Sự bùng nổ của các giải pháp sản xuất nhanh chóng và chi phí thấp đang đẩy lĩnh vực phim ngắn ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc rơi vào tình trạng dư thừa nguồn cung nghiêm trọng. Việc tạo ra một tác phẩm điện ảnh giờ đây trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, tuy nhiên khả năng thu hồi vốn và tạo ra lợi nhuận lại ngày càng thu hẹp lại đối với các nhà sáng tạo.
Sự bão hòa và tình trạng bội thực nội dung phim ngắn trí tuệ nhân tạo
Theo những số liệu được thống kê bởi DataEye, tính riêng trong giai đoạn nửa đầu năm 2026, hệ thống nền tảng Douyin đã ghi nhận tổng cộng 221.900 chương trình phim ngắn AI mới được phát hành. Mặc dù vậy, chỉ có vỏn vẹn 1.055 chương trình trong số đó vượt qua được cột mốc 100 triệu lượt xem. Tỷ lệ này chỉ dừng lại ở mức 0,48%, đồng nghĩa với việc cứ mỗi 1.000 tác phẩm được công chiếu thì có chưa đầy 5 sản phẩm đạt được mức độ tương tác mang tính đột phá.
Các dữ liệu thống kê trên đã vạch ra rõ nét bức tranh bão hòa của nguồn cung. Ngay khi tất cả mọi người đều có khả năng tiếp cận và sử dụng chung một mô hình trí tuệ nhân tạo để hoàn thiện một bộ phim chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, thị trường lập tức bị lấp đầy bởi các kịch bản rập khuôn, sao chép lẫn nhau như chủ đề tổng tài, trả thù, xuyên không hay các câu chuyện kỳ ảo. Cho dù hệ thống thuật toán có đủ năng lực phân phối hàng triệu đoạn video ngắn, quỹ thời gian giải trí của người dùng vẫn là một giới hạn cố định, từ đó gây ra hiện tượng quá tải và bội thực thông tin số.
Thông tin từ đài truyền hình trung ương CCTV cho biết, mức chi phí đầu tư cho một phút phim ngắn sử dụng công nghệ AI tại thị trường Trung Quốc trước đây từng duy trì khoảng 5.000 nhân dân tệ, nhưng nay đã hạ xuống chỉ còn vài trăm nhân dân tệ trong nửa đầu năm 2026.
Trong khi đó, Pan Xiaojun, một học viên cao học chuyên ngành đạo diễn, đã đưa ra một ví dụ cụ thể: một phân cảnh đám cưới mang màu sắc kỳ ảo nếu được dàn dựng bằng phương pháp quay thực tế truyền thống sẽ tiêu tốn khoản ngân sách khoảng 60.000 nhân dân tệ. Ngược lại, nếu thực hiện thông qua các công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ, chi phí sẽ được cắt giảm xuống chỉ còn khoảng 1.400 nhân dân tệ.
Dẫu vậy, mức chi phí sản xuất thấp lại châm ngòi cho một cuộc cạnh tranh phá giá dịch vụ khốc liệt. Khi các rào cản về công nghệ chính thức bị xóa bỏ, những xưởng sản xuất buộc phải liên tục hạ thấp giá thành gia công nhằm tranh giành khách hàng. Việc chi phí đầu vào suy giảm không đồng nghĩa với việc lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ gia tăng, đặc biệt khi giá bán sản phẩm lao dốc nhanh hơn chi phí vận hành thực tế.
Sự chuyển dịch lao động và ảnh hưởng đến việc làm trong ngành điện ảnh
Mặc dù các mô hình trí tuệ nhân tạo sở hữu khả năng tạo ra hình ảnh sắc nét và chân thực, việc duy trì sự nhất quán của nhân vật, tính logic xuyên suốt bối cảnh cũng như chiều sâu biểu cảm cảm xúc qua từng phân đoạn vẫn là những thách thức công nghệ đáng kể. Trích dẫn thông tin từ hãng tin CNA, nhiều chuyên gia phân tích trong ngành đã khẳng định rằng trí tuệ nhân tạo không bao giờ có thể thay thế hoàn toàn tư duy nghệ thuật, nhịp độ kể chuyện bài bản cùng quá trình xây dựng tâm lý nhân vật có hồn.
Mặt trái của quá trình tự động hóa mạnh mẽ này chính là sức ép nặng nề về vấn đề việc làm. Tại khu phim trường nổi tiếng Hoành Điếm, trang tin Caixin Global đã ghi nhận tình trạng số lượng cơ hội diễn xuất cho các diễn viên người thật sụt giảm trầm trọng do các đoàn làm phim ưu tiên ứng dụng công nghệ tự động.
Bên cạnh đó, CNA cũng thông tin về một nhà sản xuất phim ngắn tại Bắc Kinh cho biết, nếu như trước đây đội ngũ biên tập cần sự góp sức của từ 5 đến 6 nhân sự, thì nay công đoạn này có thể hoàn thành chỉ với một người duy nhất nhờ sự hỗ trợ đắc lực từ các công cụ dựng phim tự động. Tương tự, nhiều diễn viên từng nhận lịch làm việc đều đặn cũng phải đối mặt với thực tế lượng lời mời hợp tác giảm đi đáng kể.
