Làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh mẽ đang gây ra tình trạng thiếu hụt linh kiện nghiêm trọng, trực tiếp tạo áp lực lớn lên giá thành các thiết bị công nghệ hiện đại. Theo các nguồn tin thị trường, Táo khuyết đã chấp nhận mức giá DRAM lên tới 2 USD/Gb cho dòng sản phẩm iPhone ra mắt vào năm 2027, cao hơn đáng kể so với mức giá 1,50 USD/Gb ở thời điểm hiện tại. Sự chênh lệch này xuất phát từ việc nhu cầu về bộ nhớ đang tăng phi mã trong khi nguồn cung tỏ ra hụt hơi.
Thực trạng tăng giá và áp lực từ thị trường linh kiện
Trước đó, nguyên Tổng giám đốc Apple Tim Cook từng ví cơn bão thiếu hụt RAM do AI tạo ra giống như một "trận đại hồng thủy 100 năm", đồng thời đưa ra dự báo chắc chắn rằng giá bán thiết bị sẽ phải leo thang. Thực tế cho thấy, nhà sản xuất này đã tiến hành điều chỉnh giá của hầu như toàn bộ hệ sinh thái thiết bị, ngoại trừ dòng điện thoại thông minh trong một khoảng thời gian dài. Mặc dù vậy, bước sang tháng 9, hãng đã chính thức cộng thêm 100 USD vào mức giá khởi điểm cho các dòng máy mới ra mắt.
Một tài khoản mạng xã hội chuyên phân tích chuỗi cung ứng mang tên @SemiconductorsX đã chia sẻ các số liệu cho thấy tình hình chi phí bộ nhớ có xu hướng trở nên trầm trọng hơn trong các năm tới. Cụ thể, trong khi Apple vẫn đang chi trả khoảng 1,50 USD cho mỗi Gb DRAM, tập đoàn Samsung đã công bố biểu giá linh kiện bộ nhớ dành riêng cho năm 2027 ở mức 2 USD/Gb.
Dữ liệu này ban đầu được ghi nhận vào giữa tháng 9 khi nhà sản xuất iPhone chưa chính thức gật đầu với mức giá mới. Tuy nhiên, một báo cáo chuyên sâu từ Digitimes sau đó xác nhận rằng thương hiệu công nghệ Mỹ đã đi đến thống nhất về thỏa thuận này. Nếu mức giá 2 USD/Gb được giữ nguyên, khả năng dòng điện thoại chủ lực tiếp tục bị điều chỉnh giá bán trong năm 2027 là rất cao, dù chiến lược triển khai cụ thể của hãng vẫn chưa được hé lộ.
Sự mất cân đối giữa cung và cầu DRAM trên thị trường
Nhìn lại lịch sử, tập đoàn từng nhiều lần né tránh việc tăng giá bằng cách tối ưu hóa chuỗi vận hành và tự gánh chịu một phần chi phí phát sinh. Việc điều chỉnh giá diễn ra vào tháng 6 vừa qua được xem là bước đi bất đắc dĩ sau nhiều tháng nỗ lực bảo vệ người tiêu dùng trước sức ép lạm phát linh kiện.
Các phân tích thị trường chỉ ra rằng nhu cầu tiêu thụ DRAM có khả năng bật tăng tới 36,2% trong năm 2027, trong khi sản lượng cung ứng toàn cầu chỉ khiêm tốn ở mức 19,3%. Khoảng cách này có thể đẩy mức thiếu hụt từ 8,1% trong năm 2026 lên tới 13,6% vào năm 2027. Đáng quan ngại hơn, tình trạng mất cân đối này được dự báo sẽ còn tiếp diễn kéo dài ít nhất cho đến hết nửa đầu năm 2028.
Nguyên nhân cốt lõi từ cơn khát phần cứng phục vụ AI
Gốc rễ của vấn đề nằm ở cơn khát phần cứng phục vụ cho các mô hình trí tuệ nhân tạo. Những tập đoàn sản xuất chip nhớ cho thiết bị tiêu dùng cũng đồng thời là đơn vị cung cấp các loại linh kiện dung lượng cao cho hệ thống trung tâm dữ liệu AI, điển hình như công nghệ High Bandwidth Memory (HBM). Khi các hãng công nghệ lớn liên tục đổ vốn vào hạ tầng AI và đẩy mạnh đặt mua HBM, năng lực sản xuất bị xê dịch ưu tiên sang mảng trung tâm dữ liệu thay vì phục vụ điện thoại di động.
