Vào ngày 10/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những chia sẻ chính thức nhằm gạt bỏ các mối lo ngại về việc trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của nhân loại. Tuyên bố này được công bố ngay sau thời điểm hàng loạt nhà nghiên cứu hàng đầu thuộc hai tổ chức nghiên cứu AI tiên phong là OpenAI và Anthropic cùng lúc lên tiếng cảnh báo về tốc độ tiến hóa vượt ngoài tầm kiểm soát của các hệ thống công nghệ này.
Quan điểm của tổng thống Donald Trump về rủi ro từ trí tuệ nhân tạo
Trước câu hỏi từ phía các phóng viên về việc liệu ông có cảm thấy lo lắng trước viễn cảnh AI dẫn tới sự diệt vong của loài người hay không, ông Donald Trump đã trả lời một cách thẳng thắn rằng bản thân không hề có bất kỳ sự lo ngại nào về vấn đề đó.
Thay vào đó, vị lãnh đạo Nhà Trắng lại đặc biệt nhấn mạnh đến các mối đe dọa về mặt địa chính trị. Ông cho rằng mối bận tâm lớn nhất lúc này là nếu không thể giành phần thắng trong cuộc đua phát triển AI, nước Mỹ sẽ rơi vào thế bị động và vô cùng bất lợi. Hiện tại, khoảng cách dẫn trước Trung Quốc đang duy trì ở mức an toàn khoảng một năm, đây là một lợi thế vô cùng đáng kể trong bối cảnh công nghệ toàn cầu.
Cuộc cạnh tranh nhằm giành vị thế thống trị trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo giữa hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc đang diễn ra vô cùng gay gắt, khi các mô hình AI từ phía Trung Quốc liên tục được nâng cấp toàn diện về độ tinh vi cũng như phạm vi phủ sóng trên thị trường quốc tế.
Làn sóng cảnh báo gia tăng từ cộng đồng nghiên cứu công nghệ
Những phát biểu của Tổng thống Donald Trump lại có phần trái ngược hoàn toàn với tâm lý lo âu sâu sắc tồn tại trong nội bộ của các tập đoàn AI lớn. Vào ngày 8/9, nhà nghiên cứu Jacob Coxon đã quyết định từ chức khỏi Anthropic do lo ngại rằng công ty này cùng với đối thủ OpenAI đang đánh cược trực tiếp với sự sống còn của con người. Ông cho biết nhiều kỹ sư trực tiếp xây dựng hệ thống đều chia sẻ chung mối lo rằng AI tiềm ẩn nguy cơ hủy diệt toàn bộ nhân loại vào cuối thập kỷ này, và quan điểm này nhanh chóng nhận được sự đồng tình từ nhiều nhân viên khác trong ngành.
Trọng tâm của các cuộc tranh luận về độ an toàn của AI tập trung vào kỹ thuật tự cải thiện đệ quy (Recursive Self-Improvement - RSI). Đây là cơ chế cho phép các mô hình máy tính tự động nâng cấp năng lực của chính chúng mà không cần đến sự can thiệp từ con người.
Theo chia sẻ từ Jasmine Wang, nhà nghiên cứu về căn chỉnh an toàn AI tại OpenAI, việc con người lao đi quá nhanh về phía cơ chế RSI chứa đựng mức độ hiểm họa rất khó lường. Trước đó, nhà khoa học trưởng của OpenAI là Jakub Pachocki cũng bày tỏ sự quan ngại rằng tốc độ tăng trưởng hiện tại hoàn toàn đủ sức kích hoạt cơ chế tự nâng cấp này, đồng thời khẳng định chưa có ai thực sự chuẩn bị tinh thần để đối mặt với những hậu quả từ sự bùng nổ của trí tuệ máy móc.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc nhìn của các chuyên gia công nghệ và hạ tầng mạng tại TTC Việt Nam, sự bùng nổ của các mô hình trí tuệ nhân tạo không chỉ đặt ra bài toán về thuật toán hay đạo đức, mà còn tạo ra áp lực khổng lồ lên hạ tầng truyền dẫn dữ liệu và trung tâm dữ liệu toàn cầu. Khi tốc độ xử lý và khả năng tự học của AI ngày càng tăng, các doanh nghiệp viễn thông và công nghệ thông tin cần phải chuẩn bị sẵn sàng một nền tảng mạng an toàn, băng thông lớn và có khả năng bảo mật cao để đáp ứng xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ này.
Các nỗ lực lập pháp và kiểm soát quản lý tại Washington
Quan điểm của Tổng thống Trump cũng châm ngôn cho những cuộc tranh luận không hồi kết tại Washington, nơi các nghị sĩ thuộc cả hai đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ đang thúc đẩy các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn.
Vào tháng 7, hai hạ nghị sĩ Jay Obernolte đại diện Đảng Cộng hòa và Lori Trahan đại diện Đảng Dân chủ đã chính thức công bố kế hoạch đệ trình dự luật mang tên FRONTIER Act. Mục tiêu của dự luật này là thiết lập một khung pháp lý toàn diện nhằm kiểm soát chặt chẽ quá trình triển khai các mô hình AI tiên tiến. Bà Trahan nhấn mạnh trên nền tảng mạng xã hội X rằng khi các nhà nghiên cứu an toàn liên tục từ chức và các mô hình mạnh mẽ vượt khỏi tầm kiểm soát trong khi các doanh nghiệp vẫn bất chấp tiến lên, Quốc hội buộc phải can thiệp.
Đến đầu tháng 9, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders cùng Hạ nghị sĩ Greg Casar tiếp tục giới thiệu dự luật Ban Artificial Superintelligence Act. Đề xuất này kêu gọi tạm dừng toàn bộ hoạt động phát triển các hệ thống siêu trí tuệ nhân tạo (ASI) cho đến khi chính quyền liên bang chính thức ban hành các tiêu chuẩn và quy định an toàn hoàn chỉnh.
