Trong một bài phát biểu gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một quan điểm khá bất ngờ liên quan đến cách gọi của một trong những công nghệ mang tính cách mạng nhất thời đại. Theo người đứng đầu nhà Trắng, việc gắn liền từ ngữ này với từ "nhân tạo" vô tình làm giảm đi bản chất thực sự của nó.
Cụ thể, ông Trump bày tỏ quan điểm rằng việc dùng từ "nhân tạo" làm cho trí tuệ có cảm giác giống như một thứ gì đó giả tạo, trong khi thực tế những gì nó làm được vô cùng phi thường và đáng kinh ngạc. Chính vì lý do này, ông bày tỏ mong muốn thay thế thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" quen thuộc bằng cụm từ "siêu trí tuệ" (superintelligence), đồng thời có ý định áp dụng sự thay đổi này vào trong tất cả các văn bản chính thức của chính phủ.
Tính pháp lý và thực tế của việc thay đổi thuật ngữ công nghệ
Mặc dù mong muốn thay đổi tên gọi xuất phát từ góc nhìn cá nhân của một lãnh đạo quốc gia, việc thực thi điều này trên thực tế không hề đơn giản. Các chuyên gia pháp lý và công nghệ chỉ ra rằng "trí tuệ nhân tạo" không phải là một thuật ngữ pháp lý chịu sự quản lý hay quy định khắt khe để tổng thống có thể tự ý ban hành quyết định thay đổi tên gọi.
Trên thực tế, đây là một danh từ chung, đã bám rễ sâu vào đời sống xã hội và được sử dụng rộng rãi bởi hàng triệu người tiêu dùng, các tập đoàn công nghệ lớn cũng như các cơ quan nghiên cứu trên toàn cầu để định nghĩa về một lĩnh vực khoa học và các sản phẩm ứng dụng đi kèm.
Nguồn gốc lịch sử hình thành khái niệm trí tuệ nhân tạo
Để hiểu rõ hơn về tên gọi hiện tại, chúng ta cần ngược dòng thời gian về quá khứ để thấy cách các nhà khoa học đặt nền móng cho ngành công nghệ này. Thuật ngữ này lần đầu tiên xuất hiện từ một bản đề xuất được công bố vào năm 1955, chuẩn bị cho một hội nghị mang tính bước ngoặt tổ chức tại Đại học Dartmouth.
Đến năm sau, các nhà toán học và những bộ óc khoa học hàng đầu thời kỳ đó đã tề tựu tại đây nhằm tìm kiếm giải pháp chế tạo ra những cỗ máy có tư duy và hành vi thông minh tương tự con người. Vào thời điểm ban đầu đó, cộng đồng khoa học chưa tìm được một cái tên chung thống nhất để miêu tả định hướng nghiên cứu này.
Các phương án tên gọi ban đầu trong ngành khoa học máy tính
Trước khi cái tên phổ biến hiện nay ra đời, các nhà nghiên cứu từng phân vân giữa nhiều khái niệm khác nhau để định hình lĩnh vực mới nổi này:
- Điều khiển học: Nhiều người chọn gắn liền nghiên cứu với lĩnh vực này, tập trung vào việc phân tích các cơ chế giao tiếp và điều khiển bên trong máy móc. Một sự kiện hội nghị quy mô về điều khiển học từng diễn ra tại Paris năm 1951, thu hút nhiều tên tuổi lớn.
- Nghiên cứu máy tự động: Hướng tiếp cận này tập trung vào các hệ thống máy móc có khả năng tự vận hành độc lập. Claude Shannon, nhân vật được tôn vinh là cha đẻ của lý thuyết thông tin kiêm một trong những người sáng lập hội nghị năm 1956, từng ưu tiên sử dụng cụm từ này.
- Xử lý thông tin phức tạp: Herbert Simon, một trong những cây đại thụ của ngành khoa học máy tính thế giới, từng dùng cụm từ này để diễn giải cho các công trình nghiên cứu mang tính đột phá của bản thân.
Đứng trước nhu cầu cần một định nghĩa chuẩn xác, nhà khoa học máy tính John McCarthy đã chính thức đề xuất thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" trong bản kế hoạch tổ chức hội nghị. Đáng chú ý, văn bản này được ông đồng soạn thảo cùng với Claude Shannon, Marvin Minsky và Nathaniel Rochester.
Sự tiến hóa của tên gọi trong kỷ nguyên công nghệ hiện đại
Trải qua nhiều thập kỷ phát triển, thế giới công nghệ chứng kiến không ít lần các doanh nghiệp thử nghiệm những cách đặt tên mang dấu ấn riêng. Đơn cử như Apple đã lựa chọn thương hiệu Apple Intelligence cho các giải pháp tích hợp trên thiết bị của mình. Riêng với khái niệm "siêu trí tuệ", đây hoàn toàn không phải là một ý tưởng mới mẻ mà thực chất đã được bàn luận và sử dụng trong cộng đồng công nghệ tại Thung lũng Silicon từ nhiều năm qua.
Mặc dù vậy, sức sống và tầm ảnh hưởng của thuật ngữ viết tắt quen thuộc vẫn giữ nguyên giá trị theo thời gian. Minh chứng rõ nét nhất là nó vẫn được vinh dự đặt làm thành phần cốt lõi trong tên gọi của OpenAI, một trong những tổ chức tiên phong và dẫn đầu thế giới về công nghệ hiện nay.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam
Dưới lăng kính của các chuyên gia kỹ thuật và hạ tầng mạng tại TTC Việt Nam, những tranh luận xoay quanh tên gọi của công nghệ này phản ánh sự quan tâm đặc biệt của giới lãnh đạo và xã hội đối với tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ số. Dù được gọi là "trí tuệ nhân tạo" hay "siêu trí tuệ", bản chất cốt lõi của công nghệ này vẫn đòi hỏi một nền tảng hạ tầng mạng viễn thông cực kỳ mạnh mẽ, hệ thống trung tâm dữ liệu ổn định và các giải pháp bảo mật tối tân để vận hành mượt mà, đảm bảo an toàn thông tin cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên chuyển đổi số.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và công nghệ thông tin tiên tiến nhất phục vụ doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu và tận tâm nhất.
