Công ty VinSpace JSC đã gửi hồ sơ kỹ thuật mang tên VinSat constellation đến Liên minh Vô tuyến nghiệp dư quốc tế (IARU) với định hướng triển khai chùm bốn vệ tinh siêu nhỏ CubeSat 3U vào quý II/2027. Theo kế hoạch đề ra, các thiết bị này sẽ vận hành trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO), nằm ở độ cao xấp xỉ 500 km cùng góc nghiêng đạt 47 độ.
Hồ sơ kỹ thuật nói trên được VinSpace hoàn tất thủ tục nộp vào ngày 4/10 và tiến hành cập nhật bổ sung vào ngày 12/10. Dựa theo lộ trình dự kiến, toàn bộ hệ thống vệ tinh sẽ sử dụng dịch vụ phóng của hãng SpaceX, xuất phát từ căn cứ Cape Canaveral thuộc tiểu bang Florida, Mỹ vào khoảng tháng 4/2027.
Dòng thiết bị CubeSat 3U thuộc nhóm vệ tinh siêu nhỏ có khung kích thước tiêu chuẩn tương đương 10 x 10 x 30 cm. Nhờ cấu trúc thiết kế theo dạng mô-đun thông minh, loại vệ tinh này cho phép tích hợp hiệu quả các linh kiện điện tử, cảm biến chuyên dụng cùng hệ thống liên lạc bên trong một không gian tổng thể vô cùng gọn gàng.
Mục tiêu dự án và thông số hệ thống liên lạc của VinSat
Thông qua hồ sơ chính thức, VinSpace xác định rõ ràng ba mục tiêu cốt lõi của dự án VinSat bao gồm:
- Nâng cao trình độ thực tế và năng lực chuyên môn cho đội ngũ kỹ sư trẻ cùng sinh viên công nghệ.
- Thực hiện các nghiên cứu khoa học chuyên sâu về môi trường không gian vũ trụ.
- Đánh giá năng lực vận hành của các tải trọng do chính đội ngũ kỹ sư VinSpace tự nghiên cứu và phát triển.
Xét về khía cạnh hạ tầng hệ thống liên lạc, doanh nghiệp đề xuất áp dụng đường xuống UHF kết hợp cùng phương thức điều chế dịch pha nhị phân BPSK (Binary Phase Shift Keying). Mức tốc độ truyền tải dữ liệu của phương thức này dao động trong khoảng từ 1.200 đến 9.600 bit/giây.
Bên cạnh đó, các vệ tinh được định hướng sẽ phát tín hiệu đo từ xa (telemetry) theo định kỳ nhằm cập nhật liên tục các thông tin trạng thái hoạt động. Đồng thời, dự án cũng lên phương án truyền tải văn bản, dữ liệu hình ảnh xuyên suốt những sự kiện đặc biệt thông qua cơ chế vô tuyến nghiệp dư đã công bố rộng rãi.
Theo nội dung hồ sơ, dữ liệu hình ảnh và telemetry sẽ duy trì ở trạng thái không mã hóa nhằm tạo điều kiện cho công chúng dễ dàng tiếp nhận. Hơn thế nữa, VinSpace còn dự tính xây dựng một cơ chế hỗ trợ cộng đồng gửi báo cáo thu tín hiệu, đóng góp các gói dữ liệu đã qua giải mã. Riêng dữ liệu xuất phát từ bộ phận tải trọng sẽ được tiến hành mã hóa, mặc dù phương án này vẫn có khả năng điều chỉnh trong thời gian tới.
Hợp tác chiến lược cùng SpaceX và chương trình Transporter Rideshare
Trước đó vào ngày 11/8, tập đoàn Vingroup đã chính thức công bố thông tin về việc VinSpace ký kết hợp đồng hợp tác với SpaceX. Thỏa thuận này nhằm đưa các vệ tinh tiếp cận không gian thông qua chương trình chuyên biệt mang tên Transporter Rideshare diễn ra vào quý II/2027.
Transporter Rideshare được biết đến là hình thức phóng chia sẻ do SpaceX cung cấp, tạo cơ hội cho nhiều đối tác khách hàng chung một chuyến bay để đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Giải pháp này tỏ ra tối ưu đối với các dòng vệ tinh kích thước nhỏ cùng những nhiệm vụ không gian có nhu cầu triển khai đơn lẻ.
