Trong kho dự trữ vũ khí phi hạt nhân của Liên bang Nga, không có chủng loại khí tài nào mang lại sức công phá diện rộng cùng sức ép tâm lý nặng nề giống như bom nhiệt áp ATBIP, được cộng đồng quốc tế biết tới qua danh xưng "Father of All Bombs" hay còn gọi là bom FOAB.
Trải qua quá trình thử nghiệm thành công dưới sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng Nga vào tháng 9/2007 nhằm tạo đối trọng với vũ khí MOAB của phía Mỹ (tên đầy đủ GBU-43/B MOAB, biệt danh "Mẹ của các loại bom"), dòng bom FOAB này đã xác lập những chuẩn mực mới về giới hạn sức mạnh của các loại vũ khí thông thường trên thế giới.
Sở hữu cơ chế tạo ra làn sóng xung kích mang tính hủy diệt cùng vùng chân không triệt tiêu hoàn toàn lượng oxy hiện diện trong phạm vi hàng trăm mét, bom FOAB đã khẳng định vị thế đỉnh cao của nền công nghiệp chế tạo vũ khí nhiệt áp nước Nga.
Nguyên lý kích nổ kép và phương thức tàn phá dạng chân không
Trái ngược hoàn toàn với các dòng bom nổ phá thông thường hoạt động dựa vào nguồn oxy nội tại chứa trong hợp chất rắn, bom FOAB vận hành theo nguyên lý nhiệt áp (thermobaric) hay còn được định nghĩa là bom chân không. Quá trình phát huy uy lực của loại bom này diễn ra qua hai giai đoạn liên tiếp có độ phức tạp rất cao:
Ở giai đoạn khởi đầu, ngay khi quả bom di chuyển đến khoảng cách tối ưu so với mặt đất nhờ hệ thống ngòi nổ không gian định sẵn, một lượng chất nổ nhỏ sẽ kích hoạt nhằm giải phóng và phân tán toàn bộ thành phần chất nổ lỏng trọng lượng nhẹ vào bầu không khí xung quanh.
Lớp chất lỏng này nhanh chóng chuyển đổi trạng thái thành một đám mây khí dung chứa hỗn hợp nhiên liệu với thể tích cực lớn, bao trùm một không gian rộng lớn và len lỏi vào từng khe hở, hệ thống giao thông hào, hầm ngầm cũng như các công trình kiến trúc kiên cố nhất.
Đến giai đoạn thứ hai, hệ thống ngòi nổ phụ được kích hoạt để đốt cháy đồng thời toàn bộ đám mây nhiên liệu hỗn hợp vừa hình thành trên phạm vi rộng.
Chuỗi phản ứng cháy kiệt diễn ra với tốc độ siêu thanh, hấp thụ sạch toàn bộ lượng oxy tồn tại trong không gian xung quanh và hình thành nên một khối cầu lửa khổng lồ có nền nhiệt độ ở tâm lên đến 3.000 độ C, đủ sức làm tan chảy hay thiêu rụi mọi vật liệu.
Ngay sau đợt tấn công bằng nhiệt lượng cực lớn đó là hiện tượng sụt giảm áp suất không khí đột ngột, sinh ra vùng không gian chân không có lực hút vô cùng mạnh mẽ.
Chính sự chênh lệch áp suất này làm rút cạn không khí bên trong lồng ngực của bất kỳ sinh vật nào nằm trong vùng ảnh hưởng và làm suy sụp, đổ sập toàn bộ các công trình ngầm từ phía bên trong.
Thông số kỹ thuật vượt trội và so sánh chi tiết với bom MOAB Mỹ
Xét về khía cạnh thiết kế khí động học cùng tổng thể kích thước, bom FOAB mang trọng lượng ước tính khoảng 7,1 tấn. Tuy nhiên, nhờ vào việc áp dụng các thành tựu công nghệ nano hiện đại trong khâu pha trộn nguyên liệu dạng lỏng có mật độ năng lượng lớn (gồm sự kết hợp giữa oxit etylen cùng bột nhôm và magiê siêu mịn), khối lượng 7,1 tấn chất nổ này lại mang đến năng lượng công phá tương đương với 44 tấn thuốc nổ TNT.
