Vào ngày 31/10, Tập đoàn Viettel cùng Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam đã chính thức công bố khởi tranh sân chơi công nghệ mang tên AI or Behind, thiết kế chuyên biệt dành cho cộng đồng học sinh bậc trung học phổ thông trên phạm vi toàn quốc.
Sự kiện này đánh dấu cột mốc lần đầu tiên tại thị trường Việt Nam xuất hiện một cuộc thi ứng dụng hệ thống đề sát hạch đạt chuẩn toàn cầu về lĩnh vực trí tuệ nhân tạo nhằm đo lường chính xác trình độ của học sinh.
Toàn bộ hệ thống đề thi trong khuôn khổ chương trình do đơn vị khảo thí công nghệ thông tin danh tiếng Pearson – Certiport đảm nhiệm. Đây là tổ chức uy tín có trụ sở chính tại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, vận hành một hệ sinh thái bao gồm hơn 14.000 trung tâm sát hạch được ủy quyền trải rộng tại gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn cầu, phục vụ hàng triệu lượt thí sinh mỗi năm.
Mang theo thông điệp mang tính nhân văn sâu sắc “Không AI bị bỏ lại phía sau”, giải đấu hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường tranh tài học thuật có uy tín cao, qua đó hỗ trợ học sinh ở mọi miền đất nước tiếp cận cũng như vận hành công nghệ trí tuệ nhân tạo một cách an toàn, minh bạch, có trách nhiệm và đạt hiệu suất cao ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phổ thông.
Đáng chú ý, ban tổ chức đặc biệt quan tâm đến việc mở rộng tối đa biên độ cơ hội cho các em học sinh sinh sống tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu và vùng xa có thể tiếp cận với các giải pháp công nghệ tiên tiến nhất hiện nay.
Bên cạnh đó, giải đấu này còn đóng góp thiết thực vào quá trình triển khai Nghị quyết 57 về việc tạo ra các bước đột phá trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo cùng tiến trình chuyển đổi số quốc gia; đồng thời hiện thực hóa Nghị quyết 71 về đổi mới căn bản giáo dục và đào tạo, kết hợp cùng Quyết định 2422 của Bộ Giáo dục và Đào tạo liên quan đến Khung chương trình giáo dục trí tuệ nhân tạo dành cho học sinh bậc phổ thông.
Cấu trúc ba vòng thi và cơ hội sở hữu chứng chỉ AI toàn cầu
Lộ trình tranh tài của AI or Behind được chia thành 3 giai đoạn chính diễn ra liên tục từ tháng 11/2026 cho đến tháng 4/2027, với buổi lễ tổng kết và vinh danh các cá nhân, tập thể xuất sắc dự kiến được tổ chức vào tháng 5/2027.
Bước vào vòng 1 – Cấp cơ sở, diễn ra từ ngày 2/11 đến 30/12/2026, các thí sinh sẽ thi đấu theo hình thức cá nhân trực tiếp trên máy tính tại trường học bằng hai tùy chọn ngôn ngữ là tiếng Việt hoặc tiếng Anh.
Nội dung kiểm tra tập trung vào việc đánh giá các nền tảng kiến thức cốt lõi và kỹ năng thực hành cùng công nghệ AI tạo sinh, bao gồm:
- Phương pháp vận hành và cấu trúc các mô hình AI tạo sinh.
- Kỹ thuật xây dựng và tối ưu hóa câu lệnh (prompt engineering).
- Các khía cạnh về đạo đức, khung pháp lý và mức độ tác động xã hội của công nghệ.
- Khả năng ứng dụng thực tiễn vào các bài toán đời sống.
Những học sinh đạt mức điểm từ 700 trên tổng số 1.000 điểm sẽ được cấp chứng nhận điện tử chính thức từ ban tổ chức. Khép lại vòng này, mỗi trường học sẽ chọn ra tối đa 15 đội tuyển, với số lượng thành viên từ 3 đến 5 học sinh mỗi đội, để tiếp tục bước vào vòng loại cấp quốc gia.
Tiếp theo là vòng 2 – Vòng loại quốc gia, dự kiến tổ chức vào ngày 14/3/2027. Ở chặng này, các đội thi phải thực hiện bài kiểm tra năng lực khai thác các công cụ công nghệ tiên tiến như ChatGPT hay Gemini, đồng thời thể hiện kỹ năng thiết lập, tinh chỉnh câu lệnh, thẩm định độ chính xác của kết quả đầu ra cũng như cách thức ứng dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.
Các thí sinh đạt từ 700/1.000 điểm trở lên sẽ vinh dự nhận chứng chỉ quốc tế mang tên Generative AI Foundations do tổ chức Pearson – Certiport cấp. Ngay sau đó, 40 đội tuyển sở hữu điểm số cao nhất sẽ giành quyền bước tiếp vào vòng chung kết.
Vòng 3 – Chung kết Quốc gia được lên lịch tổ chức vào ngày 11/4/2027 tại ba thành phố lớn gồm Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Tại đây, các thí sinh sẽ chinh phục bài thi chuẩn quốc tế AI – IT Specialist, nhằm kiểm tra mức độ thấu hiểu các thuật ngữ chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo cũng như năng lực giải quyết vấn đề thực tế thông qua việc xác định bài toán, xử lý dữ liệu, triển khai cho đến giám sát mô hình.
Những cá nhân đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn sẽ được trao tặng chứng chỉ quốc tế có giá trị công nhận trên toàn cầu. Đặc biệt hơn cả, 10 đội tuyển xuất sắc nhất sẽ tiếp tục thực hiện các dự án công nghệ theo đề bài thực tế do hội đồng chuyên môn đặt ra để tranh những giải thưởng giá trị cao nhất của cuộc thi.
