Vào đêm ngày 11/10 theo giờ địa phương, một sự cố nghiêm trọng đã xảy ra khi hàng loạt siêu thị trải dài trên khắp đất nước Pháp hứng chịu đợt tấn công mạng có chủ đích nhắm thẳng vào hạ tầng hệ thống làm lạnh. Sự cố này đã gây ra tình trạng hư hỏng nặng nề đối với một khối lượng lớn hàng hóa, bắt buộc các cơ sở kinh doanh phải tiến hành tiêu hủy toàn bộ các mặt hàng thực phẩm bị tác động.
Phương thức tấn công và mức độ thiệt hại diện rộng
Theo ghi nhận từ hiện trường, nhóm tin tặc đã xâm nhập thành công vào các bảng điều khiển nhiệt độ trung tâm, sau đó chủ động chuyển đổi thiết bị sang chế độ rã đông. Thao tác trái phép này làm cho nhiệt độ bên trong các tủ mát và tủ đông tăng vọt lên mức 50°C và duy trì liên tục trong suốt khoảng thời gian 6 tiếng đồng hồ.
Hậu quả là toàn bộ các mặt hàng thực phẩm tươi sống bao gồm thịt, các sản phẩm đông lạnh cùng rau củ quả được lưu trữ bên trong đều chịu cảnh biến chất hoàn toàn và không thể sử dụng, buộc ban quản lý các cửa hàng phải vứt bỏ để đảm bảo an toàn vệ sinh.
Quy mô của đợt phá hoại này lan rộng trên phạm vi lớn với nhiều tập đoàn bán lẻ hàng đầu tại Pháp. Cụ thể, chuỗi cửa hàng Intermarché ghi nhận có khoảng 150 điểm bán bị ảnh hưởng trực tiếp; hệ thống Cooperative U có dưới 100 siêu thị bị gián đoạn hoạt động kinh doanh; trong khi đó đại gia bán lẻ Carrefour cũng có 80 siêu thị nằm trong tổng số 6.000 điểm bán bị hacker ghé thăm.
Các hệ thống thiết bị làm lạnh nói trên hiện đang được quản lý bởi Danfoss, một tập đoàn công nghệ điện lạnh lớn đến từ Đan Mạch. Phía đại diện Danfoss đã lên tiếng xác nhận rằng phần lớn các thiết bị bị xâm nhập đều thuộc nhóm công nghệ đời cũ, tiêu biểu là các dòng điều khiển như AK-SM 800 và AK-SC 355. Những dòng sản phẩm này hiện đã dừng việc tiếp nhận các bản cập nhật phần mềm cũng như các bản vá lỗi bảo mật định kỳ, đồng thời nhà sản xuất cũng đưa ra lời khuyên khách hàng nên nhanh chóng nâng cấp lên các dòng giải pháp thế hệ mới để đảm bảo an toàn.
Lỗ hổng bảo mật và sự leo thang của các cuộc tấn công công nghệ vận hành OT
Trước đó, vào khoảng tháng 8, đội ngũ nghiên cứu an ninh mạng Team82 thuộc công ty Claroty đã từng phát đi bản báo cáo chi tiết cảnh báo về một lỗ hổng liên quan đến cơ chế xác thực ẩn tồn tại trên các bộ điều khiển của Danfoss. Lỗ hổng này tạo điều kiện cho các tác nhân xấu dễ dàng can thiệp trái phép vào chu trình vận hành của các kho lạnh thương mại.
Sự kiện lần này được đánh dấu như một bước leo thang nguy hiểm của xu hướng tấn công nhắm trực diện vào hệ thống công nghệ vận hành (OT - Operational Technology). Đây là các hệ thống chuyên kiểm soát máy móc kỹ thuật và những quy trình vật lý thực tế, vượt qua ranh giới của các hành vi tống tiền hoặc đánh cắp dữ liệu thông thường.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn từ các kỹ sư an ninh mạng của TTC Việt Nam, sự cố tại Pháp là minh chứng rõ ràng cho thấy các cuộc tấn công phá hoại hạ tầng vật lý đã chính thức được "vũ khí hóa" nhằm vào chuỗi cung ứng lương thực cốt lõi của một quốc gia phát triển. Các hệ thống OT lâu nay thường bị bỏ ngỏ hoặc thiếu sự quan tâm đúng mức về bảo mật so với hệ thống CNTT (IT) truyền thống. Việc sử dụng các thiết bị phần cứng cũ kỹ, không còn nhận bản vá lỗi chính là tử huyệt khiến doanh nghiệp dễ dàng trở thành nạn nhân của tội phạm mạng.
Trước đó, Trung tâm An ninh Mạng Quốc gia Anh (NCSC) cũng từng đưa ra những cảnh báo về sự gia tăng đột biến của các loại hình tấn công gây thiệt hại vật chất trong bối cảnh tình hình địa chính trị toàn cầu có nhiều diễn biến phức tạp.
Hàng loạt sự cố tương tự cũng đã xuất hiện trên thế giới như hồi tháng 7, khi các nhóm tin tặc có nghi vấn từ Iran tìm cách đột nhập hệ thống xử lý nước sạch tại 7 bang của Mỹ, hay sự can thiệp chưa rõ danh tính vào hệ thống đẩy của một tàu chở dầu khí gần vùng biển Texas.
Nhận thức được hiểm họa này, vào tháng 9 vừa qua, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chính thức chỉ đạo các cơ quan chính phủ khẩn trương xây dựng chiến lược toàn diện nhằm bảo vệ hệ thống cơ sở hạ tầng trọng yếu cùng ngành công nghiệp quốc phòng, phòng thủ trước các nguy cơ tấn công mạng ngày càng gia tăng.
Để được tư vấn các giải pháp bảo mật mạng toàn diện, phòng chống tấn công hệ thống OT và tối ưu hóa hạ tầng viễn thông doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ sư hàng đầu.
