TTC Việt Nam
Page Header Background

Lập trình viên Trung Quốc đối mặt nguy cơ mất việc diện rộng do làn sóng AI

Trang chủ»Lập trình viên Trung Quốc đối mặt nguy cơ mất việc diện rộng do làn sóng AI
Lập trình viên Trung Quốc đối mặt nguy cơ mất việc diện rộng do làn sóng AI

Mô hình làm việc khắt khe "996" (khung giờ từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, duy trì 6 ngày mỗi tuần) tại Trung Quốc từng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều nhưng vẫn được đông đảo kỹ sư phần mềm chấp thuận nhằm đổi lấy mức thù lao hấp dẫn và vị thế vững chắc trong tầng lớp trung lưu.

Dù vậy, ở thời điểm hiện tại, một bộ phận lớn lao động thậm chí không còn cơ hội để đánh đổi sức khỏe và thời gian như vậy, bởi lẽ các công cụ lập trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang xuất hiện và thay thế con người với tốc độ chóng mặt.

Quy mô nhân sự công nghệ khổng lồ và sức ép từ GitHub

Căn cứ vào dữ liệu được Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) công bố hồi tháng 4, tổng quy mô nhân sự hoạt động trong lĩnh vực phần mềm cùng các dịch vụ công nghệ thông tin toàn quốc đã vượt mốc 11 triệu người lao động.

Riêng phân khúc các doanh nghiệp có quy mô lớn đạt mức doanh thu từ 20 triệu NDT mỗi năm trở lên đã quy tụ khoảng 7,59 triệu nhân sự.

Song song với đó, báo cáo GitHub Octoverse 2026 phát hành vào giai đoạn cuối tháng 10 cho thấy quốc gia này đang sở hữu 12,4 triệu nhà phát triển hoạt động thường xuyên trên hệ thống, xếp vị trí thứ ba trên phạm vi toàn cầu, chỉ đứng sau Mỹ với 38,3 triệu người và Ấn Độ với 32 triệu người.

Attendees with a humanoid robot traffic officer at the Beijing Auto Show.Photographer: Qilai Shen/Bloomberg

Sự sụp đổ của giấc mơ gia nhập các tập đoàn Big Tech

Trong suốt nhiều năm liền, việc bước chân vào làm việc tại các hệ sinh thái công nghệ khổng lồ như Tencent, Alibaba hay ByteDance được ví như chiếc vé thông hành đảm bảo sự sung túc tài chính, dẫu cho cái giá phải trả là sự bào mòn thể lực nghiêm trọng từ những đêm làm việc xuyên màn đêm và áp lực đè nặng.

Đã từng có những sự việc đau xót xảy ra, đơn cử như trường hợp một kỹ sư phần mềm bị đột quỵ và qua đời khi mới bước sang tuổi 32 sau quãng thời gian dài lao lực kiệt quệ. Lúc bấy giờ, người vợ đã để lại những dòng chia sẻ đầy tiếc nuối rằng khi sinh mệnh con người không còn, mọi danh hiệu hay thành tựu lớn lao đều trở nên vô nghĩa.

Ngay cả khi vẫn giữ được vị trí công tác, đội ngũ kỹ sư công nghệ vẫn luôn chìm đắm trong cảm giác bất an thường trực, thấp thỏm lo sợ bị tụt lại phía sau nếu dám bỏ phí những ngày cuối tuần không nghiên cứu tài liệu chuyên môn.

Một cựu nhân sự 35 tuổi vừa nhận quyết định sa thải từ ByteDance bộc bạch rằng thứ mà anh ta cần lúc này không đơn thuần chỉ là một sinh kế mới, mà là một lối sống hoàn toàn khác để có thể thích nghi và sinh tồn.

Thống kê cho thấy 5 tập đoàn Internet hàng đầu Trung Quốc đã tiến hành cắt giảm tổng cộng hơn 130.000 vị trí việc làm chỉ trong vòng một năm rưỡi vừa qua. Trong đó, tập đoàn Alibaba đã thu hẹp từ 30% đến 40% lực lượng nhân sự, trong khi hai ông lớn Baidu và JD.com cũng đồng loạt sa thải hàng nghìn lao động.

Những ngành nghề từng một thời thu hút sự ngưỡng mộ mãnh liệt của xã hội giờ đây lại rơi vào trạng thái bấp bênh chưa từng có, kéo theo hiện tượng sụt giảm nghiêm trọng mức lương khởi điểm ngay cả đối với các cử nhân ưu tú tốt nghiệp từ những trường đại học trọng điểm.

Tác động sâu rộng từ AI và nỗi ám ảnh "ngưỡng tuổi 35"

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của các công nghệ mới đang tái định hình toàn diện cấu trúc nhân sự của ngành công nghiệp phần mềm. Các thuật toán AI thế hệ mới hiện nay hoàn toàn có khả năng tự động sinh ra các đoạn mã nguồn (code) có độ hoàn thiện tương đương với năng lực của một lập trình viên bậc cao, giúp rút ngắn thời gian triển khai những dự án vốn mất hàng tháng trời xuống chỉ còn tầm một tuần.

