp ChatGPT vào trợ lý ảo Siri do Apple gặp rào cản trong quá trình tự xây dựng mô hình AI. Tuy nhiên, mối quan hệ hợp tác này đã sớm đổ vỡ khi Apple quyết định chọn Google Gemini làm đối tác chiến lược vào tháng 1, ngay trước khi tiến hành vụ kiện tụng chấn động này.
Cáo buộc khai thác lỗ hổng hệ thống và đánh cắp dữ liệu
Theo hồ sơ từ phía Apple, Chang Liu - một cựu kỹ sư điện tử hệ thống cao cấp với 8 năm gắn bó tại Apple - đã có những hành vi bất thường trước khi gia nhập OpenAI vào tháng 1/2026. Sau khi rời công ty, Liu đã giữ lại máy tính xách tay của Apple và cắt đứt liên lạc với bộ phận quản lý. Sau đó, Liu bị cáo buộc móc nối với Yu-Ting "Alyssa" Peng, một nhân viên vẫn đang làm việc tại Apple vào thời điểm đó.
Cụ thể, hành vi của Liu bao gồm:
- Hướng dẫn Peng nghiên cứu tài liệu độc quyền của Apple để phục vụ quá trình phỏng vấn tại OpenAI.
- Sử dụng máy tính cá nhân của Peng để xâm nhập trái phép vào mạng lưới nội bộ của Apple.
- Khai thác một lỗ hổng xác thực chưa từng bị phát hiện trên chính chiếc máy tính xách tay bị giữ lại để thâm nhập hệ thống.
Apple đã ghi lại được các bằng chứng cho thấy Liu nhắn tin cho Peng với nội dung khoe khoang về việc đã truy cập được vào kho lưu trữ mạng. Kết quả của vụ xâm nhập này là hàng chục tệp tin phần cứng bảo mật đã bị đánh cắp, bao gồm các dữ liệu sản phẩm chưa ra mắt, tài liệu kỹ thuật chuyên sâu và quy trình sản xuất bảng mạch.
Khai thác thông tin từ chuỗi cung ứng chiến lược
Tang Yew Tan, cựu giám đốc thiết kế sản phẩm cho iPhone và Apple Watch, người đã rời Apple vào tháng 3/2024 để đảm nhận vị trí Giám đốc Phần cứng tại OpenAI vào tháng 7/2025, cũng đối mặt với những cáo buộc nghiêm trọng. Apple cho rằng Tan đã trực tiếp phỏng vấn các nhân viên của Apple bằng cách sử dụng các mật danh dự án nội bộ để khai thác thông tin.
Có khoảng 400 cựu nhân viên của Apple đã chuyển sang làm việc cho OpenAI. Trong đó, Tan bị cho là yêu cầu các ứng viên mang theo các bản thiết kế CAD và mẫu thử nghiệm, đồng thời tiết lộ thông tin về các nhà cung cấp linh kiện của Apple. Bên cạnh đó, trước khi nghỉ việc, Tan đã tải xuống tài liệu quy trình bảo mật dành cho nhân viên nghỉ việc, được cho là nhằm hỗ trợ các nhân viên khác né tránh các bước kiểm tra an ninh khi sang OpenAI.
Góc nhìn chuyên gia từ kỹ thuật TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn về bảo mật hệ thống và quản trị mạng của các kỹ sư tại TTC Việt Nam, sự việc giữa Apple và OpenAI là bài học đắt giá về tầm quan trọng của việc kiểm soát đặc quyền truy cập (PAM - Privileged Access Management). Khi dữ liệu trí tuệ nhân tạo trở thành tài sản giá trị nhất, việc thiết lập các tầng bảo mật nghiêm ngặt không chỉ dừng lại ở tường lửa mà phải bao quát đến cả hành vi của người dùng nội bộ và quản lý chuỗi cung ứng. Một lỗ hổng xác thực nhỏ cũng có thể dẫn đến rủi ro rò rỉ dữ liệu khổng lồ nếu không có các công cụ giám sát thời gian thực.
Mô hình sai phạm mang tính tổ chức
Apple khẳng định rằng hành vi của Tan và Liu chỉ là một phần nhỏ trong một "mô hình sai phạm có tổ chức". Hồ sơ vụ kiện cho thấy những sự việc tương tự xảy ra ở nhiều bộ phận kỹ thuật khác nhau của OpenAI. Một ví dụ điển hình là việc Tan đã gửi cho chính mình thông tin nhà cung cấp trước khi rời Apple, sau đó phía OpenAI đã tiếp cận các đối tác này để thực hiện quy trình xử lý kim loại bí mật, khiến đối tác tin rằng họ đang làm việc theo sự cho phép từ Apple.
Apple đã từng gửi thư yêu cầu OpenAI giải trình từ tháng 2/2026 về các biện pháp ngăn chặn nhân viên mang dữ liệu mật sang công ty mới nhưng không nhận được phản hồi. Hãng công nghệ này cũng khẳng định những bằng chứng hiện tại chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm" và quá trình pháp lý sẽ còn làm rõ thêm nhiều sai phạm lớn hơn. Để theo đuổi vụ kiện mang tính quyết định tương lai ngành công nghệ này, Apple đã thuê Weil, Gotshal & Manges, LLP – một trong những đơn vị luật danh tiếng nhất tại Mỹ.
Để được tư vấn và triển khai các giải pháp mạng, bảo mật dữ liệu doanh nghiệp an toàn, chuyên nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận được sự hỗ trợ tận tâm từ đội ngũ kỹ sư hàng đầu.
