Công nghệ không người lái đang đứng trước ngưỡng cửa của những thay đổi mang tính cách mạng, trở thành yếu tố quyết định vừa mang đến thách thức rủi ro, vừa là cơ hội phát triển tiềm năng nhất cho cấu trúc quân sự trong mười năm tới.
Thông tin này được ông David Petraeus, cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), chia sẻ trong khuôn khổ Hội nghị Đầu tư châu Á do UBS tổ chức. Dựa trên những diễn biến phức tạp tại chiến trường Ukraine và khu vực Trung Đông, ông nhấn mạnh sự biến đổi không ngừng của các hình thái chiến tranh hiện đại. Sự phổ biến rộng rãi của các thiết bị bay không người lái (UAV) không chỉ làm gia tăng nguy cơ mất an ninh mà còn tạo ra áp lực cấp thiết lên việc tái thiết kế các mạng lưới phòng thủ quốc gia.
Thách thức từ drone giá rẻ và sự mất cân bằng chi phí quốc phòng
Sự bùng nổ của các thiết bị UAV tại Trung Đông đang buộc các quốc gia phải tái định hình chiến lược đầu tư vào cả khả năng tấn công lẫn cơ chế phòng thủ. Các dòng máy bay Shahed từ Iran là ví dụ điển hình cho sự thay đổi về phương thức tác chiến thông qua các cuộc tấn công ủy nhiệm.
Để ngăn chặn mối đe dọa này, các nước đồng minh thường phải tiêu tốn một nguồn lực rất lớn vào hệ thống tên lửa phòng không cao cấp. Xét về khía cạnh kinh tế, drone Shahed có chi phí sản xuất cực kỳ thấp, ước tính nằm trong khoảng từ 20.000 đến 50.000 USD mỗi chiếc. Con số này là quá nhỏ bé nếu so với những loại tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo hiện đại, vốn yêu cầu kinh phí lên tới hàng triệu USD cho mỗi lần đánh chặn.
Ông Petraeus đã chỉ ra những thiệt hại thực tế mà loại vũ khí này gây ra, ví dụ điển hình như vụ việc làm ngưng trệ các cơ sở sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng tại Qatar, cho thấy hiệu quả của việc tấn công bằng số lượng nhỏ thiết bị UAV.
Hướng đi của chiến tranh tự trị và bầy đàn UAV
Từng giữ chức vụ Tướng bốn sao chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, ông Petraeus đưa ra dự báo rằng các cuộc xung đột trong tương lai sẽ là màn đối đầu khốc liệt giữa các hệ thống tự trị. Sự nguy hiểm của "bầy đàn" drone nằm ở khả năng phối hợp cực cao: chúng không cần sự điều khiển từ con người, mà tự tương tác và thích ứng với môi trường chiến thuật thay đổi liên tục.
Từ quan sát tại cuộc xung đột Ukraine, có thể thấy rằng năng lực sản xuất nội địa và khả năng ứng biến thông qua các phương pháp như tác chiến điện tử, thiết bị đánh chặn hay các nền tảng di động gắn súng máy tích hợp phần mềm nhắm mục tiêu thông minh đang trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi.
Tuy nhiên, các phương pháp đối phó truyền thống sẽ sớm trở nên lỗi thời trước làn sóng drone tự trị. Khi không còn bị giới hạn bởi số lượng người điều khiển từ xa, các bầy đàn UAV sẽ tạo ra áp lực quá tải lên bất kỳ hệ thống phòng không nào.
Góc nhìn từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam
Dưới góc độ kỹ thuật về hạ tầng mạng, các chuyên gia tại TTC Việt Nam nhận định rằng sự thành công của các hệ thống tự trị không chỉ nằm ở phần cứng UAV mà phụ thuộc chủ yếu vào khả năng truyền dẫn dữ liệu ổn định và độ trễ thấp. Khi các cảm biến thông minh thu thập dữ liệu chiến trường và gửi về trung tâm chỉ huy, hạ tầng mạng đóng vai trò "hệ thần kinh" giúp ra quyết định tấn công nhanh chóng. Việc ứng dụng công nghệ kết nối vệ tinh như Starlink là ví dụ điển hình về sự cần thiết của một nền tảng liên lạc không gián đoạn trong bối cảnh các chiến trường bị gây nhiễu điện từ phức tạp.
Triển vọng đầu tư và vai trò của hạ tầng kết nối
Sự trỗi dậy của công nghệ này đang mở ra một chu kỳ đầu tư chiến lược mới. Bước ngoặt sẽ xảy ra khi các quân đội chính thức triển khai "hệ thống tự trị của hệ thống tự trị". Trong viễn cảnh này, sự can thiệp của con người sẽ được tối thiểu hóa thông qua quy trình: cảm biến ghi nhận - truyền dẫn dữ liệu - hệ thống chỉ huy xác nhận - vũ khí tự kích hoạt.
Sự chuyển dịch này được thúc đẩy bởi thực tế rằng các tín hiệu liên lạc tại chiến trường thường xuyên bị gián đoạn. Do đó, yêu cầu đặt ra cho vũ khí hiện đại là phải có khả năng tự xác định mục tiêu và tự điều hướng. Trong cấu trúc này, các mạng lưới liên lạc không gian đóng vai trò xương sống, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các nền tảng tác chiến trên mọi địa hình.
Để được tư vấn về các giải pháp mạng, viễn thông tối ưu và bảo mật hệ thống cho doanh nghiệp, vui lòng liên hệ với đội ngũ chuyên gia tại TTC Việt Nam thông qua website ttcvn.net để nhận được hỗ trợ chi tiết nhất.
