Trong khuôn khổ Triển lãm quốc phòng ADEX 2026 diễn ra tại thủ đô Baku, doanh nghiệp FDI Technology Falcon Dynamic Systems đến từ Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức trình làng giải pháp phòng không tầm ngắn mới mang tên hệ thống phòng không tầm ngắn Falcon 23-4M Lightning, với sứ mệnh chuyên biệt là chống máy bay không người lái (UAV/Drone).
Giải pháp phòng không chi phí thấp từ phần cứng truyền thống
Sản phẩm này được phát triển dựa trên việc kết hợp và đồng bộ hóa bốn bệ pháo phòng không ZU-23-2 di sản của Liên Xô cũ cùng với radar BIRD, cảm biến quang-điện tử và hệ thống điều khiển hỏa lực tập trung. Mục tiêu của nhà sản xuất là tạo ra một phương án tiêu diệt cứng (hard-kill - phương pháp dùng sức mạnh vật lý hoặc động năng để phá hủy hoàn toàn mục tiêu của đối phương) mang lại hiệu quả cao nhưng với mức chi phí tiết kiệm đáng kể trước các đợt tấn công bằng UAV quy mô lớn.
Xét về cấu trúc cơ khí, hệ thống phòng không tầm ngắn Falcon 23-4M Lightning sắp xếp bốn bệ pháo phòng không ZU-23-2 lên chung một nền tảng rơ-moóc đa trục được trang bị hệ thống chân chống thủy lực vững chắc để ổn định khi tác chiến.
Mỗi bệ pháo mang theo hai khẩu súng tự động cỡ 23 mm, tổng cộng toàn hệ thống sở hữu sức mạnh từ tám nòng pháo mạnh mẽ. Khi được vận hành đồng bộ theo phương thức bắn chùm đạn ngắn dưới sự quản lý của máy chủ trung tâm, tốc độ bắn kết hợp có thể đạt từ 3.200 cho đến 4.000 viên đạn mỗi phút.
Về đạn dược, trang bị này sử dụng tiêu chuẩn 23×152 mmB phổ biến, bao gồm các loại đạn nổ cháy có vạch đường cùng đạn xuyên giáp. Điều này giúp tận dụng tối đa nguồn dự trữ đạn sẵn có tại các quốc gia từng sử dụng pháo phòng không ZU-23-2 trong biên chế.
Điểm đột phá lớn nhất của tổ hợp này không nằm ở số lượng nòng súng mà nằm ở năng lực số hóa và kết nối mạng lưới. Cụ thể, radar BIRD đóng vai trò cốt lõi trong việc quan sát không phận xung quanh cũng như cảnh báo và chỉ thị mục tiêu từ sớm.
Bên cạnh đó, cụm cảm biến quang-điện tử tích hợp công nghệ hồng ngoại hỗ trợ đắc lực cho việc xác định chuẩn xác mục tiêu, thực hiện bám bắt thụ động suốt ngày đêm bất kể điều kiện thời tiết hay tình trạng bị nhiễu sóng.
Toàn bộ luồng thông tin thu thập được sẽ chuyển trực tiếp về hệ thống điều khiển hỏa lực Falcon Eye Air Guard. Nhờ vậy, máy tính có thể tự động tính toán đường đạn, phân công mục tiêu thông minh cho từng bệ pháo và tiến hành điều khiển tự động hoàn toàn, loại bỏ sự phụ thuộc vào thao tác ngắm bắn thủ công vốn có nhiều rủi ro của pháo thủ như trên phiên bản truyền thống.
Thông số kỹ thuật và khả năng triển khai thực tế
Căn cứ theo các số liệu kỹ thuật chính thức được nhà chế tạo công bố, hệ thống Falcon 23-4M Lightning sở hữu năng lực đối phó hiệu quả với những mục tiêu bay di chuyển với vận tốc lên tới 650 km/h, hoạt động trong tầm bắn tối đa đạt 2,5 km và giới hạn trần bay lên tới 1.000 mét.
Những thông số này hiện vẫn tiếp tục được theo dõi và kiểm chứng qua quá trình thử nghiệm thực tế. Thiết kế rơ-moóc di động giúp binh lực nhanh chóng cơ động triển khai bảo vệ các mục tiêu trọng yếu như sân bay, kho tàng hậu cần hoặc sở chỉ huy, bên cạnh đó nhà sản xuất cũng cung cấp thêm tùy chọn phiên bản lắp đặt cố định tùy theo nhu cầu chiến thuật.
Được biết, hệ thống Falcon 23-4M Lightning đã chính thức được bàn giao cho phía Azerbaijan từ năm 2025 để tiến hành các công đoạn tích hợp và thử nghiệm diện rộng.
Việc tái cấu trúc và hiện đại hóa pháo phòng không ZU-23-2 thông qua việc bổ sung các công nghệ cảm biến và điều khiển số hóa đang mở ra hướng đi triển vọng cho phép các quân đội tận dụng tối đa kho vũ khí cũ. Khối lượng đạn 23 mm khổng lồ phóng ra trong thời gian ngắn với giá thành mỗi viên rẻ hơn nhiều so với tên lửa đánh chặn đắt đỏ chính là lời giải hoàn hảo cho bài toán đối phó với bầy đàn UAV giá rẻ hiện nay.
Mặc dù tầm với và độ cao hiệu quả vẫn có phần khiêm tốn hơn so với các tổ hợp tên lửa hay pháo cao xạ tối tân đắt tiền, nhưng sự kết hợp đồng bộ giữa radar, cảm biến quang điện tử cùng hệ thống điều khiển tập trung đã triệt tiêu triệt để điểm yếu chí mạng của dòng pháo phòng không ZU-23-2 nguyên bản, đó là hạn chế trong việc phát hiện và bám bắt các mục tiêu bay nhỏ, bay sát mặt đất với quỹ đạo cơ động phức tạp.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn về hạ tầng mạng và tích hợp hệ thống viễn thông, việc nâng cấp các trang thiết bị quân sự như trường hợp của Falcon 23-4M Lightning cho thấy tầm quan trọng tối thượng của công nghệ số hóa và truyền dữ liệu thời gian thực (Real-time Data). Khi các cảm biến quang điện tử và radar BIRD được kết nối liền mạch với trung tâm điều khiển hỏa lực qua băng thông đường truyền ổn định, độ trễ được cắt giảm tối đa, từ đó biến một thứ vũ khí cơ khí lỗi thời thành một cỗ máy thông minh có khả năng tự động hóa cao. Đây cũng là triết lý tương tự mà TTC Việt Nam đang áp dụng trong việc tư vấn và triển khai các giải pháp hạ tầng mạng doanh nghiệp: tối ưu hóa tài nguyên sẵn có bằng cách tích hợp các lớp công nghệ điều khiển trung tâm tiên tiến, mang lại hiệu quả vượt trội với suất đầu tư hợp lý nhất.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, Quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam để nhận được hỗ trợ tận tâm và chuyên nghiệp nhất.
