Ngành công nghiệp quốc phòng hiện đại đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các giải pháp phòng không phi truyền thống nhằm đối phó với mối đe dọa từ các phương tiện bay không người lái giá rẻ. Trong xu thế đó, một thiết bị mới mang tên APUS đã chính thức xuất hiện trên trường quốc tế và nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn từ giới quân sự.
Thiết kế khí động học và khả năng cơ động của drone APUS
APUS là dòng máy bay không người lái đánh chặn được cấu hình theo dạng cánh cố định, chuyên trách việc tiêu diệt các UAV trinh sát cũng như UAV tấn công của đối phương. Điểm cộng lớn nhất trong cấu trúc của hệ thống này nằm ở thiết kế khí động học tối ưu, ứng dụng bố trí canard (tượng trưng cho hệ thống cánh ngang đặt ở phía trước) kết hợp cùng bộ cánh chính có độ xuôi ngược đặc thù. Nhờ hình dáng này, phương tiện có thể đạt độ linh hoạt cực cao ở dải vận tốc lớn, cho phép bẻ lái gấp để truy đuổi những mục tiêu di chuyển chậm và thấp như dòng UAV Shahed hay các thiết bị trinh sát đường không.
Việc cân bằng tốt giữa tốc độ phi mã và độ linh hoạt là bài toán khó đối với các dòng interceptor giá rẻ, nhưng APUS đã giải quyết khá tốt vấn đề này. Xét về các thông số vận hành thực tế, phiên bản drone này có thể đạt ngưỡng vận tốc khoảng 300 km/h, đồng thời duy trì thời gian bay liên tục tối đa lên tới 60 phút tùy thuộc vào điều kiện thời tiết thực tế tại khu vực triển khai.
Thông số kỹ thuật và phương thức vận hành chiến đấu
Về bán kính hoạt động, thiết bị hiện bị giới hạn trong khoảng từ 40 đến 50 km do phụ thuộc vào khoảng cách truyền tín hiệu liên lạc với trạm điều khiển đặt dưới mặt đất. Dù thông số này có phần khiêm tốn so với một vài hệ thống vũ khí tầm xa hiện đại khác, nhưng nó hoàn toàn đáp ứng tốt nhiệm vụ bảo vệ các hành lang tiếp cận mục tiêu hoặc các khu vực trọng yếu.
Quy trình triển khai thiết bị được thực hiện thông qua một hệ thống máy phóng (catapult) chuyên dụng, giúp rút ngắn tối đa thời gian sẵn sàng chiến đấu. Một tổ hợp hoàn chỉnh của hệ thống bao gồm một máy phóng, một trạm điều khiển mặt đất tích hợp hai màn hình độc lập dành riêng cho hoa tiêu và phi công, cùng với số lượng tiêu chuẩn là 10 quả drone. Với biên chế chỉ cần hai nhân sự vận hành cùng thời gian chuẩn bị ngắn ngủi, hệ thống tỏ ra vô cùng thích hợp với nhịp độ khẩn trương của chiến trường hiện đại.
Khả năng tìm diệt mục tiêu và định hướng nội địa hóa
Trong cấu trúc chiến đấu, APUS được trang bị đầu đạn có trọng lượng dao động từ 500 đến 800 gram. Đơn vị sản xuất đang tiến hành chuẩn hóa loại đầu đạn này, đồng thời nghiên cứu song song cả phương án đầu đạn nổ mạnh lẫn đầu đạn dạng mảnh để linh hoạt thích ứng với từng nhóm mục tiêu khác nhau. Khi thiết bị theo dõi (tracker) khóa được mục tiêu từ khoảng cách 1 km trở xuống, hệ thống sẽ tự động chuyển sang chế độ tự động bám đuổi và tiêu diệt.
Một điểm cộng kỹ thuật khác là drone tích hợp bộ phản xạ đặc biệt giúp nâng cao diện tích phản xạ radar hiệu dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho các đài radar phòng không phát hiện và hỗ trợ dẫn đường. Đáng chú ý, phương tiện vẫn duy trì khả năng hoạt động ổn định ngay cả trong môi trường bị áp đảo bởi tác chiến điện tử nhờ tích hợp các radio beacon – một yếu tố sống còn khi hệ thống dẫn đường GPS bị gây nhiễu nặng.
Khi đặt lên bàn cân so sánh với AS3 Surveyor thuộc hệ thống Merops, APUS được nhà phát triển định vị ở mức tương đương về mặt tính năng và đặt mục tiêu bắt kịp hoàn toàn vào giai đoạn cuối năm. Dù Merops đã gặt hái nhiều thành công thực chiến tại Ukraine với chi phí thấp hơn hẳn tên lửa phòng không truyền thống, APUS lại đi theo hướng tối ưu hóa chuỗi cung ứng bằng cách đẩy mạnh tỷ lệ nội địa hóa linh kiện. Hiện tại, khoảng 50% cấu thành của drone đã được sản xuất trực tiếp trong nước, tạo tiền đề để hạ giá thành và nâng cao năng lực sản xuất hàng loạt khi nhu cầu thực tế bùng nổ.
Góc nhìn chuyên gia từ TTC Việt Nam về công nghệ hạ tầng viễn thông và điều khiển UAV
Nhận định từ các kỹ sư hệ thống của TTC Việt Nam, việc vận hành các thiết bị bay không người lái tự động và hệ thống phòng không thông minh trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp đòi hỏi một nền tảng hạ tầng truyền dẫn mạng vô cùng vững chắc. Độ trễ thấp, băng thông ổn định và khả năng kháng nhiễu tín hiệu chính là chìa khóa quyết định sự thành bại của các giải pháp điều khiển từ xa như trạm điều khiển mặt đất của APUS. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc ứng dụng các giải pháp mạng viễn thông tiên tiến vào cả lĩnh vực công nghiệp quốc phòng lẫn đời sống dân sự.
Định hướng phát triển phiên bản phản lực tương lai
Bên cạnh đợt thử nghiệm thực chiến kéo dài hai tháng đối với dòng drone hiện tại, Dark River Group còn đang khẩn trương phát triển một biến thể sử dụng động cơ phản lực. Phiên bản nâng cấp này kỳ vọng sẽ chạm ngưỡng vận tốc 600 km/h cùng tầm hoạt động mở rộng lên mức 100 km, qua đó gia tăng đáng kể khả năng tiếp cận và đánh chặn các mục tiêu ở khoảng cách xa hơn, di chuyển với tốc độ lớn hơn.
Nhìn chung, sự xuất hiện của APUS phản ánh nỗ lực tự chủ công nghệ của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine trong việc xây dựng hệ thống phòng không nhiều tầng với chi phí hợp lý. Những dữ liệu thu về từ đợt thử nghiệm sắp tới sẽ là thước đo chính xác để khẳng định mức độ hoàn thiện cũng như khả năng áp dụng thực tế trên quy mô lớn của dòng thiết bị này.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, hạ tầng viễn thông tối ưu và các thiết bị công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam qua website ttcvn.net để nhận hỗ trợ tận tâm nhất.
