Sự kiện Diễn đàn mở rộng kết nối hợp tác khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo (IRIFF 2026) được chủ trì bởi Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) đã chính thức khai mạc vào sáng ngày 5/11, quy tụ hơn 300 chuyên gia, nhà quản lý và học giả hàng đầu.
Trong phiên họp mở màn, các nhà lãnh đạo thuộc cơ quan quản lý nhà nước, các quỹ tài trợ cùng phái đoàn ngoại giao quốc tế đã cùng nhau thảo luận, xác định những hướng đi chiến lược nhằm gắn kết chặt chẽ hoạt động nghiên cứu khoa học với thực tế thị trường, đồng thời nâng cao tiêu chuẩn liêm chính học thuật và mở rộng các cơ chế đồng tài trợ mang tầm vóc toàn cầu.
Tầm quan trọng của việc cho phép ý tưởng nghiên cứu có thời gian phát triển
Trong bài phát biểu chỉ đạo và khai mạc diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã nhận định rằng khoa học đang mở ra những chân trời mới trong các lĩnh vực tiên phong như trí tuệ nhân tạo, công nghệ y tế, ngành bán dẫn và năng lượng sạch.
Tuy nhiên, các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, thách thức về an ninh năng lượng và nguy cơ dịch bệnh vẫn là những bài toán gai góc mà không một quốc gia đơn lẻ nào có đủ năng lực tự giải quyết.
Theo quan điểm của Bộ trưởng, nguồn vốn tài trợ cho nghiên cứu đóng vai trò cốt lõi trong việc định hướng cách thức nhân loại ứng phó với các vấn đề thời đại.
"Tài trợ nghiên cứu có vai trò định hướng cách chúng ta ứng phó. Những lựa chọn hôm nay quyết định ý tưởng nào được nuôi dưỡng, nhà khoa học trẻ nào có cơ hội trưởng thành và vấn đề nào có thể được cùng nhau giải quyết", Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định mạnh mẽ.
Lãnh đạo ngành khoa học công nghệ Việt Nam cũng nhấn mạnh tầm nhìn chiến lược là không chỉ dừng lại ở vị thế tiếp nhận thụ động mà phải vươn lên chủ động hợp tác và kiến tạo:
“Việt Nam mong muốn tiến xa hơn việc tiếp nhận tri thức và công nghệ. Chúng tôi mong muốn cùng các đối tác tạo ra tri thức mới, phát triển công nghệ và chia sẻ thành quả”.
Để hiện thực hóa khát vọng đó, Bộ trưởng đề ra ba định hướng trọng tâm gồm: đầu tư dài hạn vào con người, cho phép các ý tưởng có đủ thời gian để trưởng thành; siết chặt mô hình liên kết giữa nghiên cứu khoa học và doanh nghiệp; cũng như chuyển dịch các cam kết hợp tác quốc tế thành hành động thực tế.
Người đứng đầu ngành cũng lưu ý rằng các tài năng khoa học trẻ cần không gian tự do để đưa ra các câu hỏi mới, mạnh dạn thử nghiệm những tư duy đột phá, đi kèm với việc chấp nhận thực tế rằng nghiên cứu khoa học dù trung thực vẫn có thể gặp rủi ro không đạt kết quả như kỳ vọng ban đầu.
Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh giá trị đích thực của mọi quan hệ hợp tác nằm ở thành quả chung được tạo lập chứ không chỉ dừng lại ở các văn bản thỏa thuận mang tính hình thức.
Chuyển dịch từ giao lưu hình thức sang đối tác nguồn lực bền vững
Đại diện đơn vị chủ trì tổ chức, ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Cơ quan điều hành NAFOSTED chỉ ra rằng nhu cầu cấp thiết hiện tại là phải lượng hóa được giá trị thực tiễn mà các chương trình hợp tác quốc tế mang lại.
"Hợp tác hiệu quả phải vượt ra khỏi việc kết nối chỉ vì mục đích giao lưu đơn thuần. Chúng ta cần chuyển dịch từ các cuộc gặp gỡ mang tính thời điểm sang mối quan hệ đối tác bền vững; từ trao đổi thông tin sang cùng xây dựng chương trình; từ các dòng tài trợ phân tán sang phối hợp nguồn lực; và từ các kết quả nghiên cứu riêng lẻ sang tri thức, công nghệ cùng giải pháp có thể ứng dụng rộng rãi", ông Đào Ngọc Chiến chia sẻ.
