Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ không người lái trên chiến trường hiện đại đang đặt ra những bài toán cấp bách về phòng thủ. Theo thông tin từ trang thedefensenews.com, phía Nga đã tiến hành tích hợp các hệ thống gây nhiễu GNSS chuyên dụng lên các dòng trực thăng vận tải và chiến đấu Mi-8 tiêu chuẩn nhằm tạo ra một lớp lá chắn linh hoạt trên không.
Kiến trúc và thiết kế hệ thống gây nhiễu trên trực thăng Mi-8
Phương pháp nâng cấp này xoay quanh việc bố trí các cụm anten panel phẳng dọc theo thân máy bay. Các anten được sắp xếp theo những góc độ khác nhau để đảm bảo khả năng bao phủ khoảng 180 độ ở một bên mạn, và có thể lắp đặt đối xứng nhằm đạt độ bao phủ toàn diện 360 độ xung quanh phi cơ.
Về mặt kỹ thuật, mỗi cụm anten chỉ đòi hỏi hai đường dây cáp kết nối đơn giản, minh chứng cho một thiết kế phần cứng tối ưu hóa cao. Thiết bị này vận hành trên hai kênh tần số hoặc băng tần riêng biệt, thay vì sử dụng phương pháp phát nhiễu dải phổ rộng phức tạp và tốn năng lượng như truyền thống.
Cũng theo thedefensenews.com, mục tiêu trọng tâm của gói nâng cấp này là bẻ gãy các tín hiệu định vị vệ tinh toàn cầu (GNSS). Các hệ thống như GPS, GLONASS cùng nhiều mạng lưới định vị khác vốn đóng vai trò cốt lõi trong việc dẫn đường cho các loại UAV và drone tầm xa của đối phương.
Thiết bị ưu tiên can thiệp vào các băng tần cố định L1 nằm trong khoảng từ 1,5 đến 1,6 GHz, đồng thời có khả năng mở rộng sang các băng tần L2 hoặc L5 ở khoảng 1,2 GHz. Nhờ cơ chế này, hệ thống đủ sức vô hiệu hóa các bộ thu tín hiệu GNSS đa băng tần đang được tích hợp trên các thế hệ drone tiên tiến.
Cơ chế vô hiệu hóa drone và tính cơ động chiến thuật vượt trội
Ngay khi đối mặt với vùng nhiễu, các thiết bị bay không người lái sẽ lập tức bị cắt đứt nguồn cập nhật tọa độ thời gian thực. Điều này buộc phương tiện phải chuyển sang sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính (INS) dự phòng.
Tuy nhiên, hệ thống INS chỉ duy trì được độ chính xác trong một khoảng thời gian ngắn. Khi drone bay xa hơn, sai số tích lũy sẽ ngày càng lớn, dẫn đến việc thiết bị lệch khỏi lộ trình ban đầu, bỏ lỡ mục tiêu định sẵn hoặc thậm chí mất kiểm soát và rơi xuống đất.
Các phân tích từ thedefensenews.com chỉ ra rằng ưu thế lớn nhất của giải pháp này nằm ở tính cơ động cao. Khác biệt hoàn toàn với các trạm tác chiến điện tử cố định đặt dưới mặt đất, việc sử dụng trực thăng Mi-8 cho phép đưa thiết bị gây nhiễu tiếp cận nhanh chóng bất kỳ tọa độ nào đang đối diện với mối đe dọa từ drone.
Phi công có thể triển khai lực lượng chớp nhoáng để thiết lập một "vùng nhiễu di động", qua đó bảo vệ an toàn cho các lực lượng dưới mặt đất, khu vực sân bay hoặc những đoàn xe đang cơ động.
