Vào ngày 1/8/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức ban hành Thông tư số 48 nhằm thiết lập khung cơ chế tài chính hoàn toàn mới. Quy định này áp dụng riêng cho các nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược, nằm trong khuôn khổ Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược.
Chuyển đổi phương thức quản lý tài chính và nâng cao tính tự chủ
Điểm cốt lõi xuyên suốt trong cơ chế vận hành mới là sự dịch chuyển mạnh mẽ từ mô hình quản lý chi phí đầu vào truyền thống sang phương thức quản trị hiện đại dựa trên gói công việc, các mốc đánh giá cụ thể và sản phẩm đầu ra rõ ràng. Cách làm này không chỉ trao quyền tự chủ cao hơn cho các đơn vị trực tiếp thực hiện mà còn gắn liền với cơ chế giải trình minh bạch.
Bên cạnh đó, khuôn khổ tài chính mới còn được thiết kế để tương thích hoàn hảo với đặc tính bất định, rủi ro cao của các hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ tiên tiến, đồng thời vẫn bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực từ ngân sách nhà nước.
Thể chế hóa đường lối chiến lược của Đảng về khoa học công nghệ
Thông tư số 48/2026/TT-BKHCN đóng vai trò là văn bản pháp lý hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển các công nghệ chiến lược mũi nhọn.
Cụ thể, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng chuyển đổi số quốc gia chính là động lực chủ đạo cho mô hình tăng trưởng kinh tế mới. Văn kiện cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nhanh chóng hoàn thiện hành lang pháp lý, chính sách phát triển các ngành nghề công nghệ ưu tiên theo đúng nguyên tắc thị trường, đáp ứng chuẩn mực quốc tế, đồng thời ban hành các chính sách vượt trội để thu hút và trọng dụng nhân tài sáng tạo.
Hơn thế nữa, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã chỉ rõ các yếu tố trọng tâm bao gồm thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược, trong đó khâu thể chế phải đi trước một bước. Định hướng này ưu tiên tập trung nguồn lực quốc gia cho hệ sinh thái công nghệ, tiến tới làm chủ công nghệ cốt lõi. Đi kèm với đó là yêu cầu thiết lập cơ chế đặc thù nhằm giữ chân các nhà khoa học hàng đầu, chuyên gia và lực lượng "Tổng công trình sư" cả trong lẫn ngoài nước.
Đột phá chính sách thù lao và đãi ngộ nhân lực trình độ cao
Một trong những điểm sáng ấn tượng nhất của văn bản này chính là sự đổi mới toàn diện trong phương thức chi trả thù lao cho đội ngũ tham gia các nhiệm vụ công nghệ chiến lược. Thay vì áp dụng cách tính dựa trên chức danh hành chính hay số ngày công đơn thuần, mức thù lao nay được quy định gắn liền với vị trí công việc, yêu cầu chuyên môn, mức độ trách nhiệm, thời gian cống hiến và giá trị sản phẩm thực tế. Các tổ chức chủ trì được toàn quyền chủ động xác định vị trí việc làm sao cho phù hợp nhất với đặc thù nhiệm vụ.
Để xây dựng mức chi trả này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham khảo kỹ lưỡng mô hình nhân sự nghiên cứu của Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR), tiến hành đối sánh các vị trí tương đồng về mức độ phức tạp và trách nhiệm công việc.
Các mức đề xuất được tính toán dựa trên thu nhập thực tế tại Singapore, quy đổi sau thuế và điều chỉnh theo sức mua tương đương (PPP) thay vì quy đổi tỷ giá danh nghĩa cứng nhắc. Đồng thời, chính sách cũng tính toán đến yếu tố cạnh tranh quốc tế và sự khan hiếm của các vị trí đặc thù như Tổng công trình sư.
Dựa trên phương pháp tham chiếu tiên tiến này, khung trần thù lao đề xuất được phân định rõ ràng theo từng bậc trách nhiệm và đóng góp cụ thể:
- Vị trí Tổng công trình sư: Mức thù lao tối đa lên tới 300 triệu đồng/tháng.
- Vị trí Chủ nhiệm nhiệm vụ: Mức thù lao tối đa 150 triệu đồng/tháng.
- Các thành viên chính: Mức tối đa từ 100 triệu đến 120 triệu đồng/tháng tùy theo vị trí công việc.
- Thành viên trực tiếp thực hiện: Mức tối đa dao động từ 70 đến 90 triệu đồng/tháng.
- Kỹ thuật viên và nhân viên hỗ trợ chuyên môn: Mức tối đa 45 triệu đồng/tháng.
Những con số này đóng vai trò là mức trần để lập, thẩm định và phê duyệt dự toán kinh phí. Thu nhập thực tế của từng cá nhân sẽ căn cứ chính xác vào vị trí việc làm, số tháng tham gia và tỷ lệ thời gian làm việc thực tế cho nhiệm vụ.
Cách tiếp cận đột phá này phản ánh triết lý đầu tư nhất quán: phát triển công nghệ chiến lược trước hết phải bắt nguồn từ việc đầu tư xứng đáng cho con người – những chủ thể trực tiếp tạo ra và làm chủ công nghệ. Để chiêu mộ được các Tổng công trình sư và nhà khoa học tài năng, chế độ đãi ngộ phải tương xứng với trọng trách và giá trị tri thức mà họ mang lại.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam: Sự ra đời của Thông tư 48/2026/TT-BKHCN là bước tiến lớn, tháo gỡ những nút thắt lâu năm về tài chính và nhân sự cho các dự án công nghệ lõi. Đối với lĩnh vực hạ tầng mạng và viễn thông – những mạch máu số của quốc gia, cơ chế này sẽ tạo động lực mạnh mẽ để các doanh nghiệp công nghệ mạnh dạn đầu tư nghiên cứu, tự chủ giải pháp kỹ thuật và bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp mạng, viễn thông và hạ tầng công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của TTC Việt Nam để nhận hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất.
