Nguy cơ tiềm ẩn từ việc chia sẻ ảnh trẻ em trên không gian mạng
Theo báo cáo mới nhất từ Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh (NCA) và Quỹ Giám sát Internet (IWF), phần lớn cộng đồng hiện nay vẫn chưa nhận thức đầy đủ về những mối nguy hiểm nghiêm trọng từ các mạng lưới tội phạm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để lạm dụng hình ảnh trẻ em. Các tổ chức này đưa ra khuyến nghị cấp thiết đối với các bậc phụ huynh và người giám hộ trong việc thiết lập chế độ bảo mật riêng tư nghiêm ngặt cho tài khoản mạng xã hội. Một biện pháp an toàn được đề xuất là chỉ nên chia sẻ hình ảnh con cái trong phạm vi hạn hẹp như nhóm "bạn bè thân thiết".
Mặc dù NCA và IWF khẳng định không can thiệp vào quyền tự do cá nhân trong cách hành xử trực tuyến của mỗi người, nhưng họ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao cảnh giác. Người lớn được khuyến cáo nên thực hiện rà soát lại toàn bộ lịch sử bài đăng, đồng thời cân nhắc xóa bỏ những tấm ảnh cũ đã đăng tải từ lâu để tránh trường hợp bị kẻ xấu thu thập và lợi dụng cho các mục đích bất hợp pháp.
Đặc biệt, phụ huynh cần chủ động kiểm tra lại các thỏa thuận hoặc văn bản đồng ý sử dụng hình ảnh mà mình đã ký kết với trường học hay các câu lạc bộ thể thao. Nhiều thỏa thuận này đã được thực hiện từ trước khi công nghệ AI phát triển mạnh mẽ, do đó tiềm ẩn nhiều rủi ro về quyền sở hữu và bảo mật hình ảnh cá nhân.
"Chúng tôi khuyến khích phụ huynh và người chăm sóc thực hiện ngay một vài bước đơn giản", Tim Wright, quản lý cấp cao tại NCA, cho biết.
Ba hành động bảo vệ con trẻ trước công nghệ AI
Để đảm bảo an toàn cho trẻ em, NCA đã đề xuất ba bước hành động cụ thể cho các bậc phụ huynh:
- Kiểm tra lại toàn bộ thiết lập quyền riêng tư trên các nền tảng mạng xã hội đang sử dụng.
- Kiểm soát chặt chẽ danh sách những người được phép tiếp cận hình ảnh của con trẻ.
- Thiết lập cuộc trao đổi thẳng thắn với các cá nhân, tổ chức về quy định cấp phép đăng tải ảnh trực tuyến.
NCA cho biết sự bùng nổ của công nghệ đã trang bị cho tội phạm những công cụ tinh vi để tạo ra tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em (CSAM) mà không cần phải có sự tiếp xúc trực tiếp hay dụ dỗ nạn nhân. Lorna Sinclair, quản lý giáo dục phòng chống lạm dụng tình dục trẻ em tại NCA, chia sẻ rằng nhiều phụ huynh không hề hay biết những bức ảnh đời thường của con mình có thể bị đánh cắp và biến đổi thành các ấn phẩm độc hại thông qua thuật toán AI.
Số liệu thống kê về tình trạng lạm dụng hình ảnh bằng AI
Theo số liệu từ IWF, trong năm vừa qua, lượng hình ảnh CSAM được tạo ra từ AI trên mạng internet đã tăng vọt 14%. Tính riêng trong năm 2025, tổ chức này đã ghi nhận tổng cộng 8.029 trường hợp hình ảnh và video lạm dụng được dàn dựng bằng AI với mức độ chân thực gây kinh ngạc.
IWF hiện đang vận hành một đường dây nóng để tiếp nhận các báo cáo liên quan. Cơ quan này đã ghi nhận nhiều vụ việc thanh thiếu niên dưới 18 tuổi bị tống tiền sau khi hình ảnh cá nhân của họ bị can thiệp bởi AI. Ngay cả dịch vụ "Report Remove" – chuyên hỗ trợ gỡ bỏ các hình ảnh nhạy cảm bị chụp lén hoặc biến tướng – cũng ghi nhận tình trạng gia tăng đột biến của các bức ảnh tự sướng cá nhân bị kẻ xấu biến thành nội dung đồi trụy.
Một ví dụ điển hình là trường hợp một bé gái 15 tuổi. Kẻ lạ mặt đã lấy cắp ảnh khuôn mặt và không gian phòng ngủ của em từ mạng xã hội Instagram để tạo thành những tấm ảnh khỏa thân giả mạo chân thực đến mức đáng sợ.
Góc nhìn chuyên gia từ kỹ thuật viên tại TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn về an ninh mạng tại TTC Việt Nam, chúng tôi nhận định rằng việc "ẩn danh" trong kỷ nguyên số là một thách thức lớn. Các chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam cảnh báo rằng tội phạm mạng hiện nay không chỉ nhắm vào hệ thống máy tính mà còn khai thác chính dữ liệu hình ảnh mà người dùng tự nguyện đăng tải. Việc bảo mật không chỉ dừng lại ở mật khẩu mạnh, mà còn là ý thức quản lý "Dấu chân số" (Digital Footprint). Chúng tôi khuyến cáo người dùng nên sử dụng các biện pháp xác thực đa lớp và đặc biệt cẩn trọng với các quyền truy cập hình ảnh trong ứng dụng. Sự an toàn của trẻ em trên không gian mạng phụ thuộc phần lớn vào sự kiểm soát dữ liệu đầu vào của chính cha mẹ.
Khuyến cáo dành cho trường học và phụ huynh
Các trường học tại Anh hiện cũng đã trở thành đối tượng mục tiêu của tội phạm. Chúng thường thu thập ảnh học sinh công khai trên website trường để sử dụng công cụ AI biến chúng thành CSAM, sau đó thực hiện hành vi tống tiền. Nhóm làm việc cảnh báo sớm (EWWG) bao gồm NCA và IWF đã ra lệnh yêu cầu các trường học phải xóa bỏ hình ảnh rõ mặt của học sinh khỏi website và các trang mạng xã hội của đơn vị mình.
Dan Sexton, Giám đốc công nghệ tại IWF, chia sẻ sự khó khăn khi phải đưa ra lời khuyên ngừng đăng ảnh con cái công khai, nhưng đây là phương án phòng vệ duy nhất. Ngoài ra, Tổ chức từ thiện vì trẻ em (NSPCC) cũng đồng quan điểm và khuyến khích tất cả người dùng dưới 18 tuổi nên giữ tài khoản mạng xã hội ở chế độ riêng tư tuyệt đối.
Nhằm hỗ trợ cộng đồng, NCA và IWF đã phát hành chuỗi video hướng dẫn, mô phỏng các tình huống thực tế khi phụ huynh chụp ảnh con cái, đồng thời nhắc nhở về rủi ro khi chia sẻ lên mạng. Tom Dyson, Trưởng bộ phận tiếp thị của IWF, nhấn mạnh rằng phụ huynh luôn có quyền chủ động gỡ bỏ hình ảnh của con mình khỏi bất kỳ trang web hay nền tảng mạng xã hội nào nếu cảm thấy không an toàn.
Để được tư vấn chi tiết về giải pháp bảo mật mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân hoặc các hệ thống giám sát an toàn cho doanh nghiệp và gia đình, quý khách vui lòng liên hệ với đội ngũ chuyên gia tại TTC Việt Nam thông qua website ttcvn.net để nhận được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp nhất.
