Vào ngày 28/5, Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIPC Summit) 2026 đã diễn ra với sự tham gia của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân (VPCA) và Do Ventures. Trong khuôn khổ sự kiện, Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 cùng Chỉ số Thị trường Vốn tư nhân Việt Nam đã được công bố chính thức. Đây là những bộ tài liệu quan trọng trong giai đoạn Việt Nam đang đẩy mạnh lộ trình nâng hạng thị trường vốn cũng như hiện thực hóa đề án xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (VIFC).
Thông tin từ báo cáo cho thấy một nghịch lý: trong khi thị trường vốn tư nhân đang có bước tiến vượt bậc, việc thiếu hụt các thương vụ IPO lại trở thành rào cản ngăn cản các startup công nghệ bứt phá để trở thành những doanh nghiệp tỷ USD. Để hiểu rõ hơn về tác động của vấn đề này, chúng ta cần nhìn vào bức tranh toàn cảnh về dòng vốn và các yếu tố cấu thành thị trường đại chúng.
Vai trò chiến lược của IPO đối với các tập đoàn công nghệ
Tại thị trường Mỹ, IPO được xem là "bệ phóng" then chốt giúp các doanh nghiệp đạt được sự tăng trưởng vượt bậc. Các dữ liệu cho thấy trong năm 2025, dòng vốn đầu tư mạo hiểm (VC) tại Mỹ đạt 339 tỷ USD, trong khi vốn cổ phần tư nhân (PE) lên tới 1,2 nghìn tỷ USD. Tổng giá trị IPO ghi nhận đạt 39 tỷ USD, đưa tỷ lệ vốn hóa thị trường so với GDP lên mức 224%.
Thực tế cho thấy, sức mạnh thị trường Mỹ được củng cố bởi sự thành công của các doanh nghiệp từng được hậu thuẫn từ nguồn vốn VC/PE. Cụ thể, khoảng 70% các công ty niêm yết trên thị trường (tương ứng 63 trong tổng số 90 doanh nghiệp) đều xuất phát từ các startup được nuôi dưỡng bởi các quỹ này. Những cái tên lớn nhất thế giới như Apple, Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta và NVIDIA đều không nằm ngoài quy luật đó. Nhờ nguồn vốn dồi dào từ IPO, các doanh nghiệp này đã có mức tăng trưởng vốn hóa ấn tượng: Amazon tăng 6.600 lần, Microsoft tăng 3.900 lần và Apple tăng 2.500 lần. Hiện nay, ngành công nghệ thông tin đã chiếm tới 34,5% tổng giá trị vốn hóa của chỉ số S&P 500.
Góc nhìn từ chuyên gia kỹ thuật TTC Việt Nam
Dưới góc độ chuyên môn từ các chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam, việc thiếu hụt các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) không chỉ ảnh hưởng đến dòng tiền của các công ty công nghệ mà còn tác động gián tiếp đến khả năng hạ tầng viễn thông. Khi doanh nghiệp công nghệ lớn mạnh, họ tạo ra nhu cầu rất lớn về hạ tầng mạng, Data Center và giải pháp đám mây. Sự bế tắc trong lộ trình IPO vô tình làm giảm động lực để các startup mở rộng quy mô, từ đó chậm lại việc thúc đẩy hệ sinh thái số và nhu cầu về các giải pháp kết nối cao cấp. Để cạnh tranh quốc tế, Việt Nam cần một hệ sinh thái tài chính đủ sức hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ chuyển mình sang quy mô toàn cầu.
Thực trạng dòng vốn tại thị trường Việt Nam
Báo cáo chỉ ra rằng, lộ trình vốn hóa tại Việt Nam đang có những điểm nghẽn, đặc biệt là ở giai đoạn IPO. Mặc dù vậy, bức tranh đầu tư vẫn ghi nhận nhiều điểm sáng:
- Vốn cổ phần tư nhân (PE) thiết lập kỷ lục mới với 4 tỷ USD trong năm 2025.
- Vốn đầu tư mạo hiểm (VC) có sự phục hồi đáng kể, đạt 509 triệu USD.
- Lĩnh vực AI trở thành tâm điểm với 130 triệu USD, khẳng định vị thế là ngành tăng trưởng nhanh nhất.
- Công nghệ Khí hậu thu hút 35 triệu USD, hưởng ứng lộ trình giảm phát thải của quốc gia.
- Các startup Việt mở rộng hoạt động toàn cầu nhận được dòng vốn kỷ lục 51 triệu USD.
Báo cáo cũng nhấn mạnh dòng vốn PE đang dịch chuyển mạnh mẽ từ lĩnh vực tài chính sang các nhóm ngành phục vụ tầng lớp trung lưu như tiêu dùng thiết yếu (đạt 1,2 tỷ USD) và y tế. Sự vắng bóng hoàn toàn của các doanh nghiệp công nghệ trong danh sách IPO trong 5 năm qua là một khoảng trống lớn. Trong khi VN-Index ghi nhận mức tăng trưởng 41% trong năm 2025, cả ba thương vụ IPO trị giá 1,35 tỷ USD đều tập trung vào dịch vụ tài chính, khiến ngành Công nghệ Thông tin trên sàn HOSE chiếm tỷ trọng rất khiêm tốn, chưa tới 5%.
Các chuyên gia nhận định, việc khơi thông thị trường IPO là yếu tố mang tính quyết định để hiện thực hóa mục tiêu vốn hóa thị trường đạt 120% GDP vào năm 2030, đồng thời tạo cơ hội cho các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển bền vững. Với các nền tảng về ổn định chính trị, chuyển đổi số và những nỗ lực nâng hạng thị trường chứng khoán, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi cục diện này.
Để được tư vấn chuyên sâu về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng số cho doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) - đối tác tin cậy hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ thông tin.
