Sự kiện IPO lịch sử của ChangXin Memory Technologies
Trong tuần qua, ChangXin Memory Technologies (CXMT) – doanh nghiệp được xem là niềm hy vọng lớn nhất của ngành công nghiệp chip nhớ tại Trung Quốc – đã chính thức bắt đầu lộ trình phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Đây được đánh giá là một trong những thương vụ niêm yết được quan tâm nhất trong năm 2026.
Theo kế hoạch, đợt niêm yết này sẽ được thực hiện tại sàn giao dịch Thượng Hải với thời điểm nhận đăng ký bắt đầu từ ngày 16/7. Mục tiêu huy động vốn của công ty dự kiến đạt mức 29,5 tỷ NDT, tương đương khoảng 4,4 tỷ USD. Nhiều chuyên gia tài chính đã đưa ra nhận định đầy lạc quan về giá trị vốn hóa của CXMT, cho rằng con số này có khả năng chạm mốc 3.000 tỷ NDT. Nếu kịch bản này xảy ra, CXMT sẽ nghiễm nhiên gia nhập câu lạc bộ những tập đoàn công nghệ có giá trị niêm yết cao nhất tại Trung Quốc.
Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp của nhà sáng lập Zhu Yiming (Chu Nhất Minh). Ông Zhu là người đã đặt ra cam kết đầy quyết tâm vào năm 2018 rằng bản thân sẽ không nhận lương từ CXMT cho tới khi dự án đạt được trạng thái kinh doanh có lãi. Thực tế đã chứng minh sự kiên trì đó khi công ty chính thức ghi nhận lợi nhuận vào năm ngoái.
Nền tảng khởi nghiệp tại Thung lũng Silicon
Zhu Yiming sinh năm 1972 tại Diêm Thành, tỉnh Giang Tô. Ông bắt đầu hành trình học thuật tại khoa Vật lý của Đại học Thanh Hoa vào năm 1989. Từ những năm cuối thập niên 90, ông đã chứng tỏ năng lực vượt trội khi làm công việc lập trình thuê cho các doanh nghiệp công nghệ tại khu vực Trung Quan Thôn. Thời điểm đó, thu nhập của ông đạt ngưỡng 300.000 NDT/năm, con số rất lớn nếu so sánh với mức thu nhập bình quân đầu người khoảng 10.000 NDT cùng kỳ.
Nhận thấy sự phụ thuộc quá lớn của thị trường nội địa vào nguồn mạch tích hợp (IC) nhập khẩu, ông Zhu đã quyết định sang Mỹ để học thạc sĩ kỹ thuật điện tại Đại học Bang New York ở Stony Brook. Sau khi hoàn thành chương trình học, ông bắt đầu gia nhập đội ngũ kỹ sư của tập đoàn chip nhớ MoSys vào năm 2001.
Ngay từ hơn hai thập kỷ trước, ông Zhu đã có cái nhìn xa trông rộng về sự dịch chuyển của ngành sản xuất chip nhớ thế giới. Ông dự báo trung tâm quyền lực của lĩnh vực này sẽ chuyển dịch dần từ Mỹ sang Nhật Bản, tiếp đó là Hàn Quốc và cuối cùng là Trung Quốc đại lục.
Trong một email gửi tới các nhà đầu tư thời điểm đó, ông đã khẳng định: "Đã đến lúc Trung Quốc đóng vai trò trong ngành này". Tham vọng của ông được tóm lược bằng mục tiêu: Trở thành nhà thiết kế và sản xuất chip nhớ lớn nhất Trung Quốc.
Vào mùa hè năm 2004, ông Zhu quyết định từ bỏ công việc hiện tại để thành lập GigaDevice cùng với Li Jun, một người bạn học cũ tại Thanh Hoa. Sau đó, với sự kết nối của Li, ông gặp nhà đầu tư mạo hiểm Hsun K Chou. Ông Chou đã hỗ trợ 100.000 USD và cho thuê một nhà kho với chi phí ưu đãi. Tại đây, Zhu cùng kỹ sư Shu Qingming đã hiện thực hóa những bản thiết kế trên giấy thành các mẫu chip nhớ có khả năng vận hành thực tế. Năm 2005, dự án nhận được 920.000 USD vốn từ các cựu sinh viên Thanh Hoa, thúc đẩy việc đưa GigaDevice về Bắc Kinh và cuối cùng đạt thành công khi niêm yết tại Thượng Hải vào tháng 8/2016.