Một yếu tố kỹ thuật quan trọng cần lưu ý là không thể tận dụng trực tiếp loại RAM thiết kế cho trung tâm dữ liệu rồi cắt gọt để lắp đặt lên smartphone. Mỗi dòng sản phẩm đòi hỏi các dây chuyền và quy trình công nghệ chế tạo hoàn toàn khác biệt. Do đó, một khi năng lực sản xuất đã chuyển đổi sang phục vụ AI, chúng sẽ không thể ngay lập tức quay trở lại phục vụ chuỗi cung ứng di động.
Áp lực này được thúc đẩy trực tiếp bởi các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI hàng đầu như NVIDIA, SpaceXAI, OpenAI, Microsoft, Google và Anthropic. Bản thân nhà sản xuất iPhone cũng tham gia vào hệ sinh thái này thông qua giải pháp Private Cloud Compute, tuy nhiên quy mô tiêu thụ được đánh giá là nhỏ hơn đáng kể nhờ cách hãng tối ưu hóa tính năng AI trên thiết bị.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc nhìn của các chuyên gia công nghệ và hạ tầng mạng tại TTC Việt Nam, sự cạnh tranh tài nguyên giữa thiết bị đầu cuối và hệ thống đám mây AI đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất lịch sử bán dẫn. Khi các dòng chip và bộ nhớ hiệu năng cao bị hút về các trung tâm dữ liệu khổng lồ, các nhà sản xuất thiết bị di động buộc phải đối mặt với bài toán nan giải về chi phí sản xuất. Điều này không chỉ tác động đến chiến lược giá của Apple mà còn tạo ra hiệu ứng dây chuyền ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường viễn thông và thiết bị cá nhân trong vài năm tới.
Áp lực tài chính và triển vọng tương lai của dòng điện thoại cao cấp
Gánh nặng tài chính đè nặng lên các dòng iPhone, iPad và máy tính Mac không chỉ xuất phát từ nhu cầu vận hành AI ở thời điểm hiện tại, mà còn đến từ cuộc đua đầu tư vào những công nghệ chưa hoàn thiện. Những đơn hàng phần cứng khổng lồ được thiết lập dựa trên kỳ vọng sự bùng nổ của AI sẽ tiếp tục tiếp diễn.
Mặc dù một số nhà máy sản xuất RAM mới dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong giai đoạn 2028 - 2029, hiệu quả thực tế mang lại cho thị trường vẫn còn là ẩn số phụ thuộc vào nhịp độ tăng trưởng của nhu cầu thực tế.
Cho đến nay, thương hiệu này vẫn thể hiện khả năng chống chịu khá tốt trước cuộc khủng hoảng bộ nhớ. Trên các dòng máy cao cấp mới ra mắt, mức giá khởi điểm tại thị trường Mỹ chỉ nhích thêm 100 USD. Hãng đã khéo léo phân bổ chi phí sang các tùy chọn bộ nhớ lưu trữ lớn hơn, đơn cử như phiên bản dung lượng 2TB có giá bán lẻ vượt mốc 3.000 USD.
Tuy nhiên, việc kiểm soát thành công trong ngắn hạn không đồng nghĩa với việc áp lực đã biến mất. Nếu giá linh kiện tiếp tục chạm mốc 2 USD/Gb vào năm 2027 và sự thiếu hụt kéo dài sang năm sau, chi phí phần cứng sẽ tiếp tục đè nặng lên giá thành sản phẩm. Các thế hệ sản phẩm tiếp theo ra mắt thị trường có thể sẽ phải hứng chịu những đợt điều chỉnh giá mới ngay từ đầu năm nếu giá nguyên liệu thô không có dấu hiệu hạ nhiệt.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng công nghệ tối ưu cho doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) thông qua các kênh hỗ trợ chính thức để nhận được sự hỗ trợ tận tâm từ đội ngũ chuyên gia kỹ thuật hàng đầu của chúng tôi.
