Sự bùng nổ của thông tin sai lệch trên nền tảng mạng xã hội
Trong kỷ nguyên số, các nội dung liên quan đến sức khỏe và phong cách sống thường xuyên bị bủa vây bởi các luồng thông tin không chính xác. Đặc biệt, sản phẩm bảo vệ da như kem chống nắng – vốn là vũ khí quan trọng để ngăn ngừa ung thư da – cũng không nằm ngoài tầm ngắm của các trào lưu thiếu cơ sở khoa học.
Phân tích dữ liệu từ các video TikTok
Dựa trên công trình nghiên cứu được bình duyệt từ các học giả tại Đại học Alberta, có một thực trạng đáng quan tâm: các đoạn video truyền tải thông tin không chính xác về kem chống nắng lại nhận được sự chú ý và tương tác lớn hơn hẳn so với những nội dung mang tính chất ủng hộ việc sử dụng sản phẩm này.
Nhóm nghiên cứu đã thực hiện khảo sát trên 971 video sở hữu lượt xem cao nhất trên TikTok về chủ đề kem chống nắng. Kết quả ghi nhận:
- Tỷ lệ video khuyến khích sử dụng kem chống nắng chiếm ưu thế áp đảo với 86,8%.
- Các nội dung mang thông tin sai lệch chỉ chiếm một tỷ lệ khiêm tốn là 6% trên nền tảng.
- Số lượng video khẳng định trực diện rằng kem chống nắng gây hại chỉ dừng lại ở con số 1,5%.
Mặc dù chiếm số lượng ít, nhưng các video chống lại việc sử dụng kem chống nắng lại thường xuyên tạo ra làn sóng tranh cãi mạnh mẽ nhờ cách truyền tải đầy kích động, từ đó thu hút được lượng tương tác từ người dùng cao hơn đáng kể.
Các quan niệm sai lầm đang phổ biến
Giới chuyên môn y tế công cộng từ lâu đã bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về các phong trào trực tuyến tuyên truyền sai lệch. Những thông điệp này thường nhắm vào các nỗi sợ như: kem chống nắng chứa độc tố, kem chống nắng là nguyên nhân gây ung thư, hoặc kem chống nắng cản trở việc cơ thể hấp thụ vitamin D tự nhiên. Những nội dung này có nguy cơ khiến thế hệ trẻ quay lưng hoàn toàn với việc bảo vệ da.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam
Dưới góc độ kỹ thuật và quản trị thông tin, các chuyên gia của TTC Việt Nam nhận định rằng: "Việc người dùng dễ dàng tin vào các thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội xuất phát từ sự thiếu hụt kỹ năng lọc thông tin (digital literacy). Các thuật toán gợi ý của TikTok ưu tiên sự tương tác, nghĩa là những nội dung giật gân, gây tranh cãi luôn được 'bơm' nhiều hơn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho người dùng khi tiếp cận các nguồn tin về sức khỏe cần đối chiếu với các nghiên cứu y khoa chính thống trước khi áp dụng vào thực tế."
Sự chuyển dịch từ lợi ích sức khỏe sang khía cạnh làm đẹp
Việc một bộ phận lớn người Mỹ tìm kiếm lời khuyên sức khỏe qua mạng xã hội (36% theo khảo sát của Pew Research Center) phản ánh niềm tin vào các KOL. Tuy nhiên, các chuyên gia như Tiến sĩ Melanie Palm, bác sĩ da liễu, cho rằng nỗi sợ hãi về hóa chất và tâm lý chuộng "tự nhiên" đã khiến nhiều người dễ bị dẫn dắt bởi các thông tin giật gân.
Đáng chú ý, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế của truyền thông chính thống. Trong khi 86,8% video ủng hộ kem chống nắng thì phần lớn lại tập trung vào công dụng thẩm mỹ như giảm lão hóa, giúp da đều màu, thay vì nhấn mạnh vào vai trò phòng chống ung thư da – chỉ có 6% đề cập đến khía cạnh này.
Theo Tiến sĩ Palm, thông điệp về thẩm mỹ dù có giá trị nhưng đã làm mờ đi tính cấp thiết của việc bảo vệ sức khỏe lâu dài. Để cải thiện tình hình, các nhãn hàng và bác sĩ da liễu cần tối ưu hóa cách truyền thông theo hướng:
- Sử dụng ngôn ngữ bình dân, dễ hiểu thay vì thuật ngữ y khoa phức tạp.
- Giảm thiểu ngôn từ gây sợ hãi, tập trung vào giáo dục về cách đọc chỉ số SPF và tầm quan trọng của việc thoa lại kem.
Để được tư vấn về các giải pháp mạng và viễn thông an toàn, bảo mật thông tin tối ưu, cũng như nhận được các giải đáp chuyên sâu từ đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận được hỗ trợ nhanh nhất.