Giải pháp này có sự khác biệt rõ rệt so với các biến thể Mi-8 chuyên dụng đời cũ như dòng Mi-8MTPR-1 từng mang theo phức hợp Rychag-AV nặng từ 1,2 đến 1,4 tấn, chuyên dùng để chế áp radar đối phương ở cự ly hàng trăm km. Phiên bản công nghệ mới nhẹ nhàng hơn, chuyên môn hóa trong việc triệt tiêu tín hiệu GNSS của các dòng drone tầm xa, phù hợp để đối phó với mối lo ngại từ Shahed/Geran hoặc các loại vũ khí bay không người lái thâm nhập sâu.
Tích hợp hệ thống Multik và góc nhìn từ chuyên gia kỹ thuật
Song song với các thiết bị gây nhiễu GNSS, phía Nga còn trang bị thêm hệ thống tác chiến điện tử nhỏ gọn mang tên Multik dành riêng cho dòng FPV drone. Thiết bị này có trọng lượng dưới 9,5 kg, được gắn trực tiếp lên pylon của trực thăng, hỗ trợ phát hiện và gây nhiễu đường truyền tín hiệu video trong khoảng tần số từ 700 MHz đến 6 GHz với phạm vi phát hiện xấp xỉ 1.000 mét và vùng chế áp hiệu quả trong bán kính 500 mét qua 3 kênh độc lập bảo phủ toàn bộ 360 độ.
Các dòng trực thăng vũ trang như Mi-8AMTSh khi được bổ sung thêm lớp giáp mô-đun cùng các hệ thống tự vệ này sẽ gia tăng đáng kể khả năng sống sót trước những cuộc tập kích bất ngờ từ các loại drone giá rẻ.
Nhận định từ chuyên gia kỹ thuật của TTC Việt Nam: Trong bối cảnh hạ tầng mạng và viễn thông lẫn công nghệ vô tuyến đang tiến hóa từng ngày, việc ứng dụng các giải pháp truyền dẫn linh hoạt như trên trực thăng Mi-8 cho thấy tầm quan trọng của việc tối ưu hóa hạ tầng sẵn có. Tương tự như cách các kỹ sư mạng xây dựng các trạm phát sóng di động cơ động để xử lý vùng lõm sóng, việc đưa các nút tác chiến điện tử lên nền tảng bay giúp giải quyết bài toán vùng phủ tín hiệu và bảo vệ không gian an ninh một cách toàn diện, tiết kiệm chi phí thay vì đầu tư mới hoàn toàn từ đầu.
Dựa trên các đánh giá từ en.defence-ua.com, việc nâng cấp dòng trực thăng Mi-8 phản ánh rõ nét tư duy thực tế của Moscow: tận dụng triệt để những nền tảng phần cứng đã được kiểm chứng, chi phí vận hành thấp nhưng sở hữu độ linh hoạt cao thay vì kiên nhẫn chờ đợi các thế hệ phương tiện mới ra lò.
Dòng trực thăng Mi-8 từ lâu đã khẳng định được tên tuổi nhờ khả năng vận hành bền bỉ trên mọi dạng địa hình, tải trọng chuyên chở lớn và quy trình bảo dưỡng không quá phức tạp. Khi được tích hợp thêm các công nghệ tác chiến điện tử hiện đại, phương tiện này không chỉ duy trì vai trò vận tải thông thường mà còn chuyển mình thành một công cụ che chắn, gây nhiễu loạn và làm suy giảm hiệu quả của các chiến dịch không quân không người lái.
Dù hiệu quả toàn diện của mô hình này vẫn cần thời gian kiểm chứng qua thực tiễn chiến trường, nhưng bước đi trên cho thấy xu thế thích ứng nhanh chóng với các hình thức xung tác hiện đại, nơi công nghệ không người lái đóng vai trò chi phối chủ đạo.
(Theo en.defence-ua.com, thedefensenews.com, voennoedelo.com, militarnyi.com)
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp hạ tầng mạng, viễn thông và thiết bị công nghệ chuyên dụng tối ưu nhất cho doanh nghiệp của bạn, hãy liên hệ ngay với TTC Việt Nam (ttcvn.net) hôm nay để nhận sự hỗ trợ từ đội ngũ chuyên gia hàng đầu.
