Trong bối cảnh công nghệ thông tin và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, việc ứng dụng các giải pháp tiên tiến vào công tác quản lý, điều hành là xu thế tất yếu. Mới đây, ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đã có những chia sẻ thực tế và sâu sắc về cách thức sử dụng trí tuệ nhân tạo trong quá trình thực thi công vụ hằng ngày của mình.
Thực trạng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xử lý công việc hành chính
Theo chia sẻ từ người đứng đầu chính quyền tỉnh Cao Bằng, các công cụ thông minh này được ông tận dụng thường xuyên mỗi ngày nhằm hỗ trợ đắc lực cho các hoạt động như nghiên cứu báo cáo, rà soát số liệu, tra cứu tài liệu, đối chiếu các quy định pháp luật hiện hành, tham khảo mô hình từ các địa phương khác, cũng như chuẩn bị nội dung cho các cuộc họp hoặc kiểm tra lại văn bản trước khi ký ban hành.
Đối với vị lãnh đạo này, yếu tố cốt lõi không nằm ở việc nhà quản lý có sử dụng công nghệ hay không, mà là hệ thống đó có thực sự hỗ trợ nắm bắt công việc tốt hơn, đẩy nhanh tiến độ xử lý, cắt giảm những thủ tục rườm rà không cần thiết và qua đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân hay không.
Ông lấy dẫn chứng thực tế trước mỗi cuộc họp quan trọng có tập tài liệu dày đến một trăm trang, các hệ thống thông minh có thể hỗ trợ trích xuất dữ liệu, phát hiện những điểm vênh, không đồng nhất giữa phần báo cáo chính và các phụ lục đính kèm, từ đó giúp người đọc định vị chính xác những phần nội dung nào cần tập trung nghiên cứu kỹ lưỡng.
Một vấn đề cụ thể được ông đặt ra để minh họa: Ví dụ báo cáo nêu rõ tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt sáu mươi hai phần trăm, tuy nhiên lại có bốn dự án trong phần phụ lục vẫn chưa ghi nhận khối lượng thực tế. Vậy con số sươi hai phần trăm kia thực chất nằm ở những hạng mục nào?
Theo quan điểm của vị lãnh đạo tỉnh, mặc dù công nghệ có khả năng khoanh vùng những điểm bất thường, nhưng việc truy tìm nguyên nhân gốc rễ, đánh giá xem bản giải trình có thực sự thuyết phục hay không và đưa ra phương án xử lý thỏa đáng vẫn là nhiệm vụ và trách nhiệm thuộc về người chủ trì.
Nguy cơ khi quá phụ thuộc vào công nghệ trong hệ thống hành chính
Bên cạnh những lợi ích thiết thực, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cũng thẳng thắn chỉ ra một mốiε nguy cơ tiềm ẩn khi các ứng dụng thông minh được sử dụng tràn lan ở nhiều tầng nấc khác nhau trong bộ máy công quyền.
Tình trạng có thể xảy ra là chuyên viên cấp dưới dùng phần mềm để soạn thảo báo cáo, cấp trung gian tiếp tục dùng công nghệ để tóm tắt, bộ phận văn phòng dùng để tổng hợp và đến khâu cuối cùng, người có thẩm quyền ra quyết định cũng chỉ đọc lại bản tóm tắt do máy tính tạo ra.
Khi đó, quy trình thủ tục có thể vẫn đầy đủ về hình thức, văn bản phát hành vẫn kín kẽ, nhưng những hồ sơ gốc, dữ liệu thực tế ban đầu lại rất ít người thực sự đọc và kiểm chứng.
Ông cũng đưa ra cảnh báo rằng các công cụ này đôi khi đưa ra câu trả lời với văn phong rất mạch lạc, trôi chảy nhưng lại tiềm ẩn rủi ro sai lệch về số liệu, trích dẫn nhầm căn cứ pháp lý hoặc bỏ sót những chi tiết trọng yếu. Do đó, người sử dụng buộc phải có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng để kiểm tra, kiểm chứng lại toàn bộ thông tin trước khi đưa ra bất kỳ quyết định chính thức nào.
Thêm vào đó, sự hỗ trợ của công nghệ đôi khi khiến việc tạo ra các loại văn bản hay giao việc trở nên quá đơn giản. Một ý tưởng sơ khai có thể nhanh chóng được chuyển hóa thành hàng loạt đầu việc lớn nhỏ, trong khi phía sau những chỉ đạo đó là áp lực đè nặng lên đội ngũ nhân sự phải đọc, báo cáo và triển khai thực tế.
Người giao việc có thể hoàn thành khối lượng công việc nhiều hơn trước, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ bộ máy vận hành sẽ đạt hiệu quả cao hơn.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc độ của một đơn vị hàng đầu cung cấp giải pháp hạ tầng mạng và viễn thông, các chuyên gia tại TTC Việt Nam cho rằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các giải pháp số hóa vào mô hình quản lý là bước tiến chiến lược giúp tối ưu hóa hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ (enabler). Sự thành công của quá trình chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước hay doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào năng lực quản trị, tư duy logic và tính chịu trách nhiệm của người đứng đầu. Một hệ thống công nghệ thông tin mạnh mẽ cần đi đôi với hạ tầng mạng ổn định, bảo mật cao và đội ngũ nhân sự am hiểu sâu sắc để khai thác tối đa giá trị mà không rơi vào bẫy phụ thuộc kỹ thuật.
Giới hạn của công nghệ và thực tiễn triển khai tại cơ sở
Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng khẳng định rằng dù công nghệ có khả năng tổng hợp ý kiến, tra cứu kinh nghiệm, hiến kế các phương án hay cảnh báo rủi ro, nhưng nó hoàn toàn không thể thay thế nhà lãnh đạo trực tiếp đi thực địa, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của người dân hay đánh giá chính xác năng lực của cán bộ thông qua các buổi làm việc trực tiếp.
Trong điều kiện nguồn lực, thời gian và dữ liệu luôn có những giới hạn nhất định, người có thẩm quyền vẫn phải là người cân nhắc lựa chọn phương án tối ưu, đưa ra quyết định cuối cùng và gánh chịu trách nhiệm trước tổ chức.
Mục tiêu sử dụng công nghệ của cá nhân ông là để rút ngắn thời gian xử lý các báo cáo dài nhằm có thêm cơ hội xuống cơ sở bám sát thực tế; chủ động phát hiện sớm các con số bất thường trước khi bước vào các cuộc họp; kiểm tra kỹ lưỡng hơn các văn bản trước khi đặt bút ký và tinh gọn tối đa những giấy tờ hành chính không cần thiết.
Ông nhấn mạnh rằng bản thân sẽ duy trì thói quen ứng dụng công nghệ này mỗi ngày, nhưng thực tế sinh động tại địa phương diễn ra như thế nào thì người quản lý buộc phải nắm bắt bằng chính sự quan sát và trải nghiệm thực tế của mình.
Xét cho cùng, người dân và cộng đồng doanh nghiệp sẽ không đặt câu hỏi hay quan tâm đến việc cơ quan quản lý có sử dụng trí tuệ nhân tạo hay không. Điều họ thực sự kỳ vọng và quan tâm chính là hồ sơ thủ tục của mình có được giải quyết nhanh chóng hay không, những vướng mắc phát sinh có được tháo gỡ kịp thời hay không và đội ngũ cán bộ công chức có thực sự thấu hiểu, giải quyết dứt điểm công việc hay không.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông và ứng dụng công nghệ thông tin tối ưu cho doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net hoặc hotline để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ chuyên gia kỹ thuật hàng đầu của chúng tôi.
