Từ những bước chân rời khỏi Viện Ứng dụng Công nghệ (NACENTECH) cho đến khi đảm nhận vị trí quản lý cấp cao tại Pháp, hành trình của tiến sĩ Âu Thị Hường là minh chứng rõ nét cho trí tuệ và bản lĩnh của người Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ lõi toàn cầu. Hiện nay, chị đang giữ trọng trách là Giám đốc phụ trách sản xuất nguồn bán dẫn tại Quandela, trực tiếp điều hành công đoạn phát triển và chế tạo nguồn photon đơn bán dẫn – thành phần cốt lõi của dòng máy tính lượng tử quang học hiện đại.
Trong buổi trò chuyện chuyên sâu cùng truyền thông, nữ tiến sĩ đã chia sẻ cởi mở về những thử thách khi làm chủ phần cứng công nghệ chuyên sâu cũng như con đường đưa các nghiên cứu hàn lâm bước ra khỏi phòng thí nghiệm để ứng dụng vào dây chuyền sản xuất công nghiệp quy mô lớn.
Bước ngoặt sự nghiệp và tư duy làm khoa học thực tiễn
Nhìn lại chặng đường từ một cựu sinh viên Khoa Vật lý tại Hà Nội đến vị trí quản lý công nghệ lượng tử tại Pháp, bước ngoặt đầu tiên của TS Âu Thị Hường không bắt nguồn từ một thành tựu khoa học vĩ đại nào, mà chính là quyết định dũng cảm săn học bổng du học. Đối với chị, đó là chìa khóa mở ra một chân trời mới, giúp phá vỡ mọi giới hạn tư duy thông thường và thử thách bản thân đi đến tận cùng của tiềm năng.
Đối với vị nữ chuyên gia này, vật lý chưa bao giờ là môn học khô khan hay tách biệt với đời sống vì nó bao hàm mọi quy luật vận động của tự nhiên. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc yêu thích một môn học và trở thành một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp đòi hỏi những trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Chỉ khi trực tiếp đặt chân vào phòng lab, tự tay thực hiện các thí nghiệm phức tạp, phân tích những hiện tượng chưa có lời giải và chứng kiến tên mình xuất hiện trên các công trình công bố quốc tế, chị mới thấu hiểu rằng nghiên cứu khoa học không phải là điều gì đó quá xa vời. Bất kỳ ai có đủ niềm đam mê tò mò và phương pháp làm việc kỷ luật đều có thể tạo ra những giá trị tri thức mới mẻ cho nhân loại.
Thách thức từ phòng thí nghiệm đến dây chuyền sản xuất linh kiện lượng tử
Sau khi hoàn thành chương trình nghiên cứu sinh tiến sĩ tại ENS Paris-Saclay, bước chuyển mình từ một nhà nghiên cứu thuần túy sang vai trò Giám đốc Sản xuất tại Quandela đã đặt ra cho chị những bài toán thực tế vô cùng gai góc. Khoảng cách lớn nhất giữa hai môi trường này nằm ở khái niệm "sự ổn định". Trong môi trường học thuật, việc tạo ra một linh kiện đạt kết quả đo lường xuất sắc trong một thí nghiệm đơn lẻ đã là niềm vui lớn. Thế nhưng, khi bước vào lĩnh vực sản xuất công nghiệp, câu hỏi cốt lõi mang tính sống còn lại là khả năng tái tạo kết quả đó một cách đồng đều trên hàng loạt sản phẩm trong điều kiện vận hành thực tế.
Các linh kiện mà đội ngũ của chị đang chế tạo chỉ có kích thước vỏn vẹn vài micromet, nhỏ hơn rất nhiều so với đường kính một sợi tóc con người. Bên trong không gian vô cùng vi mô ấy là các cấu trúc bán dẫn được thiết kế đạt độ chính xác ở thang đo nanomet. Do đặc thù của công nghệ lượng tử, các thiết bị này cực kỳ nhạy cảm với những biến động dù là nhỏ nhất từ môi trường xung quanh. Vì vậy, mục tiêu đặt ra không chỉ dừng lại ở việc đạt hiệu suất tối đa, mà còn phải nắm vững và kiểm soát chặt chẽ các yếu tố chi phối độ ổn định cùng độ tin cậy của sản phẩm theo thời gian.
Những bước đột phá về hiệu suất và giá trị của khoa học ứng dụng
Trong giai đoạn từ năm 2022 đến 2025, dưới sự dẫn dắt của TS Âu Thị Hường, dây chuyền sản xuất đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc khi nâng hiệu suất thu nhận photon của linh kiện từ mức 25% lên đến 80%, đồng thời độ sáng đầu ra của sợi quang cũng tăng trưởng mạnh mẽ từ 5% lên 61%. Phía sau những con số ấn tượng đó là chuỗi năm tháng miệt mài giải quyết từng điểm nghẽn kỹ thuật như tinh chỉnh vật liệu, thay đổi thiết kế quang học, áp dụng các kỹ thuật tiên tiến, cải tiến quy trình phòng sạch và phân tích hàng trăm mẫu thử nghiệm không đạt yêu cầu.
