Smart Banking 2026 diễn ra trong hai ngày 21-22/10 tại Hà Nội, do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và Tập đoàn IEC phối hợp tổ chức, dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Sự kiện quy tụ hơn 1.000 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia tài chính - ngân hàng.
Với chủ đề “Định hình kỷ nguyên mới của ngành ngân hàng dựa trên AI, niềm tin khách hàng và khả năng chống chịu số”, hội thảo tập trung vào chiến lược AI, đổi mới thanh toán, phòng chống gian lận, an ninh mạng và năng lực chống chịu của hệ thống ngân hàng.
Chia sẻ về định hướng cho ngành ngân hàng trong kỷ nguyên AI, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết: “AI phải mang lại giá trị thực chất cho khách hàng và tổ chức, chứ không phải chỉ là một 'chiếc áo khoác đẹp' để thể hiện ngân hàng đang ứng dụng công nghệ mới. Lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở việc ngân hàng nào ứng dụng nhiều công nghệ hơn, mà ở khả năng biến dữ liệu thành giá trị, biến công nghệ thành năng suất, giải quyết những vấn đề cụ thể cho khách hàng và tổ chức. Để làm được điều đó, cần phát triển đồng bộ bốn yếu tố: công nghệ đủ mạnh, dữ liệu đủ tốt, quản trị đủ chặt chẽ và con người đủ năng lực. AI giúp ngân hàng thông minh hơn, nhưng chính niềm tin của khách hàng và khả năng chống chịu mới quyết định ngân hàng phát triển bền vững đến đâu”.
Đưa AI từ chiến lược trên giấy vào vận hành
Mở đầu Tọa đàm cấp cao "Vai trò lãnh đạo ngân hàng trong kỷ nguyên AI", Chủ tịch EY Consulting Việt Nam Nguyễn Thùy Dương nêu thực tế nhiều ngân hàng đã có chiến lược AI, song câu hỏi đặt ra là chiến lược đó đã đi vào vận hành hay vẫn nằm trên giấy, trong khi tốc độ ứng dụng AI đang vượt xa tốc độ hoàn thiện năng lực quản trị.
“AI đang chuyển từ một công cụ công nghệ thành một năng lực chiến lược của ngân hàng. Dưới góc độ cơ quan quản lý, theo ông, ngành ngân hàng cần xây dựng những năng lực và nguyên tắc quản trị như thế nào? Ngân hàng là ngành mà tốc độ ra quyết định, niềm tin và quản trị rủi ro luôn song hành. Vậy đâu là "lằn ranh đỏ" giữa một mặt dùng AI để ra quyết định, hỗ trợ kinh doanh và mặt khác kiểm soát rủi ro, không để thất thoát dữ liệu hay mất tiền của ngân hàng?”, bà Dương nói.
Từ góc độ cơ quan quản lý, ông Đoàn Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ Thông tin (Ngân hàng Nhà nước) cho rằng ngành ngân hàng cần xây dựng đồng bộ sáu năng lực: pháp lý, dữ liệu, hạ tầng và kiến trúc công nghệ, con người, quản trị AI và hợp tác. Theo ông, quyền tự chủ của AI càng lớn thì yêu cầu kiểm soát càng chặt chẽ và khi ngân hàng vận hành nhiều AI agent, có thể cần tính đến mô hình hội đồng quản trị AI.
Với nguồn lực hữu hạn, các ngân hàng đang phải chọn đúng bài toán và tổ chức lại bộ máy. Bà Phùng Nguyễn Hải Yến, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank, cho biết Vietcombank đánh giá từng đề xuất ứng dụng AI theo ba tiêu chí DVF (Desirability - Viability - Feasibility): mức độ đáng làm, hiệu quả chi phí và tính khả thi, đồng thời không đánh đổi rủi ro để lấy tốc độ.
Ông Trần Công Quỳnh Lân, Phó Tổng Giám đốc VietinBank cho biết AI đang làm thay đổi mạnh mẽ cách vận hành của ngân hàng, khi ranh giới giữa đội công nghệ và nghiệp vụ sẽ không còn “fix” cứng mà ngày càng vận hành như một nhóm chung. Ông dự báo trong ba năm tới, khoảng 50% giao dịch ngân hàng có thể được thực hiện qua AI agent, trong khi các đội nhóm của ngân hàng sẽ ngày càng “chia nhỏ”, theo hướng 3 nhân sự làm chính và khoảng 10 AI agent hỗ trợ.