Mức năng lượng này vượt xa thông số của quả bom GBU-43/B MOAB do Mỹ phát triển, mặc dù vũ khí của Mỹ nặng tới 10,3 tấn nhưng chỉ đạt mức sức nổ tương đương 11 tấn TNT.
Phạm vi hủy diệt hoàn toàn của bom FOAB có bán kính lên tới 300 mét, trong khi sóng xung kích cùng vùng áp suất cực lớn có khả năng gây tổn hại nặng nề ở khoảng cách vượt ngưỡng 1.000 mét tính từ tâm điểm phát nổ.
Vì sở hữu kích thước cùng khối lượng đặc biệt lớn, bom FOAB không thể triển khai từ những dòng máy bay ném bom chiến thuật thông thường mà bắt buộc phải sử dụng các phương tiện chuyên chở chiến lược tầm xa như máy bay ném bom siêu thanh Tu-160 Blackjack hoặc Tu-95MS.
Quá trình thả bom FOAB được thực hiện thông qua khoang chứa hàng kết hợp hệ thống dù hãm nhằm giúp phương tiện mang phóng có đủ thời gian di chuyển an toàn ra khỏi bán kính ảnh hưởng của luồng sóng xung kích có sức công phá cực khủng.
Ý nghĩa về mặt chiến lược và năng lực răn đe quốc phòng
Tương tự như dòng bom MOAB phía Mỹ sở hữu, bom FOAB không đơn thuần là một công cụ triệt tiêu mục tiêu trên diện tích rộng mà còn đóng vai trò là đòn tấn công tâm lý mạnh mẽ đối với đối phương.
Việc triển khai bom FOAB tạo ra khả năng xóa sổ toàn bộ các cụm lực lượng tập trung, những trung tâm điều hành diện rộng, hệ thống chướng ngại vật phòng thủ hay san bằng những trận địa hầm ngầm kiên cố trong một vùng không gian rộng lớn mà hoàn toàn không gây ra hiện tượng ô nhiễm phóng xạ giống như các loại vũ khí hạt nhân chiến thuật.
Sự thành công trong việc làm chủ công nghệ bom nhiệt áp trọng tải lớn ATBIP đã giúp Nga củng cố vững chắc một công cụ răn đe chiến lược phi hạt nhân ở cấp độ tối ưu.
Thông qua đó, bom FOAB chứng minh khả năng tối ưu hóa hiệu suất năng lượng thuốc nổ đỉnh cao của ngành công nghiệp quân sự Nga, biến những loại vũ khí thả tự do thông thường thành phương tiện tạo ra hiệu ứng tàn phá tương đương cấp độ hạt nhân nhưng vẫn tuân thủ đầy đủ các khuôn khổ pháp lý quốc tế về vũ khí quy ước.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam: Các công nghệ vũ khí nhiệt áp tầm lớn như FOAB hay MOAB không chỉ minh chứng cho sự phát triển của khoa học vật liệu năng lượng cao, mà còn đặt ra tiêu chuẩn mới cho các giải pháp bảo vệ công trình ngầm và hạ tầng viễn thông trọng yếu trước nguy cơ tấn công diện rộng. Việc thấu hiểu các nguyên lý vật lý và năng lượng này hỗ trợ rất nhiều cho các kỹ sư trong việc thiết kế các hệ thống mạng, trung tâm dữ liệu kiên cố, đảm bảo an toàn tối đa trước mọi tình huống khắc nghiệt.
(Theo 360.ru, ren.tv, ria.ru, edition.cnn.com, nationalinterest.org, stripes.com, thehindu.com, vpk.name, academia.edu, skulshrestha.net)
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, thiết bị viễn thông an toàn và tối ưu cho doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm.