Điều đem lại nguồn cảm hứng lớn nhất cho nữ giám đốc không chỉ nằm ở các chỉ số kỹ thuật cao, mà là khi toàn bộ đội ngũ kỹ sư thấu triệt bản chất vật lý phía sau sự cải thiện hiệu suất đó, từ đó có thể tái lập kết quả trên dây chuyền và đúc rút bài học để phát triển các thế hệ linh kiện tối tân hơn. Đó cũng chính là sức hút mãnh liệt của khoa học ứng dụng: biến những tri thức nghiên cứu thành nền tảng cho công nghệ mới, sản phẩm đột phá và mở ra những hướng đi phát triển dài hạn.
Bản lĩnh lãnh đạo trong môi trường công nghệ cao đa quốc gia
Đảm nhận vai trò lãnh đạo một đội ngũ kỹ sư quốc tế với phần lớn là nam giới trong ngành công nghệ sâu, TS Âu Thị Hường cho rằng uy tín cá nhân không thể xây dựng bằng chức danh hay ngôn từ hoa mỹ, mà phải khẳng định thông qua năng lực giải quyết các vấn đề thực tế. Chị luôn đề cao tính khách quan, tư duy thực nghiệm và phân định rõ ràng giữa những điều đã kiểm chứng, các giả thuyết đặt ra và những yếu tố cần tiếp tục xác thực.
Đối với phụ nữ theo đuổi các ngành khoa học và kỹ thuật, sự tự tin bắt nguồn từ năng lực thực chất chính là chìa khóa quan trọng nhất. Sự tự tin đó không đồng nghĩa với việc luôn phải chứng tỏ mình vượt trội hơn người khác, mà là ý thức rõ ràng về giá trị bản thân, biết bảo vệ quan điểm bằng lập luận logic cùng số liệu thực tế, đồng thời giữ thái độ cởi mở để tiếp thu những góc nhìn tối ưu hơn.
Góc nhìn từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam: Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển hạ tầng mạng viễn thông hiện đại, việc làm chủ các công nghệ phần cứng chiều sâu như bán dẫn và quang học đóng vai trò nền tảng. Những thành tựu của TS Âu Thị Hường tại trời Âu không chỉ khẳng định trí tuệ Việt mà còn là nguồn cảm hứng lớn cho các doanh nghiệp công nghệ trong nước trên tiến trình nâng cao năng lực nội sinh, tối ưu hóa hạ tầng mạng và sẵn sàng tiếp cận các xu hướng công nghệ tương lai như điện toán lượng tử.
Chuyển dịch từ năng lực cá nhân sang sức mạnh tập thể và kết nối tri thức
Quá trình chuyển đổi từ một nhà nghiên cứu độc lập sang vị trí điều hành sản xuất đã mang lại cho chị một góc nhìn toàn diện hơn về khái niệm thành công. Một công nghệ dù ưu việt đến đâu cũng không thể tiến xa nếu chỉ dựa vào nỗ lực của một vài cá nhân xuất sắc đơn lẻ. Thay vào đó, nó đòi hỏi sự đồng bộ của cả một hệ sinh thái bao gồm trang thiết bị, quy trình vận hành, hệ thống kiểm soát chất lượng, nguồn nhân lực và chiến lược phát triển rõ ràng.
Chính nhận thức này đã thúc đẩy chị tham gia sáng lập mạng lưới "Vietnamese High-Tech Youths in Europe" nhằm kết nối cộng đồng chuyên gia người Việt tài năng đang làm việc trong các lĩnh vực công nghệ cao tại châu Âu. Mạng lưới này đóng vai trò cầu nối quan trọng giúp chuyển giao tri thức, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và gắn kết chuỗi cung ứng, tạo tiền đề vững chắc để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Gửi gắm thông điệp đến thế hệ trẻ, đặc biệt là các bạn nữ đang ấp ủ đam mê khoa học - kỹ thuật nhưng còn nhiều e dè, nữ tiến sĩ khuyên rằng đừng tự đặt ra những giới hạn quá sớm cho bản thân. Khoa học là một thế giới vô cùng rộng lớn, dung hòa nhiều kỹ năng khác nhau từ tư duy phân tích, sự sáng tạo, tính kiên trì cho đến kỹ năng tổ chức. Hãy dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn để khám phá những chân trời mới, bởi những dấu mốc ý nghĩa nhất thường chỉ xuất hiện khi chúng ta dám thử thách chính mình.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông tiên tiến và các xu hướng công nghệ mới nhất, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam (ttcvn.net) để nhận hỗ trợ tận tâm và chuyên nghiệp nhất.
