Nhiều tổ chức an ninh mạng hàng đầu vừa đưa ra cảnh báo khẩn cấp khi các trang web trên khắp thế giới đang phải hứng chịu hàng triệu lượt dò quét tự động. Mục đích của các cuộc tấn công này là tìm cách khai thác PHP2Shell – hai lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng vừa được phát hiện trong ngôn ngữ lập trình PHP. Đáng chú ý, nền tảng mã nguồn mở này hiện đang đóng vai trò vận hành cho khoảng 70% tổng số website trên toàn cầu.
Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đã đưa ra nhận định rằng điểm yếu kỹ thuật này trao cho kẻ xấu khả năng thâm nhập sâu vào mạng lưới nội bộ, đánh cắp các dữ liệu tối quan trọng, làm tê liệt dịch vụ và thậm chí chiếm quyền kiểm soát toàn bộ máy chủ web. Sự cố này, vốn được công khai từ ngày 21/10, đã buộc nhiều tập đoàn đa quốc gia và cơ quan chính phủ phải chủ động ngắt kết nối các cổng thông tin điện tử để hạn chế tối đa rủi ro trước khi kịp cài đặt bản vá bảo mật.
Quy mô ảnh hưởng chưa từng có tiền lệ trên phạm vi toàn cầu
Tại Anh, Bộ trưởng An ninh mạng Liz Lloyd đã báo cáo trước Quốc hội về việc có tới 32 dịch vụ công trực tuyến thuộc bộ máy chính phủ phải tạm dừng hoạt động như một biện pháp phòng ngừa bắt buộc trong quá trình nâng cấp hệ thống. Văn phòng Thủ tướng Anh cũng xác nhận chưa ghi nhận trường hợp dịch vụ trọng yếu nào bị xâm nhập trái phép. Trong khi đó, Trung tâm An ninh Mạng Quốc gia Anh (NCSC) đã phát đi 50.000 cảnh báo kỹ thuật khẩn cấp tới các đơn vị liên quan, nhấn mạnh rằng quy mô của lỗ hổng lần này là chưa từng có. NCSC cũng lưu ý rằng một số hệ thống máy tính thế hệ cũ sẽ không thể tương thích với bản vá và bắt buộc phải thay thế phần cứng.
Bên cạnh các cơ quan chính phủ, nhiều nền tảng trực tuyến lớn có lượng truy cập khổng lồ như Wikipedia, Internet Archive hay diễn đàn 4Chan cũng phải đối mặt với tình trạng gián đoạn dịch vụ trong thời gian ngắn. Tại khu vực châu Á, các cơ quan chuyên trách cũng lập tức triển khai hàng loạt biện pháp ứng phó khẩn cấp. Chính phủ Hàn Quốc đã quyết định nâng mức cảnh báo an ninh mạng đối với khu vực tư nhân, đồng thời ban hành tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chi tiết cho hàng chục nghìn doanh nghiệp nội địa.
Tại Trung Quốc, Bộ Công nghiệp và Thông tin hóa đã ra thông cáo yêu cầu toàn bộ các cơ quan và doanh nghiệp lập tức kiểm tra toàn diện hệ thống hạ tầng mạng, nhanh chóng nâng cấp lên phiên bản PHP an toàn mới nhất. Đồng thời, các đơn vị này phải siết chặt công tác giám sát lưu lượng truy cập và tiến hành thay đổi toàn bộ khóa bảo mật cũng như mật khẩu quản trị. Tương tự, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cũng đưa ra khuyến cáo mạnh mẽ, yêu cầu các tổ chức thương mại và doanh nghiệp nhanh chóng cập nhật phần mềm hoặc tạm ngưng vận hành website nếu chưa thể khắc phục triệt để lỗ hổng.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam về nguy cơ tấn công PHP2Shell
Tại thị trường Việt Nam, Cục An ninh mạng và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia đã liên tục phát đi các bản tin cảnh báo rộng rãi đến mọi cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp đang vận hành hệ thống trực tuyến. Các chuyên gia kỹ thuật đặc biệt bày tỏ sự quan ngại đối với khối các trường học, đơn vị hành chính cấp địa phương và các tổ chức phi lợi nhuận – những nơi thường thiếu hụt trầm trọng đội ngũ chuyên gia an ninh mạng chuyên trách.
Nhận định về vấn đề này, các chuyên gia công nghệ từ TTC Việt Nam cho biết: "PHP2Shell là một hồi chuông cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp đang lơ lỏng công tác bảo trì hạ tầng mạng. Kẻ tấn công không chỉ nhắm đến việc đánh cắp dữ liệu mà còn lợi dụng tài nguyên máy chủ của nạn nhân để thực hiện các hành vi phát tán mã độc ẩn danh hoặc khai thác tiền mã hóa trái phép. Do đó, việc chủ động rà soát mã nguồn, cập nhật bản vá và thiết lập tường lửa chuyên dụng là yêu cầu sống còn lúc này."
Dưới góc độ kỹ thuật hạ tầng, chuyên gia Michał Woźniak phân tích thêm rằng tin tặc có thể tận dụng địa chỉ IP của các website bị phơi bày để làm bàn đạp phát động các chiến dịch tấn công ẩn danh, hoặc sử dụng năng lực tính toán khổng lồ từ máy chủ nạn nhân nhằm phục vụ mục đích đào tiền số trái phép. Về phía các nhà cung cấp giải pháp bảo mật toàn cầu, ông Matthew Prince - Tổng giám đốc hãng Cloudflare - cho biết hệ thống của họ đã ghi nhận hàng chục nghìn lượt dò quét chỉ trong vòng 45 phút đầu tiên sau khi thông tin lỗ hổng được công bố, và con số này nhanh chóng leo thang lên mức hàng triệu truy vấn độc hại.
Tương tự, đơn vị tình báo mối đe dọa Amazon Threat Intelligence cũng xác nhận rằng cái tên PHP2Shell đang trở thành tâm điểm thăm dò diện rộng của giới hacker, bao gồm cả những đợt quét mã độc diễn ra trước khi bản vá chính thức được phát hành do các chi tiết kỹ thuật đã bị rò rỉ sớm một ngày. Dù cựu Tổng giám đốc NCSC Ciaran Martin đánh giá đây là điểm yếu tồi tệ nhất trong nửa thập kỷ qua, ông Ryan Austin đến từ công ty an ninh mạng Calif lại cho rằng hoạt động thâm nhập sâu vào các hệ thống mục tiêu trọng điểm hiện vẫn chưa bùng phát quá mạnh mẽ trên diện rộng.
Để được tư vấn giải pháp mạng an toàn, bảo mật hạ tầng toàn diện và phòng chống các lỗ hổng nguy hiểm như PHP2Shell, quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận hỗ trợ kịp thời từ đội ngũ chuyên gia kỹ thuật hàng đầu.
