Câu chuyện khởi nghiệp của Wu Songyun, 35 tuổi, từng làm việc trong ngành thương mại quốc tế tại Thành Đô, phản ánh một xu hướng mới đang diễn ra mạnh mẽ. Do áp lực công việc nặng nề cùng thời gian làm việc kéo dài gây ra tình trạng mất ngủ kinh niên, vào năm 2024, cô đã quyết định từ bỏ công việc văn phòng để sáng lập TideFlow - một ứng dụng chuyên theo dõi chất lượng giấc ngủ, cung cấp các bài hướng dẫn thiền định và đưa ra lời khuyên chăm sóc sức khỏe.
Thực trạng vận hành của các mô hình startup đơn lẻ
Mặc dù đã qua thời gian hoạt động hai năm, TideFlow mới chỉ thu hút được khoảng 1.000 người dùng đăng ký, trong số đó chỉ có chừng 35 người chấp nhận trả phí dịch vụ và công ty vẫn duy trì trạng thái thua lỗ hàng tháng. Wu Songyun chỉ là một trong số hàng triệu lao động tại Trung Quốc hiện nay chọn con đường tự lập doanh nghiệp chỉ với duy nhất một nhân sự. Xu hướng này giúp họ thoát khỏi guồng quay khắc nghiệt của văn hóa công sở hoặc giải quyết bài toán việc làm trong bối cảnh thị trường tuyển dụng đầy thách thức, đồng thời tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để xử lý các khâu tốn nhân lực như viết mã phần mềm, hỗ trợ khách hàng hay thực hiện chiến dịch tiếp thị.
Theo dữ liệu từ Thời báo Phố Wall trích dẫn từ các cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc, số lượng doanh nghiệp một người được thành lập trong năm 2025 đã vượt mốc 7 triệu, ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 42% so với giai đoạn trước đó, bao gồm nhiều lĩnh vực đa dạng chứ không riêng gì trí tuệ nhân tạo.
Sự hỗ trợ từ chính quyền và bài toán cạnh tranh
Chính phủ Trung Quốc đang tích cực hậu thuẫn xu hướng này nhằm giải quyết những lo ngại thường trực về vấn đề thất nghiệp trong giới trẻ. Nhiều địa phương đã ban hành chính sách hỗ trợ thiết thực như cung cấp nhà ở, không gian làm việc và các gói trợ giá năng lực tính toán AI. Thêm vào đó, hàng trăm vườn ươm doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ cũng lần lượt mọc lên tại các trung tâm công nghệ trọng điểm như Hàng Châu hay Thâm Quyến.
Theo nhận định từ Guo Shan, chuyên gia phân tích tại công ty tư vấn Hutong Research có trụ sở tại Thượng Hải, khi sự tiến bộ của trí tuệ nhân tạo làm dấy lên mối lo ngại về việc lao động con người bị thay thế, mô hình công ty một người có thể xem là một phương thức tạo lập việc làm khả thi. Điển hình tại Hàng Châu, cộng đồng Honghub chuyên hỗ trợ các doanh nhân đơn lẻ hiện đang quản lý hơn 50 dự án, trong đó nhiều đơn vị đã được rót vốn khởi nghiệp lên tới 50.000 USD từ các vườn ươm.
Chính quyền quận Thượng Thành (Hàng Châu) – nơi đặt trụ sở của Honghub – từng công bố kế hoạch thu hút 1,000 doanh nhân vận hành một mình trong năm, với cam kết dành ra hơn 18.600 mét vuông diện tích văn phòng cùng quỹ đầu tư gần 150 triệu USD dành riêng cho các dự án tiềm năng. Bản thân Hàng Châu vốn là cái nôi của thương mại điện tử và công nghệ trí tuệ nhân tạo tại quốc gia tỷ dân, với sự hiện diện của những tập đoàn lớn như Alibaba hay DeepSeek.
Dù nhận được nhiều nguồn lực hỗ trợ từ nhà nước, các doanh nghiệp siêu nhỏ này vẫn không thể tránh khỏi áp lực cạnh tranh khốc liệt trên thị trường. Kết quả từ cuộc khảo sát do Honghub thực hiện trên 1.500 doanh nghiệp một người chỉ ra rằng có tới hơn một nửa số đơn vị có mức doanh thu hàng tháng chưa chạm mốc 1.000 USD.
Khó khăn trong việc tìm kiếm khách hàng và nguồn vốn
Các nhà sáng lập chia sẻ rằng trở ngại lớn nhất họ phải đối mặt chính là bài toán tìm kiếm nguồn khách hàng ổn định và nguồn vốn duy trì. Thị trường Trung Quốc hiện nay đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tình trạng cạnh tranh đồng loạt, thường được giới chuyên môn gọi bằng thuật ngữ "involution" - hiện tượng các doanh nghiệp liên tục đấu đá lẫn nhau trong một thị trường ngày càng bão hòa và khó tạo thêm giá trị mới.
