Sự phát triển bùng nổ của hạ tầng số và các dịch vụ viễn thông tại Việt Nam đang đặt ra nhiều bài toán lớn về chính sách vận hành. Trong đó, câu chuyện áp dụng biểu giá điện đối với các trung tâm dữ liệu (Data Center) đang trở thành tâm điểm chú ý khi vấp phải sự không đồng nhất giữa các cơ quan quản lý và đơn vị cung cấp điện.
Bộ Khoa học và Công nghệ yêu cầu đồng bộ hóa chính sách giá điện
Trước những phản ánh từ các doanh nghiệp lớn như CMC và Viettel về việc địa phương áp dụng các mức phí điện năng khác nhau, ngày 15/9, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã chính thức phát đi văn bản gửi Bộ Công Thương nhằm tháo gỡ khó khăn về chính sách giá điện cho hệ thống trung tâm dữ liệu. Đây là lần thứ 3 cơ quan này phải can thiệp bằng văn bản xoay quanh vấn đề kể trên.
Theo báo cáo từ Bộ KH&CN, phần lớn các công ty điện lực trên phạm vi toàn quốc đã tiến hành kiểm tra mục đích sử dụng điện thực tế, ký kết hợp đồng và áp dụng mức giá bán lẻ điện cho mục đích sản xuất theo đúng tinh thần hướng dẫn tại công văn số 2818 của Bộ Công Thương.
Mặc dù vậy, Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh cùng một vài đơn vị trực thuộc vẫn chưa tuân thủ hướng dẫn này. Các đơn vị này tiếp tục áp dụng biểu giá bán lẻ điện kinh doanh, đồng thời đòi hỏi doanh nghiệp phải thanh toán khoản tiền chênh lệch phát sinh và đưa ra thông báo cắt điện từ ngày 15/9/2026. Đáng chú ý, các doanh nghiệp viễn thông trước đó đã hoàn tất việc thanh toán chi phí điện năng dựa trên giá sản xuất đúng theo chỉ dẫn của Bộ Công Thương.
Đề xuất đảm bảo vận hành ổn định cho hạ tầng số
Nhằm duy trì sự thông suốt và tính liên tục cho các hệ thống hạ tầng dữ liệu cốt lõi, Bộ KH&CN đã kiến nghị Bộ Công Thương yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cùng hệ thống điện lực địa phương triển khai thống nhất công văn số 2818 trên mọi tỉnh thành. Việc này sẽ tạo ra sự đồng bộ cần thiết trong việc tính toán chi phí điện cho các trung tâm lưu trữ dữ liệu.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý về khoa học công nghệ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì nguồn điện ổn định, kiên quyết không để xảy ra tình trạng cắt điện tại các trung tâm này. Qua đó, nhà nước tạo điều kiện tối đa để các đơn vị kinh doanh an tâm phát triển sản xuất và cung cấp dịch vụ.
Tác động của việc áp giá điện cao đối với hạ tầng số quốc gia
Các doanh nghiệp chủ chốt trong ngành như Viettel và CMC đã liên tục gửi kiến nghị khẩn cấp tới Bộ Công Thương và Bộ KH&CN khi EVN TP.HCM áp dụng biểu phí kinh doanh thay vì biểu phí sản xuất như các khu vực khác.
Dựa trên số liệu thống kê thực tế từ doanh nghiệp, qua ba kỳ thanh toán hóa đơn đầu tiên chịu mức giá mới, khoản chi phí điện năng vốn chiếm phần lớn trong tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu đã vọt lên mức tăng trưởng hơn 50% so với giai đoạn trước.
Thực trạng này trực tiếp đe dọa đến sự ổn định của nguồn điện cấp cho các trung tâm dữ liệu - những công trình mang ý nghĩa chiến lược đối với tiến trình phát triển kinh tế và xã hội của quốc gia.
Góc nhìn từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Đánh giá về bài toán vận hành hạ tầng mạng hiện nay, các chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam cho biết: "Trung tâm dữ liệu không đơn thuần là nơi chứa máy chủ mà còn là 'trái tim' của nền kinh tế số. Việc áp dụng sai biểu giá điện không chỉ làmội áp lực tài chính khổng lồ cho doanh nghiệp viễn thông mà còn tạo ra hiệu ứng domino tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến độ trễ, tính bảo mật và sự ổn định của các dịch vụ đám mây quy mô lớn. Một chính sách giá điện đồng bộ và hợp lý là điều kiện tiên quyết để giữ chân các nhà đầu tư công nghệ quốc tế tại Việt Nam".
Chiến lược quốc gia về công nghệ và bài toán thu hút đầu tư
Cần nhắc lại rằng Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã vạch rõ nhiệm vụ đẩy mạnh đầu tư và hoàn thiện hạ tầng phục vụ khoa học, công nghệ cùng chuyển đổi số toàn diện. Trong đó, chính sách ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nội địa xây dựng trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây cũng như thu hút vốn đầu tư nước ngoài là những định hướng then chốt.
Nghị quyết này cũng định hình điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI) là những công nghệ chiến lược trọng điểm, đòi hỏi Việt Nam phải từng bước làm chủ và ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực kinh tế cốt lõi.
Trước đó, vào tháng 4/2026, Bộ KH&CN từng khẳng định trong văn bản lần thứ 2 gửi Bộ Công Thương rằng việc áp dụng giá điện sản xuất cho trung tâm dữ liệu là hoàn toàn tương thích với các quy định tại khoản 1 Điều 7 Thông tư 60.
Nếu duy trì mức giá kinh doanh, chi phí vận hành sẽ bị đẩy lên cao, làm giảm sút năng lực cạnh tranh và hiệu quả đầu tư. Điều này dễ dẫn đến nguy cơ các tập đoàn công nghệ dịch chuyển hạ tầng lưu trữ dữ liệu ra bên ngoài biên giới Việt Nam, đi ngược lại với tinh thần của Nghị quyết 57.
Nhìn nhận các vấn đề trên, vào ngày 22/4/2026, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản chính thức hướng dẫn EVN áp dụng đúng biểu giá bán lẻ điện cho trung tâm dữ liệu theo các tiêu chuẩn kỹ thuật và ý kiến đóng góp từ Bộ KH&CN, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.
Để được tư vấn và cung cấp các giải pháp mạng, viễn thông tối ưu, an toàn và tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam tại ttcvn.net để nhận hỗ trợ tận tình nhất.
