Chuyển đổi số quốc gia: Hướng tới tạo lập giá trị thực tiễn
Tại sự kiện Diễn đàn Quốc gia số Việt Nam (DIGIFEST) 2026, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương đã nhấn mạnh rằng lộ trình chuyển đổi số không nên chỉ gói gọn trong việc rót vốn vào thiết bị phần cứng hay các giải pháp phần mềm đơn thuần. Thay vào đó, trọng tâm phải đặt vào khả năng kiến tạo những giá trị hữu hình, phục vụ thiết thực cho đời sống người dân, doanh nghiệp và tối ưu hóa quy trình vận hành của các tổ chức.
Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương chia sẻ thêm: “Bản chất của chuyển đổi số không nằm ở việc mua sắm công nghệ. Mục tiêu chiến lược là giải quyết tận gốc các bài toán thực trạng tại địa phương và doanh nghiệp, thông qua việc cải tiến quy trình để mọi hoạt động trở nên nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả hơn so với phương thức truyền thống trên môi trường số”.
Khẳng định năng lực làm chủ công nghệ chiến lược
Theo chia sẻ từ ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, sức mạnh số của một quốc gia được đo lường bằng năng lực quy hoạch, vận hành và khai thác các nguồn lực số. Cấp độ cao nhất không phải là hệ thống hạ tầng thuần túy mà chính là khả năng tự chủ công nghệ, yếu tố tiên quyết quyết định vị thế cạnh tranh quốc gia trong tương lai.
Đồng quan điểm này, ông Phạm Quang Hiếu – Cục trưởng Cục CNTT thuộc Bộ Tư pháp – nhấn mạnh vào dự án phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) riêng biệt dành cho hệ thống pháp luật tại Việt Nam. Việc sở hữu mô hình nội địa giúp quốc gia bảo vệ an toàn thông tin và chủ quyền dữ liệu. Điều này đồng thời mở ra cơ hội xây dựng các trợ lý AI chuyên biệt, hỗ trợ đắc lực cho cán bộ ngành luật trong công tác soạn thảo, thẩm định, tra cứu văn bản, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các quy định pháp luật.
"AI có chủ quyền" – Hơn cả bài toán lưu trữ dữ liệu
Kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) đã tái định nghĩa khái niệm về chủ quyền số. Nếu trước đây, việc đặt máy chủ dữ liệu trong nước là đủ, thì nay, "AI có chủ quyền" (Sovereign AI) đòi hỏi sự làm chủ toàn diện chuỗi cung ứng: từ nền tảng tính toán, kho dữ liệu, các mô hình huấn luyện, cho đến đội ngũ nhân lực kỹ thuật cao và chiến lược vận hành thông minh.
Có thể hiểu dữ liệu là nguyên liệu thô, nhưng năng lực tính toán (compute) chính là nhà máy sản xuất của nền kinh tế số. Nếu thiếu năng lực xử lý, huấn luyện quy mô lớn, một quốc gia dù có lượng dữ liệu khổng lồ vẫn không thể chuyển hóa thành các giá trị kinh tế. Do đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt đang chuyển mình, xây dựng chiến lược AI dài hạn trên ba trụ cột: hạ tầng cứng, nền tảng số và ứng dụng chuyên sâu.
Góc nhìn từ chuyên gia TTC Việt Nam
Theo đội ngũ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam, việc xây dựng hạ tầng AI tự chủ không chỉ là bài toán về kinh phí đầu tư phần cứng. Đó là sự phối hợp đồng bộ giữa năng lực kết nối mạng tốc độ cao, khả năng lưu trữ bảo mật và tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng tại các trung tâm dữ liệu. Một hạ tầng AI vững chắc cần phải đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về băng thông, độ trễ và khả năng mở rộng linh hoạt. Khi các doanh nghiệp Việt Nam tự làm chủ được hạ tầng công nghệ, họ sẽ không chỉ đảm bảo được sự tuân thủ pháp lý mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh về chi phí và khả năng kiểm soát dữ liệu trong dài hạn.
Thách thức và giải pháp triển khai hạ tầng AI
Ông Vũ Thanh Tùng, Tổng giám đốc GreenNode, đã chỉ ra những khó khăn thực tế mà doanh nghiệp đang gặp phải. Các doanh nghiệp thường gặp thách thức trong việc xác định đúng bài toán cần giải quyết và cách đo lường hiệu quả đầu tư (ROI). Những rào cản chính bao gồm:
- Chi phí đầu tư hạ tầng máy chủ AI cực lớn, có thể lên đến hàng chục tỷ đồng.
- Khó khăn trong việc quản lý trung tâm dữ liệu, tiêu thụ điện năng và yêu cầu hạ tầng mạng phức tạp.
- Bài toán bảo mật và tuân thủ các quy định khắt khe của ngành tài chính, bảo hiểm khi dữ liệu nằm ngoài tầm kiểm soát trong nước.
- Nhu cầu cấp thiết về đội ngũ chuyên gia có trình độ chuyên môn cao để vận hành hệ thống.
Hiện nay, các giải pháp như Intelligent Document Processing (IDP) đã minh chứng hiệu quả của AI trong việc xử lý khối lượng lớn tài liệu tại ngân hàng, giúp tiết kiệm chi phí đáng kể. Giá trị thực tế của AI không chỉ nằm ở công nghệ mà ở cách doanh nghiệp khai thác nó để tối ưu hóa năng suất. Trong tương lai, khả năng làm chủ hạ tầng và sở hữu đội ngũ nhân lực chất lượng sẽ là thước đo chuẩn xác nhất cho sự tự chủ AI của Việt Nam, đưa đất nước từ vị thế người ứng dụng trở thành người phát triển công nghệ chiến lược.
Để được tư vấn về các giải pháp mạng, hạ tầng trung tâm dữ liệu và tối ưu hóa hạ tầng công nghệ cho doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam. Chúng tôi cam kết mang đến những giải pháp mạng và viễn thông tiên tiến, giúp doanh nghiệp của bạn sẵn sàng cho kỷ nguyên AI. Truy cập website ttcvn.net hoặc liên hệ hotline để được hỗ trợ chuyên sâu.
