Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các mối đe dọa trên không gian mạng ngày càng phức tạp và có tổ chức chặt chẽ hơn. Tại buổi tọa đàm về chủ đề xây dựng mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến tổ chức tại Hà Nội, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng thuộc Bộ Công an, đã đưa ra những đánh giá quan trọng về thực trạng phòng chống tội phạm công nghệ cao hiện nay. Sự kiện do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp cùng Google triển khai dưới sự bảo trợ của cơ quan chức năng.
Thực trạng liên thông đa nền tảng của tội phạm lừa đảo trực tuyến
Sự bùng nổ của các nền tảng số, dịch vụ tài chính trực tuyến cùng công nghệ hiện đại đã mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng đi kèm không ít rủi ro lớn. Hoạt động lừa đảo hiện nay không còn giới hạn ở một không gian đơn lẻ mà có xu hướng liên thông linh hoạt qua nhiều nền tảng dịch vụ khác nhau.
Tuy nhiên, các tín hiệu cảnh báo rủi ro hiện tại vẫn đang bị chia cắt và nằm rải rác ở nhiều doanh nghiệp hay tổ chức độc lập. Mỗi đơn vị chỉ có thể phát hiện được một phần nhỏ dấu hiệu bất thường, trong khi sự thiếu hụt liên kết khiến khả năng ngăn chặn toàn diện bị suy giảm nghiêm trọng. Việc duy trì các cơ chế cảnh báo riêng rẽ trên một không gian mạng có độ liên kết cao là điều không thể đáp ứng yêu cầu phòng thủ hiện đại.
Do đó, phương pháp tiếp cận cần phải được thay đổi toàn diện. Thay vì chỉ chờ phát hiện và xử lý từng vụ việc đơn lẻ, các cơ quan và doanh nghiệp phải chuyển sang thế chủ động nhận diện từ sớm, phòng ngừa nguy cơ từ xa, đồng thời tăng cường sự phối hợp và chia sẻ dữ liệu rủi ro giữa các lĩnh vực.
Bên cạnh đó, vấn đề bảo mật thông tin cá nhân cũng được đặt lên hàng đầu. Một sự cố rò rỉ dữ liệu không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho cá nhân hay tổ chức bị hại mà còn tạo ra nguồn thông tin để kẻ xấu thực hiện các hành vi giả mạo tiếp theo. Việc kết nối hệ thống phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu, đảm bảo không làm phát sinh thêm rủi ro mới cho người sử dụng.
Kinh nghiệm quốc tế trong việc kết nối hạ tầng và xử lý mã độc
Nhìn từ góc độ toàn cầu, các mô hình hợp tác quốc tế mang lại nhiều bài học giá trị trong việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm. Tiêu biểu như nền tảng Global Signal Exchange (GSE) - một tổ chức phi lợi nhuận do Oxford Information Labs, GASA và Google sáng lập nhằm đối phó với lừa đảo trực tuyến theo thời gian thực.
Kể từ khi đi vào hoạt động, GSE đã chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc về quy mô tín hiệu đe dọa, đồng thời kết nối hàng loạt các tập đoàn công nghệ lớn cùng lực lượng thực thi pháp luật thông qua các tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống này áp dụng phương pháp xếp hạng các nhà cung cấp hạ tầng Internet để tạo sức ép buộc siết chặt quy trình xác minh danh tính người dùng (KYC). Đồng thời, cơ chế phản hồi hai chiều giúp theo dõi sát sao quá trình triệt phá tận gốc các tên miền độc hại.
Một minh chứng rõ nét cho hiệu quả phối hợp này là sự hợp tác giữa Microsoft và Google trong việc triệt phá một sàn giao dịch tội phạm mạng có quy mô lớn. Khi nhóm tội phạm bị quét khỏi hạ tầng của một bên và dịch chuyển sang nền tảng khác, nhờ vào hệ thống chia sẻ tín hiệu chung qua GSE, cả hai bên đã nhanh chóng vô hiệu hóa phần lớn dấu vết hoạt động của chúng.
Ba yếu tố then chốt để xây dựng mạng lưới cảnh báo rủi ro tại Việt Nam
Để thiết lập một hệ thống kết nối thông tin hiệu quả, hỗ trợ phát hiện sớm và ngăn chặn kịp thời các hành vi lừa đảo tại thị trường Việt Nam, Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết ba trụ cột cốt lõi:
- Thứ nhất, thiết lập cơ chế kết nối và chia sẻ tín hiệu rủi ro mang tính thực chất, đảm bảo thông tin được kiểm chứng nhanh chóng để tạo ra cảnh báo trước khi thiệt hại xảy ra.
- Thứ hai, xây dựng nền tảng vững chắc về an ninh dữ liệu, quy định rõ trách nhiệm của các bên tham gia để hoạt động trao đổi thông tin diễn ra đúng pháp luật.
- Thứ ba, phát huy vai trò chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, từ đó hình thành mạng lưới phối hợp liên ngành có khả năng mở rộng quy mô bảo vệ người dân.
Đồng quan điểm trên, đại diện Cục An ninh mạng cũng đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm nhằm đấu tranh hiệu quả với tội phạm công nghệ cao, bao gồm việc nâng cao năng lực dự báo tình hình, hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường kiểm tra định kỳ các hạ tầng thông tin trọng yếu.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc độ của một đơn vị hàng đầu cung cấp giải pháp mạng và viễn thông, các chuyên gia tại TTC Việt Nam nhận định rằng việc chia sẻ dữ liệu tình báo mối đe dọa (Threat Intelligence) theo thời gian thực là xu thế bắt buộc đối với hạ tầng số hiện đại. Các doanh nghiệp viễn thông và CNTT không thể đứng ngoài cuộc chơi bảo mật cục bộ. Việc tích hợp các tiêu chuẩn an ninh tiên tiến cùng cơ chế phản ứng nhanh liên ngành sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam chủ động vô hiệu hóa các chiến dịch tấn công mạng tinh vi từ sớm, bảo vệ toàn vẹn tài sản số cho khách hàng.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp bảo mật mạng toàn diện, phòng chống tấn công trực tuyến và xây dựng hạ tầng viễn thông an toàn cho doanh nghiệp, vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ chuyên gia kỹ thuật hàng đầu.