Haoyu Liu, một thanh niên 29 tuổi từng đảm nhận vị trí kỹ sư phần mềm tại một doanh nghiệp thương mại điện tử ở New York, là một ví dụ điển hình. Mang tâm lý lo ngại công nghệ trí tuệ nhân tạo sẽ đẩy nhanh quá trình tự động hóa và khiến nhiều kỹ sư mất việc làm, Liu quyết định hồi hương để tự khởi nghiệp.
Ban đầu, anh tập trung phát triển một ứng dụng mang tính chất chiêm tinh học, trong đó tận dụng tối đa các công cụ AI để thiết kế giao diện, xử lý các tác vụ hành chính và soạn thảo nội dung quảng bá. Tuy nhiên, sau nhiều tháng vận hành mà vẫn bế tắc trong việc tìm kiếm dòng tiền, anh buộc phải thay đổi định hướng sang việc phát triển dòng trò chơi tích hợp AI mang tên Hunger Agents.
Việc liên tục điều chỉnh mô hình kinh doanh diễn ra rất phổ biến đối với các doanh nghiệp hoạt động đơn độc này. Một số ít startup sau khi thử nghiệm thành công đã mở rộng quy mô bằng cách tuyển thêm nhân sự hoặc được mua lại bởi các tập đoàn lớn hơn.
Nhận định về vấn đề này, Bob Chen, chuyên gia đầu tư thuộc quỹ BVF tại Thượng Hải, cho biết phần lớn các startup một người vẫn gặp rất nhiều vướng mắc trong việc tạo ra đơn hàng thực tế cũng như đảm bảo doanh thu ổn định. Theo quan điểm của ông, phần lớn các nhà sáng lập đang tạo ra những sản phẩm trùng lặp với các giải pháp đã sẵn có trên thị trường và thiếu hẳn một chiến lược phát triển dài hạn.
Góc nhìn chuyên gia kỹ thuật từ TTC Việt Nam
Dưới góc độ của các chuyên gia giải pháp mạng và hạ tầng công nghệ từ TTC Việt Nam, việc bùng nổ các startup một người nhờ sự trợ giúp của AI là một minh chứng rõ nét cho thấy rào cản kỹ thuật khởi nghiệp đã giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI đơn thuần không thể thay thế cho tư duy chiến lược sản phẩm, khả năng thấu hiểu thị hiếu khách hàng và quan trọng nhất là năng lực bảo mật, vận hành hạ tầng mạng ổn định. Các nhà sáng lập đơn lẻ cần đặc biệt chú trọng đến việc tối ưu hóa hệ thống công nghệ thông tin và quản trị dữ liệu từ sớm để đảm bảo tính bền vững khi quy mô mở rộng, tránh rơi vào bẫy tự động hóa dàn trải nhưng thiếu chiều sâu.
Mặc dù vậy, không phải nhà sáng lập nào cũng ôm mộng xây dựng những tập đoàn khổng lồ. Đối với đông đảo người trẻ tuổi, mục tiêu cốt lõi chỉ đơn giản là duy trì cuộc sống với mức chi phí tối ưu và kiếm đủ thu nhập để tự chủ về mặt tài chính.
Công nghệ trí tuệ nhân tạo đang tạo điều kiện để mô hình này trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn bao giờ hết, ngay cả với những người hoàn toàn không có chuyên môn về lập trình phần mềm. Thống kê từ khảo sát của Honghub cho thấy có đến 3/4 số lượng nhà sáng lập điều hành doanh nghiệp một người hoàn toàn không sở hữu nền tảng kỹ thuật chuyên sâu.
Arvin Chen, 25 tuổi, đang là cái tên thu hút sự chú ý khi tự tay phát triển một thiết bị microphone chuyên dụng cho phép người dùng giao tiếp trực tiếp với các AI agent. Anh sử dụng trí tuệ nhân tạo để can thiệp vào hầu hết các khâu vận hành, từ công đoạn dựng video, lập trình phần mềm hệ thống ở phía backend cho đến việc sắp xếp lịch trình cá nhân hàng ngày.
Chia sẻ về xu hướng này, Arvin Chen bày tỏ quan điểm: "Những cá nhân từng chỉ dám ấp ủ ý định làm một điều gì đó thì nay đã có thể ngừng suy nghĩ viển vông và bắt tay vào hành động thực tế".
Đối với thế hệ doanh nhân trẻ tuổi này, trí tuệ nhân tạo không chỉ dừng lại ở vai trò một công cụ hỗ trợ phát triển sản phẩm đơn thuần, mà còn đóng vai trò như một trợ thủ đắc lực giúp một cá nhân duy nhất có thể gánh vác nhiều vị trí công việc khác nhau trong một tổ chức.
Dù vậy, năng lực vận hành một doanh nghiệp khởi nghiệp hoàn toàn dựa vào công nghệ trí tuệ nhân tạo không đồng nghĩa với việc thị trường bên ngoài sẽ có đủ lượng khách hàng sẵn sàng chi trả để các doanh nghiệp đó có thể tồn tại lâu dài.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và tối ưu hóa hệ thống công nghệ tiên tiến nhất cho doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam hôm nay để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm.
