Chương trình NATO SEASPARROW vừa chính thức ghi dấu ấn quan trọng khi hoàn tất quá trình bàn giao quả tên lửa ESSM Block 2 thứ 1.000. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy những nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc đẩy mạnh năng lực sản xuất công nghiệp quốc phòng nhằm thích ứng kịp thời với các yêu cầu bảo vệ tàu chiến ngày càng khắt khe trên các vùng biển.
Dấu mốc lịch sử của chương trình NATO SEASPARROW
Vào ngày 2/11, lực lượng Hải quân Mỹ đã chính thức công bố việc hoàn thành bàn giao dòng sản phẩm Evolved SeaSparrow Missile Block 2 (tên lửa ESSM Block 2) đạt mốc 1.000 quả. Sự kiện kỷ niệm này được tổ chức long trọng tại cơ sở sản xuất của tập đoàn Raytheon nằm ở thành phố Camden, tiểu bang Arkansas vào giai đoạn cuối tháng 10. Đáng chú ý, thành tựu này chỉ đến sau khoảng 16 tháng kể từ thời điểm chương trình chạm mốc 500 quả vào tháng 6/2025.
Theo báo cáo từ Raytheon – đơn vị thầu chính thuộc tập đoàn RTX, sản lượng của năm trước đã vượt qua con số 350 quả. Hiện tại, nhà máy đang tiến hành mở rộng quy mô, nâng năng lực chế tạo từ mức xấp xỉ 45 quả mỗi tháng lên mục tiêu mới là 65 quả mỗi tháng. Điều này đồng nghĩa với việc sản lượng trung hạn có thể đạt hơn 700 quả mỗi năm. Sự gia tăng mạnh mẽ về mặt nhu cầu đến từ lực lượng Hải quân Mỹ cùng 11 quốc gia thành viên khác trong liên minh gồm 12 nước, tiêu biểu như Australia, Canada, Đức, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ.
Mặc dù nhịp độ sản xuất đã có những bước nhảy vọt đáng kể, giới chuyên môn vẫn nhận định rằng con số hiện tại vẫn chưa hoàn toàn đủ để nhanh chóng lấp đầy các kho đạn dự trữ cũng như đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu. Bối cảnh tiêu hao thực tế trên những vùng biển có cường độ đụng độ cao đặt ra thách thức rất lớn cho chuỗi cung ứng.
Công nghệ dẫn đường vượt trội trên ESSM Block 2
Thuộc thế hệ nâng cấp toàn diện của dòng tên lửa phòng không tầm ngắn và trung bình dành cho tàu chiến, ESSM Block 2 được phát triển dựa trên nền tảng của dòng SEASPARROW huyền thoại. Điểm nhấn mang tính quyết định trong cấu trúc cải tiến nằm ở hệ thống dẫn đường hoàn toàn mới. Nếu như phiên bản Block 1 chỉ ứng dụng cơ chế dẫn đường bán chủ động, đòi hỏi phải có sự hỗ trợ liên tục từ radar chiếu sáng trên tàu phóng, thì dòng Block 2 lại được tích hợp một đầu dò radar kép bao gồm cả hai chế độ chủ động và bán chủ động.
Nhờ chế độ chủ động, quả đạn có khả năng tự động truy tìm và bám bắt mục tiêu ở giai đoạn cuối mà không bị phụ thuộc tuyệt đối vào hệ thống radar của tàu mẹ. Công nghệ này không chỉ nâng cao hiệu quả chống nhiễu mà còn cho phép chiến hạm tấn công đồng thời nhiều mục tiêu khác nhau một cách linh hoạt hơn.
Dòng vũ khí này được thiết kế tối ưu để tương thích với hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41. Cấu trúc cho phép nhồi tới bốn quả đạn trong một ô phóng duy nhất, giúp tối ưu hóa không gian mang theo vũ khí trên các tàu khu trục và tàu hộ tống hiện đại. Các thông số kỹ thuật ghi nhận tầm bắn hiệu quả đạt khoảng 50 km cùng tốc độ di chuyển vượt ngưỡng Mach 4. Với thông số này, tên lửa hoàn toàn đủ khả năng vô hiệu hóa máy bay chiến đấu, tên lửa chống hạm, phương tiện bay không người lái (UAV) cũng như các hiểm họa trên không khác trong vòng bảo vệ gần và trung bình của tàu.
Đặc điểm cấu trúc và năng lực mở rộng chuỗi cung ứng
Xét về mặt công nghệ chế tạo, phiên sở hữu phần thân có đường kính lớn hơn nhằm tạo không gian tích hợp anten đầu dò cùng hệ thống xử lý tín hiệu tối tân. Đồng thời, cấu trúc này vẫn duy trì được độ cơ động cực cao nhờ vào động cơ nhiên liệu rắn kết hợp hệ thống điều khiển khí động học tiên tiến. Quá trình chế tạo tên lửa mang tính quốc tế hóa sâu sắc với các linh kiện được cung cấp bởi nhiều quốc gia trong liên minh, qua đó giúp phân tán rủi ro cho chuỗi cung ứng nhưng cũng đòi hỏi sự đồng bộ và phối hợp cực kỳ khắt khe.
Raytheon hiện đang tiếp tục rót vốn đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nguồn nguyên liệu nhằm đẩy sản lượng lên tầm cao mới, đồng thời ký kết các thỏa thuận bổ sung trị giá hàng trăm triệu USD nhằm đảm bảo tiến độ bàn giao kéo dài đến năm 2030. Bên cạnh đó, một số quốc gia nằm ngoài liên minh như Nhật Bản cũng bắt đầu triển khai hoạt động sản xuất theo hình thức chuyển giao giấy phép.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam
Đánh giá về bước tiến công nghệ của dòng tên lửa này, các chuyên gia kỹ thuật tại TTC Việt Nam nhận định rằng việc chuyển dịch từ hệ thống dẫn đường bán chủ động sang đầu dò radar kép chủ động – bán chủ động là bước đột phá tất yếu trong chiến tranh hiện đại. Công nghệ này giải quyết triệt điểm yếu "phải duy trì chiếu xạ mục tiêu liên tục" của các thế hệ trước, giúp nâng cao tỷ lệ sống sót và năng lực tác chiến độc lập cho tàu chiến trong môi trường điện tử phức tạp. Đây cũng là xu hướng phát triển chung của hạ tầng viễn thông và hệ thống điều khiển tự động mà các kỹ sư công nghệ cần nghiên cứu để áp dụng vào các giải pháp tích hợp mạng thông minh.
Cột mốc 1.000 quả đã minh chứng rõ nét cho năng lực công nghiệp hóa quốc phòng của Mỹ và các đồng minh. Tuy nhiên, với sản lượng duy trì ở mức 300 - 350 quả mỗi năm và kỳ vọng đạt 700 quả trong tương lai, bài toán cân đối giữa nhu cầu nội địa và xuất khẩu vẫn cần thêm thời gian để giải quyết triệt để. Dù vậy, ESSM Block 2 vẫn giữ vững vị thế là trụ cột trong lớp phòng thủ đa tầng của hải quân hiện đại, giúp vô hiệu hóa các cuộc tập kích bão hòa và tiết kiệm chi phí so với các dòng đạn dược cao cấp khác.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu và tận tâm nhất.