Chính sách miễn phí toàn bộ chi phí thi và cơ cấu giải thưởng hấp dẫn
Một trong những điểm nhấn ưu việt của cuộc thi AI or Behind chính là việc toàn bộ chi phí tham gia bài thi cũng như kinh phí cấp chứng chỉ quốc tế đều được miễn phí hoàn toàn cho học sinh.
Cụ thể, tại vòng thi cơ sở, ban tổ chức sẽ tài trợ toàn bộ chi phí sát hạch cùng nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật, trong khi các cơ sở giáo dục chuẩn bị hệ thống phòng máy. Bắt đầu từ cấp độ vòng loại quốc gia trở đi, ban tổ chức sẽ trực tiếp chủ trì công tác vận hành, đồng thời thanh toán mọi khoản phí liên quan đến bài thi quốc tế và việc cấp chứng chỉ cho thí sinh.
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất, trước thềm mỗi vòng đấu, cả học sinh lẫn giáo viên hướng dẫn đều được tham gia các buổi tập huấn trực tuyến, đồng thời được cung cấp hoàn toàn miễn phí hệ thống tài liệu ôn tập cùng các bộ đề thi thử trên cổng thông tin điện tử chính thức của chương trình.
Tổng giá trị giải thưởng của mùa giải năm nay lên tới 280 triệu đồng, được phân bổ cụ thể bao gồm:
- 01 Giải Nhất với trị giá phần thưởng lên đến 100 triệu đồng.
- 02 Giải Nhì, mỗi giải trị giá 40 triệu đồng.
- 03 Giải Ba, mỗi giải trị giá 20 triệu đồng.
- 04 Giải Khuyến khích, mỗi giải trị giá 10 triệu đồng.
Phát biểu trong lễ phát động, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, đánh giá rằng AI or Behind vượt ra khỏi khuôn khổ của một cuộc thi thông thường để trở thành một hoạt động giáo dục mang tính thời sự cao, có quy mô phủ sóng toàn quốc, bám sát nội dung đang được triển khai trong hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam và tiệm cận các tiêu chuẩn giáo dục quốc tế.
Theo quan điểm của ông Tài, sân chơi này mở ra cánh cửa để học sinh có không gian trải nghiệm thực tế, bộc lộ năng lực và nuôi dưỡng niềm đam mê đối với công nghệ số.
Trong khi đó, ông Đoàn Hồng Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị IIG Việt Nam, nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo đang dịch chuyển từ một khái niệm chuyên môn thuần túy sang nhóm kỹ năng nền tảng trong kỷ nguyên số, tạo ra những biến động mạnh mẽ ở nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội, đặc biệt định hình lại phương thức học tập, lao động và tiếp cận kho tàng tri thức của thế hệ trẻ.
Thông qua việc tham gia giải đấu, các em học sinh có cơ hội rèn giũa năng lực sử dụng AI theo các tiêu chuẩn khắt khe của quốc tế ngay từ bậc học phổ thông. Định hướng của ban tổ chức là tạo động lực để khoảng 500.000 học sinh THPT trên mọi miền đất nước tiếp cận thành công các chuẩn mực đánh giá năng lực AI toàn cầu, từ đó kịp thời phát hiện và bồi dưỡng những hạt giống công nghệ trẻ tiềm năng.
Đại diện phía đơn vị đồng tổ chức Viettel, ông Nguyễn Thanh Hải, Trưởng Ban Thương hiệu và Truyền thông, nhìn nhận rằng trí tuệ nhân tạo đang kiến tạo một cuộc cách mạng sâu rộng với tốc độ phát triển chưa từng có tiền lệ, hiện diện trong mọi ngóc ngách đời sống từ y tế, giao thông vận tải, nông nghiệp cho tới khối hành chính công và nền kinh tế số.
Ông Hải khẳng định rằng AI sẽ đồng hành xuyên suốt cùng mỗi cá nhân trong suốt hành trình học tập, nghiên cứu và làm việc. Dù sau này các em theo đuổi ngành nghề nào như kỹ sư công nghệ, y bác sĩ, nhà thiết kế, nhà báo hay chuyên gia kinh tế, năng lực nhận thức và làm chủ công nghệ sẽ là chìa khóa quyết định năng lực cạnh tranh và sức sáng tạo trong tương lai.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam cho thấy, việc phổ cập các chứng chỉ công nghệ quốc tế ngay từ bậc phổ thông là bước đi chiến lược giúp xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho hạ tầng số quốc gia trong tương lai gần.
Ông Hải cũng đưa ra lời khuyên rằng trí tuệ nhân tạo không mang sứ mệnh thay thế con người, tuy nhiên những ai biết cách vận dụng công nghệ này một cách thành thạo và sáng tạo hoàn toàn có thể thay thế những người đứng bên lề làn sóng chuyển đổi số. Do đó, học sinh cần tiếp cận và sử dụng AI với tinh thần trách nhiệm cao, xem đây là công cụ đắc lực hỗ trợ quá trình tự học và khai phá ý tưởng thay vì lệ thuộc hoàn toàn hay đánh mất tư duy phản biện độc lập. Đồng thời, các em cần rèn luyện vững vàng kỹ năng kiểm chứng nguồn tin do hệ thống trí tuệ nhân tạo cung cấp.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và tối ưu hóa hệ thống công nghệ thông tin cho doanh nghiệp và tổ chức giáo dục, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm.