Còn theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Techcombank đang phục vụ 18 triệu khách hàng với khoảng 12.000 nhân sự, quy mô nhân sự gần như không đổi từ giai đoạn 2020-2021 trong khi doanh thu tăng 20-25% mỗi năm; riêng việc ứng dụng AI và Copilot đã giúp năng suất tăng 25-30%.
Khi AI đã trở thành năng lực cốt lõi, câu hỏi tiếp theo với lãnh đạo ngân hàng là nên tự xây dựng đến đâu và hợp tác với bên ngoài ở phần nào.
Trả lời câu hỏi này, ông Vũ Thanh Tùng, Tổng Giám đốc GreenNode cho rằng mỗi tổ chức cần xác định rõ việc nên làm và không nên làm. Theo ông, khi ứng dụng AI, ngân hàng Việt Nam đang đối mặt ba bài toán ở lớp hạ tầng: chi phí đầu tư lớn, với một máy chủ 8 GPU có giá khoảng 20 tỷ đồng; thời gian tiếp cận thiết bị kéo dài trong khi công nghệ AI thay đổi liên tục; và đội ngũ có năng lực vận hành hệ thống hạ tầng AI quy mô lớn tại Việt Nam còn rất thiếu.
"Ngân hàng cần làm chủ hai thứ: tốc độ đổi mới kỹ năng của con người và dữ liệu cùng tri thức nghiệp vụ, bởi mỗi ngân hàng là một thực thể khác nhau. Còn phần hạ tầng, để tận dụng nguồn lực của cả hệ sinh thái, ngân hàng có thể giao cho các đối tác chuyên sâu", ông Tùng nói. Hiện GreenNode giải bài toán này cho các ngân hàng bằng cách đặt các phân vùng hạ tầng AI sử dụng GPU NVIDIA gần trung tâm dữ liệu của khách hàng, bảo đảm an toàn, bảo mật và chủ quyền dữ liệu.
Kết thúc tọa đàm, các diễn giả đều cho rằng, cần đặt yếu tố con người lên hàng đầu. Bà Phùng Nguyễn Hải Yến cho rằng công nghệ ngày càng rẻ và dễ tiếp cận, trong khi năng lực của một tổ chức cần nhiều năm để tích lũy. Theo bà, trong ba năm tới, ngân hàng dẫn đầu sẽ là ngân hàng có tổ chức thích ứng với AI nhanh nhất.
Phòng thủ không gian mạng và thúc đẩy ứng dụng AI cho ngân hàng
Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) cho biết: "Hoạt động lợi dụng trí tuệ nhân tạo để gian lận trong lĩnh vực thanh toán là vấn đề chúng tôi đặc biệt quan tâm. Các đối tượng dùng AI tạo tin nhắn giả mạo, dùng deepfake dựng kịch bản mạo danh, kể cả mạo danh quan chức cấp cao, để dẫn dắt, chiếm đoạt tài khoản rồi chiếm đoạt tài sản. Thực tế, nhiều hệ thống ngân hàng vẫn bị vượt qua khi đối tượng chèn ảnh hoặc video ngắn thay cho sinh trắc học. Vì vậy, các ngân hàng phải đầu tư cho an ninh mạng tương xứng với việc đầu tư phát triển hạ tầng số, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chuyên trách bảo đảm an ninh mạng của Bộ Công an khi xảy ra sự cố để có biện pháp ứng phó, khắc phục kịp thời; đồng thời lan tỏa thông tin đến khách hàng khi có những rủi ro, nguy cơ”.
Năng lực đội ngũ và quản trị rủi ro, hai vấn đề được nhấn mạnh tại tọa đàm, cũng là trọng tâm của các hoạt động thực chiến diễn ra song song tại Smart Banking 2026. Tại đây, đội ngũ kỹ thuật và nghiệp vụ của các ngân hàng trực tiếp rèn luyện năng lực phòng thủ trước các mối đe dọa an ninh mạng và đưa AI vào giải quyết những bài toán vận hành thực tế. 58 đội thi đến từ các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính, công ty chứng khoán và bảo hiểm trên toàn quốc đã tham gia tranh tài trong Diễn tập chủ động phòng thủ không gian mạng DF Cyber Defense và cuộc thi AI Hackathon từ sáng 21/10.
