Khủng hoảng chip nhớ và sự sụt giảm của thị trường di động toàn cầu
Sự bùng nổ mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã vô tình tạo nên một cuộc khủng hoảng thiếu hụt chip nhớ trên diện rộng. Hệ quả là sản lượng điện thoại thông minh trên toàn cầu đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 2013, đặt các thương hiệu sản xuất thiết bị phân khúc giá rẻ vào thế vô cùng khó khăn.
Dựa trên các báo cáo sơ bộ từ đơn vị nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, sản lượng smartphone xuất xưởng trong quý II/2026 ghi nhận mức giảm 11% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức sụt giảm sâu nhất trong vòng 13 năm qua, phản ánh những bất ổn lớn trong chuỗi cung ứng linh kiện điện tử.
Nguyên nhân gốc rễ của tình trạng suy thoái này nằm ở sự ưu tiên của các nhà sản xuất bán dẫn. Họ đã dồn toàn bộ nguồn lực để đáp ứng nhu cầu khổng lồ về chip nhớ băng thông cao (HBM) cho các hệ thống trung tâm dữ liệu AI. Việc này khiến nguồn cung linh kiện DRAM và NAND dành cho điện thoại thông minh bị thu hẹp đáng kể, từ đó đẩy giá thành linh kiện leo thang chóng mặt.
Ảnh hưởng của chi phí linh kiện đến phân khúc smartphone tầm trung
Việc chi phí nguyên vật liệu (BOM) tăng cao đã tác động tiêu cực nhất đến phân khúc smartphone tầm trung và giá rẻ, nơi vốn dĩ có biên lợi nhuận rất hạn hẹp. Các ông lớn công nghệ từ Trung Quốc như Xiaomi, Oppo và vivo đều phải đối mặt với mức suy giảm sản lượng xuất xưởng hai chữ số trong quý vừa qua.
Vì danh mục sản phẩm của các hãng này chủ yếu tập trung vào các phân khúc nhạy cảm về giá, người tiêu dùng có xu hướng thay đổi thói quen bằng cách kéo dài thời gian sử dụng thiết bị cũ hoặc trì hoãn việc lên đời điện thoại mới. Theo chuyên gia Shilpi Jain từ Counterpoint Research, chính khủng hoảng bộ nhớ đã trở thành rào cản lớn nhất của ngành công nghiệp smartphone hiện tại, khi các thiết bị giá rẻ không còn giữ được tính khả thi về cấu trúc chi phí.
Để đối phó với tình hình, các nhà sản xuất đang phải thực hiện nhiều phương án khắc phục như:
- Tăng giá bán lẻ sản phẩm để bù đắp chi phí linh kiện.
- Chấp nhận cắt giảm biên lợi nhuận để giữ chân khách hàng.
- Kéo dài vòng đời của các mẫu mã cũ thay vì ra mắt phiên bản kế nhiệm.
- Cắt giảm cấu hình phần cứng hoặc hủy bỏ các dự án phát triển thiết bị mới.
Ngoài ra, tình hình lạm phát toàn cầu kết hợp cùng áp lực từ chi phí vận tải tăng cao do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng khiến sức mua của người tiêu dùng ngày càng suy giảm.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam
Theo các chuyên gia kỹ thuật tại TTC Việt Nam, sự thiếu hụt chip nhớ hiện nay không chỉ là thách thức về mặt cung ứng mà còn là bài toán về tối ưu hóa hạ tầng viễn thông. Khi các thiết bị đầu cuối trở nên đắt đỏ hơn, nhu cầu nâng cấp hạ tầng mạng để tận dụng hiệu quả các thiết bị cũ cũng trở thành ưu tiên của nhiều doanh nghiệp. Việc duy trì sự ổn định trong hệ thống mạng lưới viễn thông trong bối cảnh thị trường thiết bị di động biến động là yếu tố sống còn để đảm bảo trải nghiệm khách hàng không bị gián đoạn.
Sự vươn lên của Samsung và Apple trong bối cảnh thị trường khó khăn
Bất chấp xu hướng đi xuống của thị trường chung, Samsung và Apple vẫn giữ được vị thế dẫn đầu nhờ tệp khách hàng phân khúc cao cấp vốn ít nhạy cảm với biến động giá.
Samsung đã thành công lấy lại ngôi vương toàn cầu với mức tăng trưởng sản lượng đạt 4%, tương đương 24% thị phần. Động lực chính đến từ dòng Galaxy S26, đặc biệt là phiên bản Ultra tích hợp màn hình Privacy Display và các công cụ AI thông minh. Bên cạnh đó, chiến lược quản trị nguồn cung hiệu quả đã giúp hãng duy trì được lượng hàng ổn định tại các thị trường trọng điểm.
Về phía Apple, hãng ghi nhận mức thị phần kỷ lục lên tới 20%. Dòng iPhone 17 vẫn chiếm giữ vị thế là dòng smartphone có sản lượng xuất xưởng lớn nhất thế giới. Điểm nhấn chiến lược của Apple là giữ nguyên mức giá bán, qua đó duy trì sức hút bền bỉ đối với người dùng toàn cầu. Ngoài ra, các hãng như Google và Huawei cũng có những bước tiến đáng chú ý với mức tăng trưởng lần lượt là 16% và 6% thông qua dòng Pixel 10 và Mate 80 series.
Dự báo tương lai và thách thức cho ngành công nghiệp điện thoại
Dự báo từ Counterpoint cho thấy thị trường smartphone năm 2026 sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro. Sản lượng dự kiến giảm 14% và tình trạng khan hiếm chip nhớ có khả năng kéo dài sang tận năm 2027. Xu hướng tiêu dùng trong thời gian tới sẽ nghiêng về các thiết bị tân trang hoặc các đời máy cũ khi các hãng tiếp tục loại bỏ các dòng sản phẩm giá rẻ để bảo toàn nguồn lực tài chính.
Để được tư vấn các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông tối ưu và cập nhật các giải pháp kết nối hiện đại nhất, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận được sự hỗ trợ tận tâm nhất.