Ông Đào Ngọc Chiến tiếp tục nhấn mạnh sứ mệnh kiến tạo của các quỹ phát triển khoa học, nơi mà thước đo thành công không chỉ dựa trên quy mô hay chất lượng các phiên thảo luận, mà được minh chứng qua các liên minh đối tác được hình thành và các chương trình hành động cụ thể được triển khai trên thực tế: "NAFOSTED cam kết đồng hành cùng các đối tác để biến kết nối thành hợp tác, biến ý tưởng thành chương trình, và biến nỗ lực chung thành tri thức, công nghệ, giải pháp đóng góp thiết thực cho mục tiêu chung của cộng đồng quốc tế".
Định hướng trong thời gian tới, NAFOSTED dự kiến duy trì tổ chức Diễn đàn IRIFF theo chu kỳ định kỳ 2 năm một lần, trong đó kỳ đại hội tiếp theo - IRIFF 2028 - sẽ do Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đảm nhận vai trò đơn vị đăng cai.
Hợp tác quốc tế là nhu cầu tất yếu, không phải điều xa xỉ
Đóng góp góc nhìn từ một quốc gia sở hữu hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, ông Thomas Gass, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Liên bang Thụy Sĩ tại Việt Nam đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ tính độc lập và tầm nhìn dài hạn trong lĩnh vực nghiên cứu học thuật.
"Mỗi bước đột phá khoa học đều bắt đầu từ một điều gì đó khá mong manh: một ý tưởng có thể thành công hoặc không, và một ai đó sẵn sàng trao cho nhà nghiên cứu thời gian cùng nguồn lực để theo đuổi nó.
Tại Thụy Sĩ, kinh nghiệm của chúng tôi gợi ý 3 điều: Tài trợ nghiên cứu phải có tính cạnh tranh và dựa trên chất lượng khoa học; Các nhà nghiên cứu cần quyền tự do khám phá, bao gồm cả quyền tự do được thất bại; và Khu vực công, các trường đại học cùng doanh nghiệp phải làm việc cùng nhau, đồng thời nhận thức rõ rằng nghiên cứu cơ bản không phải lúc nào cũng mang lại lợi tức thương mại ngay lập tức", Đại sứ Thomas Gass phân tích.
Nhắc lại lịch sử gắn kết qua di sản của danh nhân Alexandre Yersin cùng thành tựu từ chương trình tài trợ trị giá 8 triệu USD được ký kết giữa NAFOSTED và Quỹ Khoa học Quốc gia Thụy Sĩ (SNSF), Đại sứ Thomas Gass khẳng định mối quan hệ đối tác khoa học chính là chìa khóa giúp các ý tưởng vượt qua mọi rào cản biên giới địa lý. “Hầu hết các thách thức khoa học đều là mối quan tâm chung của toàn nhân loại. Do đó, hợp tác khoa học quốc tế không nên được xem là một điều xa xỉ hay chỉ là một cử chỉ thiện chí giữa các quốc gia; nó đơn giản là lẽ thường".
Xuyên suốt chuỗi sự kiện diễn ra trong hai ngày từ 5 đến 6/11/2026, diễn đàn IRIFF 2026 tiếp tục duy trì các phiên họp chuyên sâu tập trung vào mô hình liên kết "3 Nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp), thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực sinh học, y dược và năng lượng sạch, thảo luận về liêm chính nghiên cứu, khoa học mở, cũng như tổ chức phiên họp bàn tròn giữa lãnh đạo các quỹ tài trợ quốc tế nhằm xúc tiến các gói đồng tài trợ đa phương mới trong tương lai.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Đứng dưới góc độ của một đơn vị hàng đầu cung cấp giải pháp hạ tầng mạng và viễn thông như TTC Việt Nam, chúng tôi nhận thấy rằng mọi bước đột phá từ phòng thí nghiệm ra thị trường – đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn hay năng lượng sạch – đều đòi hỏi một nền tảng hạ tầng số vững chắc và bảo mật. Việc các nhà khoa học và cơ quan quản lý thúc đẩy thương mại hóa công nghệ không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn đặt ra bài toán lớn về băng thông truyền tải dữ liệu, hệ thống lưu trữ đám mây hiệu năng cao và các giải pháp kết nối mạng an toàn. Sự phát triển của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia chắc chắn sẽ đi song hành cùng nhu cầu nâng cấp hạ tầng viễn thông, và TTC Việt Nam luôn sẵn sàng đồng hành cùng các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu trong hành trình chuyển đổi số này.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin tiên tiến phục vụ cho doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi.
