Hiện tượng "bảo mẫu bot" đang chiếm lĩnh thời gian làm việc
Một công trình nghiên cứu mới từ Viện Work AI thuộc Glean, với sự phối hợp chuyên môn từ các chuyên gia tại Đại học Stanford, Đại học Notre Dame và UC Berkeley, đã đưa ra những con số đáng chú ý về hiệu suất làm việc thực tế của nhân sự văn phòng. Theo báo cáo, trung bình mỗi nhân viên phải dành khoảng 6,4 giờ mỗi tuần để thực hiện công việc được gọi là "chăm sóc bot". Các tác vụ này bao gồm việc thiết lập ngữ cảnh đầu vào, kiểm tra chất lượng kết quả trả về, thực hiện các thao tác gỡ lỗi và chỉnh sửa những sai sót mà công nghệ AI tạo ra.
Khảo sát này được thực hiện trên quy mô 6.000 nhân viên làm việc toàn thời gian tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Anh và Australia trong khoảng thời gian từ tháng 12/2025 đến tháng 1/2026. Đây là những nhân sự chủ yếu vận hành các công cụ kỹ thuật số và phần mềm hiện đại trong công việc hàng ngày.
Khái niệm "botsitting" hay còn gọi là "bảo mẫu bot" đã được nhóm tác giả định nghĩa nhằm mô tả một khối lượng công việc âm thầm nhưng chiếm nhiều thời gian. Dù không được chú trọng nhiều trong quản trị doanh nghiệp, nhưng đây lại là yếu tố bắt buộc nếu muốn các hệ thống AI trở nên khả dụng và đáng tin cậy. Báo cáo khẳng định rằng, mỗi nhân viên đang lãng phí gần một ngày làm việc trọn vẹn hàng tuần chỉ để thực hiện các công việc hậu cần cho máy móc.
Hệ lụy từ sự thiếu kết nối giữa công nghệ và hiệu suất
Những số liệu trên cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa kỳ vọng tăng năng suất và thực tế vận hành tại các doanh nghiệp. Dữ liệu khảo sát từ Glean ghi nhận 87% người tham gia xác nhận họ có sử dụng AI trong quy trình công việc và 75% tin rằng công cụ này hỗ trợ cải thiện năng suất. Tuy nhiên, chỉ vỏn vẹn 13% nhân sự cho rằng tổ chức của họ ghi nhận sự cải thiện hiệu quả vận hành đáng kể sau khi áp dụng trí tuệ nhân tạo.
Theo bà Rebecca Hinds, đại diện Viện Work AI, phần lớn thời gian lẽ ra dành cho sự sáng tạo lại bị tiêu tốn vào các tác vụ "bảo mẫu" không tên. Trên podcast "Cách mạng nhận thức", bà mô tả công việc này là tẻ nhạt, gây kiệt sức và hoàn toàn thiếu sự công nhận, đo lường hay khuyến khích từ cấp quản lý. Nhân viên không chỉ phải làm việc, mà còn phải gánh thêm phần việc "dọn dẹp" hậu quả mà máy móc gây ra mà không được ghi nhận.
Góc nhìn từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn về hạ tầng viễn thông và giải pháp doanh nghiệp, các kỹ sư tại TTC Việt Nam nhận thấy rằng: "Vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân công nghệ AI, mà nằm ở quy trình tích hợp hệ thống. Khi các doanh nghiệp triển khai AI một cách manh mún, thiếu sự đồng bộ giữa các nền tảng dữ liệu, nhân viên vô hình trung trở thành những 'chiếc cầu nối' thủ công. Để tối ưu hóa, doanh nghiệp cần tập trung vào việc chuẩn hóa dữ liệu đầu vào và thiết lập quy trình tự động hóa quy trình công việc (workflow automation) thay vì chỉ đơn thuần áp dụng AI như một công cụ rời rạc."
Nguy cơ nhân sự nghỉ việc và giải pháp đột phá
Áp lực từ việc trở thành "trung gian" cho các hệ thống không tương thích đang làm suy giảm nghiêm trọng tinh thần làm việc. Nghiên cứu chỉ ra rằng những cá nhân dành thời gian nhiều nhất cho việc giám sát AI có xu hướng tìm kiếm công việc mới cao hơn 73%. Sự thất vọng tích tụ khi họ phải chuyển thông tin giữa các nền tảng, sửa lỗi dữ liệu và đối mặt với việc các đầu việc yêu thích bị máy móc thay thế, dẫn đến tình trạng kiệt sức và nảy sinh tâm lý tiêu cực.
Để phá vỡ vòng lặp này, các tổ chức không nên chạy theo số lượng triển khai AI mà cần chú trọng vào chất lượng hỗ trợ. Các doanh nghiệp đạt hiệu quả cao thường tập trung vào:
- Cung cấp bối cảnh dữ liệu chính xác và đầy đủ cho AI ngay từ đầu.
- Đào tạo nhân sự kỹ năng sử dụng AI một cách bài bản và có tư duy phản biện.
- Xác lập tiêu chuẩn rõ ràng về kết quả kỳ vọng đối với từng nhiệm vụ có AI hỗ trợ.
- Xây dựng khả năng phán đoán để quyết định những tác vụ nào con người nên làm thay vì ủy quyền cho máy móc.
Nếu doanh nghiệp không thay đổi cách tiếp cận, vòng lặp "bảo mẫu bot" sẽ tiếp tục dẫn đến làn sóng nghỉ việc của những nhân sự chủ chốt, những người đã quá mệt mỏi với việc khắc phục sự cố thay vì được hỗ trợ để làm việc tốt hơn.
Để được tư vấn về các giải pháp công nghệ, tối ưu hóa hệ thống mạng và chuyển đổi số cho doanh nghiệp một cách bài bản nhất, vui lòng liên hệ với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận được sự hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.
