Báo cáo mang tên "Người tiêu dùng Thông thái trong Thương mại Điện tử Đông Nam Á 2026" được công bố vào ngày 6/10 bởi Lazada và Cube đã chỉ ra một bước ngoặt lớn. Theo đó, phân khúc khách hàng thông thái đang đóng vai trò là nhân tố cốt lõi, dẫn dắt thị trường thương mại điện tử Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới, dịch chuyển từ cuộc đua hạ giá ngắn hạn sang chiến lược cạnh tranh dựa trên niềm tin cùng giá trị dài hạn.
Sức hút của nhóm người tiêu dùng thông thái tại Việt Nam
Thống kê cho thấy tại thị trường Việt Nam, nhóm người tiêu dùng thông thái hiện chiếm tỷ trọng 25% trong tổng số lượng người tham gia mua sắm trực tuyến. Điều đặc biệt là họ sở hữu mức chi tiêu hàng tháng cao hơn tới 44% nếu so sánh với nhóm người mua sắm phổ thông, vượt qua mức tăng trưởng bình quân 31% tính trên toàn khu vực Đông Nam Á.
Khoảng cách về mức chi tiêu này được tính toán lên đến khoảng 2,2 tỷ USD mỗi năm, nhờ đó nhóm đối tượng này đóng góp gần tương đương một phần ba tổng giá trị chi tiêu cho thương mại điện tử trên phạm vi toàn quốc.
Hơn thế nữa, thị trường cũng ghi nhận khoảng 22% người tiêu dùng đang ở mức tiệm cận tiêu chuẩn thông thái, khi chỉ còn thiếu đúng một trong bốn tiêu chí bao gồm: Xác minh thông tin, Tối ưu hóa giá trị, Đảm bảo quyền lợi cùng bảo vệ, và Năng lực số cá nhân.
Dư địa phát triển của thị trường trực tuyến
Như vậy, thực tế này chứng minh rằng có gần một nửa, cụ thể là 47% dân số mua sắm trực tuyến tại Việt Nam đã hoặc đang tiến rất sát đến mô hình tiêu dùng thông thái. Điều này mở ra một không gian và dư địa tăng trưởng cực kỳ rộng lớn cho toàn ngành bán lẻ trực tuyến trong những năm tiếp theo.
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của tệp khách hàng này đang trực tiếp tái thiết lập các thói quen mua sắm qua mạng. Họ thể hiện mức độ tham gia vô cùng sâu rộng vào hệ sinh thái số với các số liệu đáng chú ý: có tới 72% thực hiện mua sắm vài lần mỗi tuần, 59% phân bổ hơn một nửa nguồn ngân sách tài chính cho các gian hàng chính hãng, và có đến 54% sẵn sàng chi trả thêm một khoản phí để đổi lấy mức độ bảo vệ an toàn cao hơn cho đơn hàng.
Hành vi và quan niệm mua sắm của khách hàng hiện đại
Trước khi đưa ra quyết định bấm nút chốt đơn, có đến 91% người dùng chủ động thực hiện việc xác thực nguồn gốc sản phẩm hoặc uy tín của người bán. Bên cạnh đó, 88% thường xuyên tìm kiếm các thông tin liên quan và 86% tận dụng tối đa các kênh thông tin bên ngoài nền tảng để khảo sát trước khi mua.
Mặc dù vậy, người tiêu dùng Việt Nam vẫn duy trì thói quen tối ưu hóa chi phí một cách hợp lý. Cụ thể, có 47% người mua sẵn sàng chờ đợi thời gian giao hàng lâu hơn để đổi lấy các ưu đãi hấp dẫn, và có khoảng 38% kiên nhẫn chờ các đợt bùng nổ khuyến mãi lớn trong năm.
Tuy nhiên, họ tỏ ra vô cùng kiên định và tuyệt đối không đánh đổi niềm tin lấy lợi ích ngắn hạn. Thống kê cho biết chỉ có vỏn vẹn 12% chấp nhận mức độ bảo đảm thấp về chất lượng sản phẩm hay chính sách bảo hành để đổi lấy một mức giảm giá sâu. Do đó, thương mại điện tử Việt Nam hiện nay không còn là sân chơi của những cuộc cạnh tranh hạ giá thuần túy, mà đã trở thành cuộc đua về giá trị thực và sự an tâm tuyệt đối cho người mua.
Sự chuyển dịch trong các chiến dịch khuyến mãi lớn
Xu hướng tiêu dùng có chủ đích này được thể hiện rõ nét qua số liệu vận hành thực tế của các sàn. Đơn cử trong chiến dịch Siêu Sale 9.9 diễn ra trên nền tảng Lazada, tỷ trọng các đơn hàng có giá trị vượt mốc 100 USD (tương đương khoảng 2,6 triệu VNĐ) đã chiếm tới 42% trên tổng giá trị giao dịch toàn sàn. Đáng chú ý, cứ 4 đơn hàng thành công thì có tới 3 đơn hàng xuất phát từ các gian hàng chính hãng LazMall.
Doanh thu ghi nhận từ hệ thống LazMall đã bứt phá tăng trưởng hơn 10 lần so với ngày thường, đồng thời kéo theo chỉ số giá trị đơn hàng trung bình trên toàn bộ nền tảng tăng lên gần gấp đôi.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam
Dưới góc độ hạ tầng công nghệ và giải pháp viễn thông, các chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam nhận định rằng sự dịch chuyển của thương mại điện tử sang mô hình giá trị dài hạn đặt ra yêu cầu rất cao về nền tảng hạ tầng số. Để đáp ứng hành vi mua sắm thông thái, các doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến bắt buộc phải đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống máy chủ ổn định, bảo mật mạng an toàn tuyệt đối và tốc độ đường truyền mượt mà. Việc ứng dụng công nghệ điện toán đám mây cùng các giải pháp kết nối mạng tiên tiến sẽ là xương sống giúp các sàn thương mại điện tử xử lý lượng lớn dữ liệu giao dịch, tích hợp AI và livestream không gián đoạn, từ đó củng cố vững chắc niềm tin của người tiêu dùng trong kỷ nguyên số.
Sự thay đổi về chất trong hành vi khách hàng đang tạo sức ép buộc các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử phải nhanh chóng điều chỉnh lại chiến lược kinh doanh tổng thể. Những biện pháp cắt giảm giá bán quá sâu chỉ có thể tạo ra các cú hích mang tính chất ngắn hạn, trong khi mục tiêu phát triển bền vững đòi hỏi các đơn vị phải tập trung xây dựng niềm tin vững chắc, hiện diện chính xác tại các điểm chạm khách hàng và tối ưu hóa toàn diện trải nghiệm người dùng.
Nhằm đáp ứng kịp thời các đòi hỏi khắt khe này, các sàn giao dịch trực tuyến đang nỗ lực dồn lực phát triển hệ sinh thái thương hiệu chính hãng, tích hợp sâu các công nghệ trí tuệ nhân tạo, hình thức livestream bán hàng tương tác cao, kết hợp cùng đội ngũ nhà sáng tạo nội dung nhằm trợ giúp người tiêu dùng đưa ra các quyết định mua sắm một cách tự tin, chính xác và hiệu quả nhất.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, bảo mật và viễn thông doanh nghiệp tối ưu nhất, xin vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net hoặc hotline chính thức của chúng tôi.