Hệ quả nhãn tiền là ngay cả những tấm bằng cử nhân xuất sắc từ Đại học Bắc Kinh cũng không cứu vớt được nguy cơ bị đào thải chỉ sau một năm gắn bó với các doanh nghiệp lớn.

Thực tế ghi nhận độ tuổi trung bình của lực lượng lao động tại một số tập đoàn công nghệ Trung Quốc nay đã tuột xuống mức 27,5 tuổi, gián tiếp đẩy nhóm nhân sự lớn tuổi đã lập gia đình ra ngoài lề sự phát triển.

Tuy nhiên, vòng xoáy này không buông tha bất kỳ ai; ngay cả các nhân sự trẻ tuổi cũng liên tục trải qua cảm giác vắt kiệt sức lao động rồi bị vứt bỏ, tự liên tưởng bản thân giống như "cây mía bị ép hết nước rồi chỉ còn lại bã".

Làn sóng tinh giản biên chế diễn ra bất kể thâm niên hay bằng cấp chuyên môn. Điển hình là trường hợp của một nữ lập trình viên sở hữu tấm bằng thạc sĩ từ một ngôi trường tinh hoa thuộc "Dự án 985" nhưng đã phải chịu cảnh thất nghiệp suốt nửa năm, chật vật xoay xở khoản tiền trả góp mua nhà 2.400 USD mỗi tháng trong khi nguồn tích lũy dần cạn kiệt.

Một nữ nhân sự trẻ 27 tuổi vừa chớm bước chân vào con đường sự nghiệp đã lập tức phải đối mặt với lệnh sa thải, mang theo nỗi bàng hoàng tự vấn lý do vì sao bản thân lại sớm rơi vào "khủng hoảng tuổi trung niên" đến vậy.

Tại khu vực Thượng Hải, một chuyên gia thiết kế giao diện (front-end) sau ba tháng tìm việc mà vẫn chưa có kết quả phản ánh rằng các buổi phỏng vấn tuyển dụng hiện nay đã bị cắt xén một cách hời hợt, kết thúc nhanh gọn chỉ trong vòng 5 phút ngắn ngủi.

Thậm chí, một phụ nữ 45 tuổi với hành trình 22 năm cống hiến cho Alibaba - người đã chứng kiến từng bước thăng trầm từ thuở sơ khai cho tới khi tập đoàn vươn mình thành một đế chế - cũng không nằm ngoài danh sách bị loại bỏ.

Một nguyên giám đốc thiết kế của ứng dụng bản đồ Gaode Maps cũng buộc phải tính đến phương án từ bỏ các đô thị trung tâm để lui về những thành phố cấp thấp hơn nhằm tận hưởng mức chi phí sinh hoạt dễ thở hơn nhờ vào khoản tiền dành dụm khiêm tốn.

Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam

Nhận định về xu hướng chuyển dịch công nghệ toàn cầu hiện nay, các chuyên gia kỹ thuật tại TTC Việt Nam cho rằng sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo không chỉ tác động mạnh mẽ đến thị trường lao động Trung Quốc mà còn là bài học chung cho ngành công nghệ thông tin toàn cầu. Khi các công cụ tự động hóa và AI ngày càng tối ưu hóa quy trình viết mã, giá trị của lập trình viên sẽ chuyển dịch từ việc "viết code thuần túy" sang khả năng tư duy giải pháp, bảo mật hệ thống và quản trị hạ tầng mạng. Do đó, việc liên tục cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng chuyên sâu là điều kiện sống còn để nhân sự ngành viễn thông và công nghệ không bị bỏ lại phía sau.

Áp lực này đè nặng tột độ lên nhóm lao động trên mốc 35 tuổi - giai đoạn cuộc đời mà họ phải gồng gánh cùng lúc các khoản nợ mua nhà, học phí cho con cái trong bối cảnh thị trường bất động sản trượt giá.

Có những trường hợp lao động nữ phải nhận quyết định thôi việc hai lần chỉ trong khoảng thời gian 6 tháng ngắn ngủi, để rồi cuối cùng phải chọn cách từ bỏ công việc vì không kham nổi áp lực kép vừa chăm sóc con nhỏ vừa di chuyển quãng đường dài 5 tiếng mỗi ngày để đến nơi làm việc.

Không ít kỹ sư từng sở hữu mức thu nhập lên tới hàng trăm nghìn USD mỗi năm, từng vạch ra những bản kế hoạch tương lai dài hạn dựa trên nguồn tài chính dồi dào, nay lại rơi vào tình trạng kẹt cứng và đối diện hiện thực cay đắng của nguy cơ tái nghèo.

Trên nền tảng mạng xã hội Weibo, cụm từ khóa "cuộc sống của một người bình thường" đã bùng nổ trở thành chủ đề bàn luận sôi nổi, minh chứng rõ nét cho sự sẻ chia và đồng cảm sâu sắc của toàn bộ tầng lớp lao động công nghệ trước những biến động khắc nghiệt của thời đại.

Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng công nghệ thông tin và chuyển đổi số tối ưu nhất cho doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam thông qua website ttcvn.net hoặc hotline chính thức để nhận được sự hỗ trợ tận tâm và chuyên nghiệp nhất.