Câu hỏi đặt ra sau khi một doanh nghiệp khởi nghiệp giành chiến thắng tại các cuộc thi luôn là bước đi tiếp theo sẽ diễn ra như thế nào. Quan điểm này được nhấn mạnh bởi ông Edward Lim, Giám đốc Quốc gia NUS Enterprise thuộc Đại học Quốc gia Singapore, khi ông chỉ ra rằng giải thưởng chỉ là sự khởi đầu, trong khi mục tiêu cốt lõi là nâng tầm doanh nghiệp thành thực thể có năng lực cạnh tranh mạnh mẽ, vươn tầm quốc tế và hình thành nên những ngành công nghiệp mới.
Trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026 diễn ra tại Hà Nội, chuyên gia từ Singapore đã chia sẻ hành trình xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo từ một quốc gia không có lợi thế về tài nguyên thiên nhiên hay thị trường nội địa quy mô lớn. Do đó, định hướng vươn ra toàn cầu đã được xác định ngay từ những ngày đầu tiên.
Quá trình này đòi hỏi một chiến lược toàn diện, huy động sự tham gia đồng bộ của Chính phủ, các trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp trong việc phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện hạ tầng hệ thống và thu hút nguồn vốn đầu tư. Mô hình hợp tác này thường được gọi là mô hình Xoắn ốc ba bên (Triple Helix).
Thống kê cho thấy Singapore đã rót hơn 125 tỷ SGD cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển từ năm 1991, trong đó có 27 tỷ SGD được cam kết cho giai đoạn 5 năm tiếp theo. Nguồn vốn này được phân bổ xuyên suốt từ khâu phát minh ban đầu cho đến giai đoạn thương mại hóa sản phẩm nhằm giảm thiểu tối đa rủi ro cho từng cột mốc phát triển.
Ba trụ cột cốt lõi giúp doanh nghiệp khởi nghiệp vươn xa
Tại phiên thảo luận chuyên đề về tương lai khoa học công nghệ và chuyển đổi số, ông Edward Lim đã chỉ rõ ba nhân tố quyết định sức sống và sự tăng trưởng của một hệ sinh thái khởi nghiệp, bao gồm nhân tài, mạng lưới đối tác và nguồn vốn.
Thứ nhất là yếu tố nhân tài. Ngay từ năm 2002, Đại học Quốc gia Singapore đã chủ động đưa sinh viên đến các trung tâm khởi nghiệp quốc tế lớn như Thung lũng Silicon để học hỏi, trải nghiệm thực tế về mô hình vận hành của các tập đoàn công nghệ. Khẳng định vai trò quyết định, đại diện NUS nhấn mạnh rằng không thể xây dựng bất kỳ hệ sinh thái nào nếu thiếu đi nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nhiều công ty kỳ lân nổi tiếng của Singapore, đơn cử như Carousell, đã ra đời từ sự kết nối hiệu quả giữa nhân tài bản địa với các hệ sinh thái công nghệ toàn cầu. Hiện tại, mạng lưới này tiếp tục mở rộng khi NUS đưa sinh viên trải nghiệm tại Việt Nam và chào đón sinh viên Việt Nam sang học tập, nghiên cứu tại Singapore.
Vai trò của đối tác và nguồn vốn mồi trong hệ sinh thái
Yếu tố thứ hai được nhắc tới là mạng lưới đối tác chiến lược. Mỗi thành phần trong hệ sinh thái cần thực hiện đúng chức năng của mình: Chính phủ chịu trách nhiệm định hướng chiến lược và xây dựng khung pháp lý; các trường đại học cung cấp tri thức, công nghệ và nhân sự; trong khi doanh nghiệp đóng vai trò ứng dụng, kiểm chứng sản phẩm và thương mại hóa.
Mô hình này minh chứng qua trường hợp của Forte Biotech - một startup do cựu sinh viên NUS thành lập (bao gồm một nhà sáng lập người Việt). Doanh nghiệp này ứng dụng tài sản trí tuệ được chuyển giao từ đại học để phát triển giải pháp xét nghiệm nhanh dịch bệnh thủy sản, hỗ trợ đắc lực cho người nuôi trồng tại Việt Nam trong việc quản lý rủi ro từ sớm.
Yếu tố thứ ba chính là vốn. Theo chuyên gia NUS Enterprise, nguồn vốn nhà nước không nên dùng để thay thế vốn tư nhân mà phải đóng vai trò là dòng vốn mồi, giúp gánh vác rủi ro ở giai đoạn ban đầu để kêu gọi sự tham gia của thị trường. Cụ thể, tại Singapore, mỗi một USD đầu tư từ khu vực công có thể thu hút gần hai USD vốn đối ứng từ các doanh nghiệp tư nhân.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc nhìn của các chuyên gia hạ tầng mạng và giải pháp viễn thông tại TTC Việt Nam, việc học hỏi mô hình phát triển hệ sinh thái từ Singapore là bài học quý giá cho các doanh nghiệp công nghệ trong nước. Để các ý tưởng sáng tạo hay giải pháp hạ tầng số có thể thương mại hóa thành công, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp đóng vai trò quyết định. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ lõi vào giải quyết các bài toán thực tiễn của thị trường sẽ là chìa khóa giúp các doanh nghiệp Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên chuyển đổi số.
Nhằm thúc đẩy sự hợp tác song phương, ông Lim đã đề xuất ba định hướng chiến lược giữa Việt Nam và Singapore gồm: trao đổi nhân tài xuyên biên giới qua các chương trình học bổng đổi mới sáng tạo; đồng sáng tạo công nghệ giữa các nhà nghiên cứu hai nước; và sử dụng nguồn vốn công làm chất xúc tác cho các dự án thương mại hóa tiềm năng.
Các chuyên gia tại diễn đàn cũng đồng thuận rằng công nghệ mới sau giai đoạn thử nghiệm cần được kết nối chặt chẽ với thị trường và dòng vốn đầu tư. Ví dụ trong ngành công nghiệp bán dẫn, việc hoàn thành thiết kế chip chỉ là một bước kỹ thuật ban đầu, giá trị thực sự nằm ở các khâu tiếp theo để đưa sản phẩm đến tay thị trường.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và công nghệ thông tin tối ưu cho doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net hoặc hotline của chúng tôi để nhận hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm.
