Từ những chuyến hàng qua cảng đến bài toán dữ liệu
Tại Công ty Cổ phần Cảng Hải Phòng, quá trình hiện đại hóa thể hiện qua các nền tảng ePort, Smart Gate và ứng dụng công nghệ trong quản lý cầu bến, bãi container, điều phối thiết bị.
Nhiều công đoạn giao nhận, khai thác hàng hóa được số hóa, từng bước đổi mới phương thức quản lý. Tuy nhiên, câu chuyện không dừng ở một doanh nghiệp.
Theo ông Lê Hồng Quân, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cảng Hải Phòng, ứng dụng công nghệ tại từng cảng phải đi cùng kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp khai thác cảng, vận tải và kho bãi nhằm nâng cao hiệu quả toàn chuỗi logistics.
Từ yêu cầu đó, Hải Phòng đang nghiên cứu xây dựng nền tảng cộng đồng cảng và logistics thông minh, hướng tới kết nối vận tải đa phương thức, dự báo luồng hàng, theo dõi hiệu quả logistics và thí điểm chứng từ không giấy.
Dù đang trong giai đoạn nghiên cứu, tìm kiếm giải pháp, cách tiếp cận này cho thấy bước chuyển trong phát triển khoa học, công nghệ: xuất phát từ điểm nghẽn của nền kinh tế để xác định nhiệm vụ nghiên cứu.

Doanh nghiệp cùng giải bài toán của thành phố
Ngày 30/10/2026, UBND Hải Phòng ban hành Quyết định số 4562/QĐ-UBND công bố danh mục bảy bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Các nhiệm vụ tập trung vào cảng biển, logistics, công nghiệp hỗ trợ, quản lý đô thị, môi trường và những yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Đáng chú ý, Tập đoàn VNPT đề xuất tham gia ba bài toán gồm cảnh báo ngập úng đô thị, kết nối chuỗi cảng biển - logistics và truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại bếp ăn tập thể.
Đây đều là những vấn đề thiết thực. Hệ thống cảnh báo ngập úng, nếu triển khai hiệu quả, sẽ hỗ trợ điều hành giao thông, ứng phó thiên tai; kết nối dữ liệu logistics giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở tối ưu hoạt động vận tải, giao nhận.
Tại cuộc làm việc với VNPT ngày 30/10, Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung yêu cầu việc hợp tác phải xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra, tiến độ và trách nhiệm từng bên.
Theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Doanh, Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Cosmos thuộc Trường Đại học VinUni, các bài toán cần được chuẩn hóa yêu cầu, xác định rõ sản phẩm, tiến độ, cơ chế chia sẻ dữ liệu và quyền sở hữu trí tuệ.
Việc huy động doanh nghiệp, nhà khoa học cùng tìm lời giải cho thấy Hải Phòng đang chuyển hoạt động nghiên cứu theo hướng gắn với nhu cầu sử dụng thực tế.
Xây dựng hệ sinh thái để công nghệ tạo giá trị
Tháng 5/2026, Hải Phòng lần đầu xuất hiện trong bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu StartupBlink, đứng thứ 765 thế giới, cùng Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng - bốn địa phương Việt Nam góp mặt.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ, dấu mốc này phản ánh quá trình phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp nhiều năm, trong đó có những nỗ lực thương mại hóa công nghệ và kết nối nguồn lực.
Trong 45 dự án trọng điểm được Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hải Phòng lựa chọn hỗ trợ chuyên sâu, 68% được báo cáo phát triển ổn định, tạo doanh thu và việc làm.
Đến tháng 10/2026, Sàn giao dịch công nghệ trực tuyến Hatex.vn đã cập nhật 24.200 bản ghi công nghệ, mở rộng nguồn thông tin phục vụ kết nối cung - cầu.
Tuy nhiên, thứ hạng khởi nghiệp hay số lượng dữ liệu công nghệ mới phản ánh một phần nền tảng phát triển. Sức cạnh tranh thực sự phải được đo bằng công nghệ được ứng dụng, sản phẩm thương mại hóa và hiệu quả kinh tế tạo ra.
Sau gần hai năm triển khai Nghị quyết 57, Hải Phòng đang chuyển từ hoàn thiện hệ sinh thái sang đặt hàng nghiên cứu giải quyết những vấn đề thực tiễn.
Thành phố đã xác định các bài toán phát triển, huy động doanh nghiệp tham gia và từng bước hoàn thiện cơ chế thử nghiệm, ứng dụng.
Chặng đường tiếp theo là đưa đề xuất thành sản phẩm có thể kiểm chứng, đo lường hiệu quả và nhân rộng.
Khi công nghệ góp phần giảm chi phí logistics, nâng năng suất sản xuất, cải thiện quản lý đô thị và mang lại giá trị cho doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo sẽ thực sự trở thành động lực tăng trưởng có chiều sâu của thành phố Cảng.
Vĩnh Bảo