Đại diện Vingroup nhận định thỏa thuận này đóng vai trò là nền tảng chiến lược vô cùng quan trọng cho các sứ mệnh vệ tinh bước đầu của VinSpace. Qua đó, công ty có thể thử nghiệm thực tế các mô-đun vệ tinh tự chủ công nghệ, đồng thời từng bước gia tăng năng lực làm chủ hệ thống không gian và mở rộng ứng dụng thương mại trong tương lai.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam về hạ tầng viễn thông và xu hướng không gian
Nhận định từ các chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam (ttcvn.net), việc các doanh nghiệp công nghệ lớn tại Việt Nam chủ động tham gia vào lĩnh vực vệ tinh quỹ đạo LEO cho thấy bước chuyển dịch mạnh mẽ trong hạ tầng viễn thông toàn cầu. Sự kết hợp giữa các giải pháp mạng truyền thống và công nghệ vệ tinh siêu nhỏ CubeSat sẽ mở ra kỷ nguyên mới về kết nối tầm xa, truyền dẫn dữ liệu tốc độ cao và giám sát không gian. Đây cũng là tiền đề quan trọng để các kỹ sư mạng Việt Nam tiếp cận sâu hơn với các tiêu chuẩn kỹ thuật hàng không vũ trụ tiên tiến.
Chi tiết đánh giá của IARU về hồ sơ phối hợp tần số VinSat
Trong bản tin thông báo về tình hình phối hợp tần số vệ tinh, Hiệp hội Vệ tinh vô tuyến nghiệp dư Mỹ (AMSAT) cho hay IARU đã đưa ra quyết định từ chối đề nghị phối hợp tần số dành cho dự án VinSat.
Nguyên nhân cụ thể được IARU giải thích là do hồ sơ này "vẫn chưa xác định rõ ràng một nhiệm vụ vô tuyến nghiệp dư cụ thể".
Song song với trường hợp của VinSat, trong cùng một đợt xét duyệt, IARU đã chấp thuận phối hợp tần số cho hai dự án gồm HADES-L do AMSAT-EA thực hiện và PVDX thuộc Đại học Brown (Mỹ). Ngược lại, cơ quan này cũng từ chối các hồ sơ GlobalGirlzSAT của Space Kidz India cùng UTNH-Sat thuộc Universidad Tecnologica Nacional Regional Haedo tại Argentina.
Điển hình như dự án PVDX là một vệ tinh CubeSat 3U mang nhiệm vụ thử nghiệm bo mạch radio vệ tinh UHF mã nguồn mở với chi phí tối ưu, tích hợp bộ thu phát AT86RF215. Dự án này chú trọng vào các hoạt động giáo dục cho học sinh kết hợp nghiên cứu mức độ suy giảm của pin mặt trời perovskite, đồng thời đã hoàn tất phối hợp tần số vào ngày 12/10.
Trái lại, GlobalGirlzSAT là dòng vệ tinh CubeSat 12U đến từ Ấn Độ với các trang bị gồm camera quan sát Trái Đất, hệ thống nhận thức tình huống không gian, thiết bị nghiên cứu vật liệu, hệ thống tính toán trí tuệ nhân tạo (AI) cùng nhiều thí nghiệm khoa học khác. IARU đã từ chối hồ sơ này vì đánh giá dự án "thiếu nhiệm vụ vô tuyến nghiệp dư rõ ràng, chưa được tách bạch hoàn toàn khỏi các tải trọng mang tính thương mại, khoa học hay những nhiệm vụ phi nghiệp dư khác".
Việc IARU chưa thông qua phối hợp tần số đối với VinSat chỉ là kết quả đánh giá kỹ thuật trong phạm vi quy định sử dụng tần số vô tuyến nghiệp dư. Thông tin này hoàn toàn không đồng nghĩa với việc dự án bị hủy bỏ hay phải dừng kế hoạch phóng vệ tinh đã được doanh nghiệp công bố trước đó.
Để được tư vấn chuyên sâu về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông và công nghệ tiên tiến nhất, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ tận tâm và chuyên nghiệp.
