Tầm quan trọng của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã chính thức được thông qua vào ngày 26/6/2025 và sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Văn bản pháp lý quan trọng này thiết lập hệ thống các quyền lợi cốt lõi dành cho chủ thể dữ liệu cá nhân, đồng thời đề ra những nghĩa vụ thiết thực nhằm nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân của mỗi công dân, cũng như tôn trọng dữ liệu thuộc về người khác. Bên cạnh đó, bộ luật cũng vạch ra rõ ràng bảy nhóm hành vi vi phạm bị nghiêm cấm triệt để.
7 quyền lợi pháp lý dành cho chủ thể dữ liệu cá nhân
Một trong những điểm nhấn nổi bật của bộ luật là trao cho mỗi cá nhân quyền được nắm bắt rõ ràng về mọi hoạt động xử lý dữ liệu liên quan đến bản thân họ. Người dân hoàn toàn có quyền đưa ra quyết định đồng ý hoặc từ chối, cũng như có thể thu hồi lại sự đồng thuận bất cứ lúc nào đối với quá trình xử lý dữ liệu cá nhân của mình.
Thêm vào đó, chủ thể dữ liệu sở hữu đặc quyền được kiểm tra, tra cứu, chỉnh sửa hoặc đưa ra yêu cầu hiệu chỉnh dữ liệu cá nhân; yêu cầu phía liên quan cung cấp, thực hiện xóa hoặc giới hạn phạm vi xử lý dữ liệu. Người dân cũng có quyền đưa ra ý kiến phản đối đối với mọi hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân.
Trong trường hợp quyền và lợi ích hợp pháp liên quan trực tiếp đến dữ liệu cá nhân bị xâm hại, chủ thể dữ liệu có đầy đủ cơ sở pháp lý để tiến hành khiếu nại, tố cáo, nộp đơn khởi kiện hoặc yêu cầu phía vi phạm bồi thường thiệt hại theo đúng quy định hiện hành của pháp luật. Người dân cũng có quyền yêu cầu các cơ quan chức năng có thẩm quyền hoặc bất kỳ tổ chức, cá nhân nào có liên quan đến việc xử lý dữ liệu phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật và hành chính nhằm bảo vệ tối đa dữ liệu cá nhân của mình.
4 nghĩa vụ bắt buộc mà chủ thể dữ liệu cần tuân thủ
Trước hết, mỗi công dân cần nâng cao ý thức tự giác và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân của chính mình. Song song với đó, mỗi cá nhân cũng mang trách nhiệm tôn trọng và giữ gìn dữ liệu cá nhân của những người xung quanh.
Hành vi chụp ảnh lại các loại giấy tờ tùy thân, văn bản quan trọng hay thẻ căn cước công dân của người khác rồi đăng tải công khai lên không gian mạng, nếu đi ngược lại các chuẩn mực quy định, hoàn toàn có thể cấu thành hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến dữ liệu cá nhân của người khác.
Chủ thể dữ liệu cá nhân còn gánh vác nghĩa vụ cung cấp thông tin một cách đầy đủ, chuẩn xác tuyệt đối theo yêu cầu của pháp luật, dựa trên nội dung hợp đồng hoặc khi đã chính thức đồng ý cho phép tiến hành xử lý dữ liệu. Ngoài ra, mỗi người dân phải nghiêm chỉnh chấp hành toàn diện các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời tích cực tham gia vào các phong trào phòng ngừa và đấu tranh chống lại những hành vi xâm phạm dữ liệu.
7 nhóm hành vi bị nghiêm cấm theo quy định pháp luật
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã định hình rõ ràng 7 nhóm hành vi bị pháp luật nghiêm cấm triệt để bao gồm:
- Thứ nhất: Tiến hành xử lý dữ liệu cá nhân nhằm mục đích chống phá Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gây phương hại đến nền quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Thứ hai: Thực hiện các hành vi cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân hợp pháp.
- Thứ ba: Lợi dụng các hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để che đậy hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Quy định này đặt ra tiêu chuẩn khắt khe đối với các cơ quan, tổ chức và những người làm công tác chuyên trách, nhằm ngăn chặn tình trạng biến công tác bảo vệ dữ liệu thành lớp vỏ bọc cho các hành vi phạm pháp.
- Thứ tư: Xử lý dữ liệu cá nhân trái với các quy định pháp luật hiện hành. Việc xử lý dữ liệu chỉ được phép tiến hành khi tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn liên quan.
- Thứ hạ: Tự ý sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác hoặc cho phép người khác mượn, sử dụng dữ liệu cá nhân của chính mình nhằm thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
- Thứ sáu: Thực hiện các hoạt động mua bán dữ liệu cá nhân dưới mọi hình thức, ngoại trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật cho phép.
- Thứ bảy: Thực hiện hành vi chiếm đoạt, cố ý làm lộ hoặc làm mất dữ liệu cá nhân của người khác.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc nhìn của các chuyên gia công nghệ và an ninh mạng tại TTC Việt Nam, vấn đề rò rỉ thông tin cá nhân hiện nay phần lớn xuất phát từ sự thiếu cảnh giác của người sử dụng. Trên thực tế, qua ghi nhận từ nhiều vụ việc vi phạm, thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng 1, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), đã chỉ ra những kẽ hở nguy hiểm. Cụ thể, có không ít trường hợp các đối tượng xấu lợi dụng sự nhẹ dạ của người dân, đặc biệt là các em học sinh, bằng cách thuê mượn căn cước công dân để lập tài khoản ngân hàng và sử dụng số điện thoại cá nhân khác nhằm đăng ký dịch vụ Mobile Banking.
Chỉ với khoản tiền thù lao nhỏ bé vài trăm nghìn đồng cùng suy nghĩ ngây thơ rằng "cho mượn không mất mát gì", nhiều học sinh đã vô tình tiếp tay cho tội phạm. Những tài khoản này sau đó bị lợi dụng triệt để vào các đường dây lừa đảo trực tuyến và chiếm đoạt tài sản quy mô lớn, thậm chí ghi nhận những trường hợp có tới vài trăm học sinh tại cùng một trường học vướng vào vòng lao lý. Từ thực tế này, các chuyên gia TTC Việt Nam khuyến cáo doanh nghiệp và người dân cần tuyệt đối bảo mật thông tin định danh, không chia sẻ giấy tờ tùy thân bừa bãi để phòng tránh những hệ lụy pháp lý khôn lường.
Toàn bộ những quy định khắt khe này đã xác lập rõ ràng trách nhiệm không chỉ đè nặng lên vai các doanh nghiệp hay tổ chức quản lý dữ liệu, mà còn gắn liền trực tiếp với mỗi cá nhân chủ thể dữ liệu. Người dân vừa có quyền năng làm chủ và yêu cầu bảo vệ thông tin của mình, nhưng đồng thời cũng phải nâng cao tinh thần tự giác bảo mật thông tin, tôn trọng dữ liệu của cộng đồng và kiên quyết không để thông tin cá nhân bị lợi dụng vào các mục đích trái pháp luật.
Để được tư vấn và triển khai các giải pháp bảo mật mạng, an toàn thông tin doanh nghiệp toàn diện, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất.