Bước ngoặt mang tên CXMT và góc nhìn chuyên gia
Không hài lòng với mô hình "fabless" (chỉ thiết kế chip và thuê sản xuất) tại GigaDevice, ông Zhu quyết định chinh phục thử thách lớn hơn. Năm 2016, thông qua sự hợp tác với chính quyền thành phố Hợp Phì, dự án ChangXin Memory Technologies (CXMT) chuyên về sản xuất bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) chính thức ra đời. Đây là một cuộc chơi cần sự đầu tư khổng lồ về vốn để xây dựng nhà xưởng và làm chủ công nghệ quy trình sản xuất phức tạp.
Đến năm 2018, ông rời GigaDevice để đảm nhận vai trò Chủ tịch kiêm CEO tại CXMT. Để tránh các rủi ro về kiện tụng sở hữu trí tuệ, ông thực hiện chiến lược mua lại các bằng sáng chế từ Qimonda – một công ty của Đức đã phá sản. Năm 2019, CXMT bắt đầu xuất xưởng những lô chip nhớ thương mại tự thiết kế đầu tiên.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Theo đội ngũ chuyên gia kỹ thuật tại TTC Việt Nam, sự thành công của CXMT là minh chứng rõ nét cho xu hướng tự chủ công nghệ bán dẫn toàn cầu. Việc một doanh nghiệp có thể chuyển mình từ sản xuất thương mại sang làm chủ công nghệ sản xuất DRAM phức tạp đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hạ tầng công nghiệp, nguồn vốn đầu tư bền vững và chiến lược bảo hộ bản quyền thông minh. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực viễn thông và giải pháp mạng, sự ổn định của thị trường chip nhớ chính là xương sống để đảm bảo khả năng cung ứng thiết bị hạ tầng cho các hệ thống trung tâm dữ liệu và truyền dẫn hiện đại.
Nhờ làn sóng bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI, vận may của CXMT đã thay đổi hoàn toàn. Trong quý 1/2026, công ty ghi nhận khoản lợi nhuận ròng đạt 33 tỷ NDT, doanh thu tăng gấp 8 lần so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức 50,8 tỷ NDT. Thậm chí, nhiều nguồn tin cho biết Apple đã bắt đầu thử nghiệm chip của CXMT cho dòng sản phẩm bán tại Trung Quốc. Tính đến quý IV/2025, CXMT đã chiếm 7,67% thị phần DRAM toàn cầu, xếp thứ tư thế giới về doanh thu.
Thách thức và tầm nhìn tương lai
Mặc dù đang có những bước tiến thần tốc, CXMT vẫn đối mặt với những "gã khổng lồ" như Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology. Ba đối thủ này hiện kiểm soát hơn 90% thị trường DRAM thế giới và luôn đi trước về công nghệ. CXMT không chỉ cần đổ vốn vào công nghệ mà còn phải đối mặt với các lệnh hạn chế khắt khe về thiết bị bán dẫn từ quốc tế.
Hiện nay, dưới sự dẫn dắt của ông Zhu, CXMT đã phát triển quy mô lên tới 19.300 nhân sự. Chia sẻ với tạp chí Đại học Thanh Hoa, ông đúc kết bài học về sự sinh tồn: "Điều quan trọng nhất trong khởi nghiệp là phải sống sót".
Để được tư vấn chuyên sâu về các giải pháp mạng, viễn thông và cập nhật các xu hướng công nghệ bán dẫn mới nhất, quý khách hàng vui lòng liên hệ TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận được sự hỗ trợ từ đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm của chúng tôi.