Tuy vậy, không phải toàn bộ lực lượng lao động trong lĩnh vực này đều bị tước đoạt cơ hội phát triển. Hàng loạt vị trí công việc mới mẻ đang dần hình thành như chuyên viên thiết kế nhân vật AI, chuyên gia tạo hình đồ họa, đạo diễn AI, người kiểm soát tính đồng bộ hình ảnh hay chuyên gia tối ưu hóa quy trình vận hành sản xuất tự động.
Yếu tố cốt lõi cần nhấn mạnh ở đây là tiêu chuẩn kỹ năng của người lao động đang trải qua sự thay đổi toàn diện. Nhân sự không chỉ đơn thuần biết cách vận hành công cụ kỹ thuật mà còn đòi hỏi phải sở hữu tư duy hình học thị giác, am hiểu cấu trúc kịch bản và nắm vững phương pháp đánh giá chất lượng sản phẩm đầu ra.
Nói một cách ngắn gọn, trí tuệ nhân tạo tuy có khả năng thay thế một số khâu lao động thủ công nhưng đồng thời cũng kích thích nhu cầu tuyển dụng những nhân sự biết cách dung hòa giữa chuyên môn nghệ thuật điện ảnh và nền tảng công nghệ tiên tiến.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công nghệ AI và hạ tầng mạng viễn thông tốc độ cao đang là bệ phóng cho nhiều ngành công nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và tránh bẫy bão hòa nội dung, doanh nghiệp cần kết hợp chặt chẽ giữa hạ tầng công nghệ vững chắc và chiến lược nội dung khác biệt.
Vấn đề tranh chấp bản quyền và những rào cản khi vươn ra thị trường quốc tế
Những vướng mắc về mặt pháp lý đang bộc lộ ngày một rõ ràng hơn bao giờ hết. Vào tháng 3/2026, một xưởng phim hoạt động tại Thượng Hải đã cho ra mắt hai nhân vật ảo có ngoại hình hoàn toàn tương đồng với các nghệ sĩ nổi tiếng ngoài đời thực, lập tức gây ra làn sóng phản đối mạnh mẽ trong dư luận. Theo hãng tin CNA, một tòa án nhân dân tại Bắc Kinh đã đưa ra phán quyết pháp lý buộc phía đơn vị vi phạm phải tiến hành bồi thường thiệt hại cho một nữ diễn viên vì hành vi tự ý tạo dựng nhân vật ảo sao chép trái phép các đặc điểm nhận diện khuôn mặt của cô. Đồng thời, các nền tảng phát hành nội dung cũng phải liên đới chịu trách nhiệm nếu tỏ ra lơ là trong công tác kiểm duyệt.
Xét về hệ thống hành lang pháp lý, các quy định chính thức do Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) ban hành và có hiệu lực từ ngày 1/9/2025 đã yêu cầu bắt buộc phải gắn thẻ nhận diện kỹ thuật số đối với toàn bộ các sản phẩm nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Mặc dù vậy, những tranh chấp xung quanh quyền sở hữu trí tuệ đối với dữ liệu huấn luyện thuật toán cùng quyền nhân thân của nghệ sĩ vẫn tiếp tục nằm trong vùng xám của pháp luật.
Nhìn rộng ra bình diện quốc tế, việc đưa các sản phẩm phim ngắn ứng dụng AI ra thị trường nước ngoài giúp các nhà sản xuất tối ưu hóa đáng kể chi phí lồng tiếng cũng như dịch vụ biên dịch ngôn ngữ. Mặc dù vậy, chiến lược này lại vấp phải nhiều rào cản lớn về văn hóa bản địa, các tiêu chuẩn kiểm duyệt khắt khe từ cơ quan chức năng sở tại cũng như hệ thống luật bảo vệ bản quyền quốc tế phức tạp. Rất nhiều nhà làm phim đến từ Trung Quốc đã bắt đầu tham gia các liên hoan phim chuyên đề AI tại khu vực châu Âu nhằm mục đích thăm dò thị trường, song bài toán pháp lý dài hạn vẫn là thách thức lớn chưa có lời giải triệt để.
Trong kỷ nguyên mà các thuật toán công nghệ thống trị quy trình làm phim, xu hướng sản xuất ồ ạt số lượng lớn không còn giữ được vị thế là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Khi con số 221.900 sản phẩm phát hành chỉ đổi lại hơn 1.000 tác phẩm thực sự tạo được sự bứt phá, giá trị bền vững của ngành công nghiệp này vẫn sẽ tiếp tục thuộc về những đơn vị nắm giữ bản quyền nội dung câu chuyện xuất sắc và kiểm soát tốt hệ thống kênh phân phối tiếp cận khán giả.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và công nghệ thông tin tối ưu nhất cho doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam hôm nay để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ chuyên gia hàng đầu.
